KOBiZE i opłata środowiskowa · Pytania i odpowiedzi
Próg 100 zł zwolnienia ze złożenia wykazu opłaty za korzystanie ze środowiska – jak go liczyć
Próg wynosi 100 zł. Jeżeli roczna opłata za korzystanie ze środowiska z tytułu danego rodzaju korzystania nie przekracza 100 zł, wykazu za ten rodzaj nie składasz (art. 289 ust. 1 zdanie drugie ustawy Prawo ochrony środowiska). Próg liczy się osobno dla każdej kategorii z art. 273 ust. 1 i jest odrębny od progu 800 zł, który dotyczy samej zapłaty.
Stan prawny na: 2026-10-01
Odpowiedź w skrócie
- Ile wynosi próg: 100 zł rocznej opłaty z tytułu jednego rodzaju korzystania ze środowiska (art. 289 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska).
- Jak liczyć: osobno dla każdej kategorii opłaty wymienionej w art. 273 ust. 1 ustawy – nie sumujesz wszystkich kategorii razem.
- Czego nie zmienia: próg 100 zł nie zwalnia z rocznego raportu do Krajowej bazy prowadzonej przez KOBiZE. To odrębny obowiązek z innej ustawy.
Dwa progi w jednym przepisie: 100 zł i 800 zł
Art. 289 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska zawiera dwa różne progi, które często się myli. Zdanie drugie (próg 100 zł) dotyczy tego, czy trzeba złożyć wykaz. Zdanie pierwsze (próg 800 zł) dotyczy tego, czy trzeba zapłacić opłatę. Próg 100 zł jest niższy i ma inny skutek niż próg 800 zł.
| Roczna opłata za dany rodzaj korzystania (art. 289 ust. 1 POŚ) | Czy składasz wykaz za ten rodzaj? | Czy płacisz opłatę? |
|---|---|---|
| nie więcej niż 100 zł | nie – zwolnienie z art. 289 ust. 1 zdanie drugie | nie – tak niskiej opłaty nie wnosi się (próg 800 zł z art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze) |
| powyżej 100 zł, ale nie więcej niż 800 zł | tak | nie – opłaty z tytułu danego rodzaju korzystania, która nie przekracza 800 zł, nie wnosi się (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze); wykaz i tak składasz |
| powyżej 800 zł (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze) | tak | tak |
Zestawienie: skutki progów 100 zł i 800 zł dla wykazu i zapłaty; podstawa: art. 289 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Oba progi odnoszą się do rocznej opłaty z tytułu danego rodzaju korzystania ze środowiska, a nie do sumy wszystkich opłat (art. 289 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska). Wykaz przedkłada się marszałkowi województwa (art. 286 ust. 1 tej ustawy). Próg zapłaty omawiamy szerzej w tekście kiedy nie trzeba płacić opłaty za korzystanie ze środowiska.
Próg liczony osobno dla każdej kategorii
Art. 273 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska wymienia rodzaje korzystania ze środowiska, za które nalicza się opłatę – między innymi wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. Próg 100 zł z art. 289 ust. 1 stosujesz do każdego z tych rodzajów odrębnie. W praktyce:
- jeżeli opłata za jeden rodzaj korzystania nie przekracza 100 zł, a za drugi przekracza – wykaz składasz tylko za ten drugi (art. 289 ust. 1 zdanie drugie ustawy Prawo ochrony środowiska),
- zwolnienie dla jednej kategorii nie przenosi się na inną, nawet jeśli łączna kwota obu kategorii jest niewielka,
- liczy się roczna opłata za dany rodzaj korzystania, a nie kwota z pojedynczego urządzenia czy jednego miesiąca.
Ten sam problem od strony praktycznej – niska opłata i wątpliwość, czy mimo to coś składać – omawiamy w tekście czy przy niskiej opłacie za korzystanie ze środowiska trzeba mimo to złożyć wykaz.
Próg 100 zł a raport do KOBiZE
Zwolnienie z wykazu nie zwalnia z raportu do Krajowej bazy. Zgodnie z art. 7 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 5 i pkt 20 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji oraz art. 3 pkt 20 ustawy Prawo ochrony środowiska raport składa każdy podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje w danym roku. W tych przepisach nie ma progu kwotowego – obowiązek wynika z samego faktu emitowania.
Dotyczy to także typowych urządzeń w małych firmach. Według oficjalnego poradnika KOBiZE do raportów, w związku z art. 7 ust. 1 tej ustawy i rozporządzeniem z dnia 26 października 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 2217), agregat prądotwórczy jest w formularzu raportu osobną kategorią źródła w instalacji do spalania paliw, a zbiornik lub stacja LPG to „instalacja do magazynowania lub przeładunku” paliw. Więcej o samym raporcie przeczytasz w przewodniku KOBiZE – raport do Krajowej bazy.
Wyjątki i przypadki brzegowe
- Opłata równa dokładnie 100 zł: przepis mówi o opłacie, która „nie przekracza 100 zł”, więc przy opłacie równej 100 zł wykazu za ten rodzaj korzystania nie składasz (art. 289 ust. 1 zdanie drugie ustawy Prawo ochrony środowiska).
- Kilka rodzajów korzystania: zwolnienie z wykazu dla jednego rodzaju nie zwalnia z wykazu dla innego, jeśli opłata za ten inny rodzaj przekracza 100 zł (art. 289 ust. 1 zdanie drugie ustawy Prawo ochrony środowiska).
- Osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą: raport do Krajowej bazy składa tylko w zakresie eksploatacji instalacji wymagającej pozwolenia albo źródła spalania paliw (art. 7 ust. 1a ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji).
Przykład: flota i kotłownia w małej firmie
Firma ma trzy samochody służbowe, agregat prądotwórczy i małą kotłownię. Po przeliczeniu zużytego paliwa roczna opłata z tytułu emisji do powietrza wychodzi powyżej progu 100 zł, ale nie przekracza progu 800 zł z art. 289 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Firma nie ma innych rodzajów korzystania ze środowiska objętych opłatą.
1. Wykaz: za emisje do powietrza opłata przekracza 100 zł, więc wykaz za tę kategorię trzeba złożyć (art. 289 ust. 1 zdanie drugie ustawy Prawo ochrony środowiska).
2. Zapłata: opłata nie przekracza 800 zł, więc za ten rodzaj korzystania firma jej nie wnosi (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy Prawo ochrony środowiska).
3. Raport do Krajowej bazy: samochody, agregat i kotłownia powodują emisje, więc raport składa się niezależnie od kwoty opłaty (art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r.).
Gdyby ta sama firma miała wyłącznie jeden samochód i opłata za emisje do powietrza nie przekroczyłaby 100 zł, wykazu za tę kategorię by nie składała (art. 289 ust. 1 zdanie drugie) – ale raport do Krajowej bazy nadal by ją obowiązywał.
Co zrobić teraz – ścieżka decyzji
| Pytanie kontrolne | Jeśli tak | Jeśli nie | Podstawa prawna |
|---|---|---|---|
| Czy policzyłeś roczną opłatę osobno dla każdego rodzaju korzystania? | przejdź do kolejnego pytania | rozdziel obliczenia na kategorie – progu nie stosuje się do sumy | art. 273 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska |
| Czy opłata za dany rodzaj korzystania przekracza 100 zł (art. 289 ust. 1 zdanie drugie)? | przygotuj wykaz za ten rodzaj | wykazu za ten rodzaj nie składasz; zachowaj obliczenia | art. 289 ust. 1 zdanie drugie ustawy Prawo ochrony środowiska |
| Czy opłata przekracza 800 zł (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze)? | wnosisz opłatę | opłaty za ten rodzaj korzystania nie wnosisz (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze); wykaz składasz, jeśli opłata przekracza 100 zł (art. 289 ust. 1 zdanie drugie) | art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy Prawo ochrony środowiska |
| Czy Twoja działalność powoduje emisje? | składasz raport do Krajowej bazy niezależnie od kwoty opłaty | obowiązek raportu nie powstaje z tego tytułu | art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji |
Schemat postępowania: podział na kategorie → próg 100 zł (wykaz) → próg 800 zł (zapłata) → raport do Krajowej bazy; podstawy: art. 273 ust. 1 i art. 289 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r.
Po przejściu tej ścieżki zostają trzy praktyczne kroki:
- Zachowaj obliczenia dla każdej kategorii – to Twoje uzasadnienie, dlaczego za dany rodzaj korzystania wykazu nie złożono.
- Jeśli wykaz jednak składasz, sprawdź, co zawiera wykaz opłat za korzystanie ze środowiska, oraz do kiedy trzeba zapłacić opłatę i złożyć wykaz.
- Niezależnie od wyniku przygotuj raport do Krajowej bazy, jeżeli firma emituje – próg 100 zł na ten obowiązek nie wpływa.
Podstawa prawna: art. 273 ust. 1, art. 286 ust. 1 i art. 289 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska; art. 7 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji; rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 26 października 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 2217). Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.
Najczęściej zadawane pytania
Czy próg 100 zł z art. 289 ust. 1 Prawa ochrony środowiska liczy się łącznie dla wszystkich opłat?
Nie. Próg 100 zł z art. 289 ust. 1 zdanie drugie ustawy Prawo ochrony środowiska stosuje się osobno do każdego rodzaju korzystania ze środowiska wymienionego w art. 273 ust. 1.
Czym różni się próg 100 zł od progu 800 zł?
Próg 100 zł zwalnia ze złożenia wykazu za dany rodzaj korzystania, a próg 800 zł – z obowiązku zapłaty: opłaty za dany rodzaj korzystania, która nie przekracza 800 zł, nie wnosi się. Oba wynikają z art. 289 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Czy brak wykazu zwalnia z raportu do KOBiZE?
Nie. Raport do Krajowej bazy wynika z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji i nie ma progu kwotowego.
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
