Co to jest agregat prądotwórczy w KOBiZE?

Agregat prądotwórczy to źródło spalania paliwa wytwarzające energię elektryczną, które formularz raportu Krajowej bazy KOBiZE wprost wymienia jako rodzaj obiektu i rodzaj źródła (art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami). Przedsiębiorca ujmuje go w raporcie jak instalację do spalania paliw.

Jak KOBiZE klasyfikuje agregat prądotwórczy?

Oficjalny Poradnik Krajowej bazy (kobize.pl, grudzień 2024) opisuje formularz raportu wykonywany na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji w związku z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 26 października 2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 2217). Agregat prądotwórczy pojawia się w nim w trzech miejscach:

Dla źródła typu „agregat prądotwórczy/silnik energetyczny” formularz przewiduje dedykowane pola: moc cieplną i osiągalną moc elektryczną. Wypełnia się je wyłącznie dla tego typu źródła.

W praktyce oznacza to, że w systemie Krajowej bazy agregat jest instalacją lub źródłem spalania paliw, a nie „urządzeniem niestacjonarnym”. Formularz nie rozróżnia agregatów przenośnych i stacjonarnych. Więcej o samej bazie i raporcie przeczytasz w artykule czym jest KOBiZE i jaki raport prowadzi.

Kogo dotyczy obowiązek raportowania agregatu?

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami (w związku z załącznikiem do rozporządzenia, Dz. U. z 2022 r. poz. 2217) obowiązek dotyczy podmiotu, który spełnia łącznie dwa warunki:

• jest przedsiębiorcą (także prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą) albo jednostką organizacyjną niebędącą przedsiębiorcą w rozumieniu art. 3 pkt 20 lit. a lub b Prawa ochrony środowiska,
• eksploatuje agregat w ramach działalności powodującej emisje w rozumieniu art. 3 pkt 4 Prawa ochrony środowiska.

Dla osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą obowiązuje odrębne, węższe ograniczenie z art. 7 ust. 1a tej ustawy. Dla przedsiębiorcy klasyfikacja agregatu w formularzu nie zmienia samego faktu podlegania obowiązkowi z art. 7 ust. 1. Decyduje tylko o tym, w której części formularza zgłasza się daną pozycję i czy kwalifikuje się ona do wersji uproszczonej. Organem prowadzącym system jest Krajowy ośrodek bilansowania i zarządzania emisjami (KOBiZE).

Czy agregat używany tylko awaryjnie jest zwolniony z raportu?

Oficjalny Poradnik Krajowej bazy (kobize.pl, grudzień 2024) nie zawiera wyjątku dla agregatów uruchamianych wyłącznie awaryjnie lub sporadycznie. Wyjątek ten pojawia się jedynie na stronach doradczych, bez oparcia w przepisie. Art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami nie uzależnia obowiązku od częstotliwości pracy agregatu. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca nie powinien opierać się na argumencie „agregat stoi i działa tylko w razie awarii”. Warto zweryfikować w Poradniku na kobize.pl, w części o kryteriach raportu uproszczonego, czy agregat mieści się w jego progach.

Raportu nie składa się w zwykłym trybie tylko wtedy, gdy firma w danym roku w ogóle nie prowadziła działalności powodującej emisje (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami). W formularzu Krajowej bazy zaznacza się wtedy opcję „Brak działalności powodującej emisję”. Dotyczy to całego podmiotu, a nie pojedynczego agregatu: jeśli firma eksploatuje w tym roku inne źródła emisji, raport obejmuje je normalnie.

Kiedy wystarczy raport w wersji uproszczonej?

Wersja uproszczona nie zwalnia z raportu, tylko upraszcza jego sporządzenie. Według Poradnika Krajowej bazy (w związku z art. 7 ust. 1 ustawy) instalacje typu kotły, agregaty i piece kwalifikują się do niej, gdy łącznie spełniony jest każdy z trzech warunków:

1. w instalacjach nie ma urządzeń ograniczających emisję (reduktorów),

2. emisję da się wyliczyć automatycznie ze wskaźników KOBiZE,

3. łączna nominalna moc cieplna wszystkich takich instalacji w danym miejscu wynosi najwyżej 0,5 MW i nie ma ich więcej niż 10.

Jak rozlicza się opłatę za paliwo spalane w agregacie?

Klasyfikacja w raporcie KOBiZE to jedno, a naliczanie opłaty za korzystanie ze środowiska to drugie. Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443) przewiduje dla wybranych źródeł rozliczenie bez osobnego obliczania wielkości emisji. Opłata to wtedy dane aktywności (zużycie paliwa lub ilość przeładowanej benzyny) pomnożone przez stawkę jednostkową właściwą dla kategorii źródła i paliwa. Stawka już wbudowuje charakterystykę emisyjną kategorii, ustaloną na etapie tworzenia przepisu, a nie osobno dla każdego zgłoszenia. Dotyczy to trzech tabel:

Agregaty prądotwórcze mieszczą się w Tabeli D w szerszej kategorii „silniki w pojazdach wolnobieżnych, maszynach i urządzeniach”, rozróżnianej według normy emisji (Etap I, Etap II, Etap IIIA) oraz rodzaju paliwa: benzyny silnikowej, LPG, oleju napędowego, biodiesla lub CNG/biometanu. Tabela nie zawiera osobnej linii o nazwie „agregat”. Tabela C obejmuje wyłącznie kotły, dla których pozwolenie nie jest wymagane, więc nie dotyczy agregatów. Jeśli zużycie paliwa mierzysz w litrach, do rozliczenia w Mg służą gęstości z Objaśnienia 11 do załącznika nr 1 rozporządzenia (Dz.U. 2019 poz. 2443), np. 0,84 kg/l dla oleju napędowego i biodiesla.

Nie każda wyliczona opłata jest wnoszona. Zgodnie z art. 289 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska opłaty z tytułu danego rodzaju korzystania ze środowiska nie wnosi się, jeśli jej roczna wysokość nie przekracza 800 zł (także przy kwocie równej 800 zł), a wykazu za dany rodzaj korzystania nie składa się, jeśli roczna opłata z jego tytułu nie przekracza 100 zł. Oba progi liczy się osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska.

Co zrobić z agregatem w firmie?

1. Ustal, czy firma jest przedsiębiorcą albo jednostką organizacyjną w rozumieniu art. 3 pkt 20 lit. a lub b Prawa ochrony środowiska. Jeśli tak, art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami obejmuje ją obowiązkiem raportowania.

2. W formularzu Krajowej bazy wskaż rodzaj obiektu „Agregat prądotwórczy” albo rodzaj źródła „agregat prądotwórczy/silnik energetyczny” w instalacji do spalania paliw i uzupełnij moc cieplną oraz osiągalną moc elektryczną.

3. Warto sprawdzić w Poradniku na kobize.pl, czy łączna moc cieplna Twoich kotłów, agregatów i pieców w jednym miejscu nie przekracza 0,5 MW oraz czy nie masz ich więcej niż 10. Tylko wtedy możliwa jest wersja uproszczona.

4. Przy rozliczeniu opłaty warto sprawdzić w Tabeli D załącznika nr 1 do rozporządzenia (Dz.U. 2019 poz. 2443) wiersz odpowiadający normie emisji silnika agregatu i rodzajowi paliwa, a następnie pomnożyć zużycie paliwa przez wskazaną tam stawkę. Jeśli roczna opłata z tytułu danego rodzaju korzystania ze środowiska nie przekracza 800 zł, nie wnosi się jej, a przy kwocie do 100 zł nie składa się też wykazu (art. 289 ust. 1 Prawa ochrony środowiska).

Do raportu KOBiZE agregat zgłasza się inaczej niż odpady czy opakowania. Te obowiązki wynikają z innych przepisów i innych systemów, opisanych w artykułach o rejestrze BDO oraz o odpadach i opakowaniach.

Stan prawny na: 2026-10-20

Podstawa prawna i źródła

• Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443)
• Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 526)
• Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647)

Najczęściej zadawane pytania

Czy przenośny agregat to urządzenie niestacjonarne i omija raport?

Nie na podstawie formularza Krajowej bazy. Oficjalny Poradnik KOBiZE (grudzień 2024) zalicza agregat prądotwórczy do rodzajów obiektu i źródeł spalania paliw, bez podziału na przenośne i stacjonarne. Dla przedsiębiorcy art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami pozostaje więc podstawą obowiązku. Więcej o raporcie w artykule czym jest KOBiZE i jaki raport prowadzi.

Czy za spalane w agregacie paliwo trzeba osobno liczyć wielkość emisji?

Nie w kategoriach z Tabeli D załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443). Tabela ma kolumny: zużycie paliwa [Mg], stawka jednostkowa [zł/Mg] i wysokość opłaty, bez kolumny wielkości emisji. Opłata to zużycie paliwa razy stawka dla danej normy emisji i paliwa. Inne obowiązki środowiskowe firmy, np. dotyczące odpadów, omawia artykuł odpady i opakowania.

Czy raport o agregacie zastępuje rejestrację w BDO?

Nie. Raport do Krajowej bazy wynika z art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji i dotyczy emisji ze spalania paliw. Rejestr BDO to odrębny system, o którym piszemy w artykule BDO – kto i jak się rejestruje. Wypełnienie jednego obowiązku nie zastępuje drugiego.