Czym różnią się produkty SUP zakazane od objętych opłatą u sprzedawcy i opłatą producenta

Ustawa SUP przewiduje trzy odrębne mechanizmy produktowe, nie dwa — każdy z inną podstawą prawną, innym załącznikiem i innym zakresem produktów: zakaz wprowadzania do obrotu (art. 3i, Załącznik nr 7), opłatę pobieraną od konsumenta w punkcie sprzedaży (art. 3b i 3c, Załącznik nr 6) oraz roczną opłatę producenta lub importera, niepobieraną od konsumenta (art. 3k, Załącznik nr 9) ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej.

Jak wygląda zestawienie trzech mechanizmów?

Mechanizm	Podstawa w ustawie SUP	Produkty	Kogo dotyczy	Skutek
Zakaz	art. 3i, Załącznik nr 7	sztućce, talerze, słomki, mieszadełka, patyczki do balonów, pojemniki EPS, wyroby oxo-degradowalne	wprowadzający te produkty do obrotu	produktu nie wolno wprowadzać do obrotu; za naruszenie kara od 10 000 zł do 500 000 zł (art. 40a pkt 7 w zw. z art. 40b)
Opłata w punkcie sprzedaży	art. 3b i 3c, Załącznik nr 6	kubki na napoje, pojemniki na żywność; nie należą tu torby, chusteczki, balony ani filtry tytoniowe	przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczną oraz oferujący produkty przez automaty (art. 3b ust. 1–2)	opłatę pobiera się od użytkownika końcowego; kara od 500 zł do 20 000 zł grozi za niepobranie opłaty (art. 40a pkt 1–2 w zw. z art. 40b) oraz za niezaoferowanie opakowania niejednorazowego (art. 40a pkt 3 w zw. z art. 40b)
Opłata roczna producenta lub importera	art. 3k, Załącznik nr 9	pojemniki na żywność, opakowania i owijki, pojemniki na napoje, kubki, lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego, filtry tytoniowe (art. 3k ust. 1) oraz chusteczki nawilżane i balony, z wyjątkiem balonów do użytku przemysłowego (art. 3k ust. 2)	podmiot wprowadzający na rynek produkt z Załącznika nr 9	opłatę wnosi się marszałkowi województwa do 15 marca roku następnego; nie pobiera się jej od konsumenta

Kto wykonuje każdy z tych obowiązków?

Zakaz z art. 3i dotyczy wprowadzania do obrotu produktów z Załącznika nr 7. Wprowadzanie ich do obrotu podlega karze od 10 000 zł do 500 000 zł, nakładanej przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (art. 40a pkt 7 w zw. z art. 40b ustawy SUP). Szczegóły opisuje artykuł o karze za wprowadzanie do obrotu zakazanych wyrobów SUP.

Opłatę z Załącznika nr 6 pobiera od użytkownika końcowego przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczną, który oferuje te produkty jako opakowanie albo żywność lub napoje w nich zapakowane (art. 3b ust. 1 ustawy SUP), a także przedsiębiorca oferujący je przez automaty (art. 3b ust. 2). Ten sam podmiot ma zaoferować klientowi alternatywę w postaci opakowania niejednorazowego (art. 3b ust. 3). Nadzór nad tymi obowiązkami sprawuje Inspekcja Handlowa (art. 3b ust. 4). Krąg zobowiązanych omawia tekst o tym, kogo dotyczy obowiązek opłaty SUP.

Opłatę roczną z art. 3k ustawy SUP ponosi podmiot, który wprowadza na rynek produkt z listy Załącznika nr 9. Art. 3k ustanawia przy tym dwie odrębne opłaty roczne: z ust. 1 — na pokrycie kosztów zagospodarowania odpadów (Sekcje I i III Załącznika nr 9) oraz z ust. 2 — na pokrycie kosztów uprzątania, transportu i przetwarzania (Sekcja II). Obie oblicza się jako iloczyn stawki i masy albo liczby sztuk wprowadzonych na rynek.

Ile wynosi opłata z art. 3b i 3c oraz opłata z art. 3k?

Opłata pobierana od konsumenta: 0,20 zł za sztukę kubka na napoje i 0,25 zł za sztukę pojemnika na żywność gotową do bezpośredniego spożycia — stawki z rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 7 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2679), wydanego na podstawie art. 3c ust. 2 ustawy SUP.
Opłata producenta z art. 3k ust. 1 ustawy SUP za produkty z Sekcji I Załącznika nr 9, w tym lekkie torby na zakupy: 0,10 zł za kilogram — stawka z rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 9 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2686).
Opłata producenta z art. 3k ust. 1 ustawy SUP za wyroby tytoniowe z filtrami zawierającymi tworzywa sztuczne (Sekcja III): 0,01 zł za sztukę — stawka z rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 9 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2686).
Opłata producenta z art. 3k ust. 2 ustawy SUP za chusteczki nawilżane i balony, z wyjątkiem balonów do użytku przemysłowego (Sekcja II): 0,01 zł za sztukę — stawka z rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 9 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2686).

Stawka z art. 3c ustawy SUP nie obejmuje talerzy, owijek ani pojemników na napoje. Zasady naliczania opłaty konsumenckiej przedstawia artykuł o stawce opłaty SUP za kubek na napoje i pojemnik na żywność.

Dlaczego to rozróżnienie ma znaczenie?

Lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego (reklamówki) są częstym źródłem pomyłki — nie podlegają konsumenckiej opłacie SUP pobieranej w punkcie sprzedaży (art. 3b i 3c ustawy SUP, Załącznik nr 6), tylko odrębnej, rocznej opłacie producenta lub importera (art. 3k ustawy SUP, Załącznik nr 9). To dwa różne obowiązki, dwie różne podstawy prawne i dwa różne podmioty zobowiązane.

Opłata producenta z art. 3k ustawy SUP jest też mechanizmem odrębnym od opłaty recyklingowej za torby, uregulowanej w art. 40a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. To dwie niezależne opłaty dotyczące tego samego przedmiotu, płacone przez różne podmioty: producenta lub importera oraz sprzedawcę. Granicę między nimi wyjaśnia tekst o różnicy między obowiązkami SUP a opłatą za torby reklamówki.

Jak zastosować ten podział w praktyce?

Przykład: bar sprzedaje kawę na wynos w kubkach na napoje i sałatki w pojemnikach na żywność gotową do bezpośredniego spożycia. Oba produkty należą do Załącznika nr 6, więc bar pobiera od klienta opłatę na podstawie art. 3b ust. 1 ustawy SUP i ma zaoferować opakowanie niejednorazowe (art. 3b ust. 3). Plastikowe mieszadełka należą do Załącznika nr 7, więc w ogóle nie wolno ich wprowadzać do obrotu (art. 3i). Lekka torba na zakupy należy do Załącznika nr 9 — opłatę roczną z art. 3k wnosi jej producent lub importer, a bar nie pobiera za nią opłaty SUP od klienta.

Co zrobić teraz

Sprawdź, do którego z trzech mechanizmów należy Twój produkt — od tego zależy, czy w ogóle możesz go sprzedawać, czy pobierasz opłatę od klienta, czy rozliczasz roczną opłatę jako producent lub importer. Pozostałe obowiązki dotyczące tych produktów zebrano na stronie SUP — produkty jednorazowe.

Najczęściej zadawane pytania

Czy torby reklamówki podlegają opłacie pobieranej w punkcie sprzedaży?

Nie — lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego są objęte roczną opłatą producenta lub importera (art. 3k ustawy SUP, Załącznik nr 9), nie konsumencką opłatą punktu sprzedaży (Załącznik nr 6).

Kto nakłada karę z art. 40a ustawy SUP za niepobranie opłaty w punkcie sprzedaży?

Wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej (art. 40a pkt 1–3 w zw. z art. 40b ustawy SUP). Karę za wprowadzanie do obrotu produktów zakazanych nakłada inny organ — wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art. 40a pkt 7 w zw. z art. 40b tej ustawy).

Czym różni się zakaz od opłaty?

Zakaz (art. 3i ustawy SUP, Załącznik nr 7) oznacza, że produktu w ogóle nie wolno wprowadzać do obrotu; opłata (Załączniki nr 6 i 9) dotyczy produktów, które można sprzedawać, ale za które trzeba zapłacić.

Stan prawny na: 2026-10-02

Podstawa prawna i źródła

Art. 3i w zw. z Załącznikiem nr 7 (zakaz), art. 3b i 3c w zw. z Załącznikiem nr 6 (opłata punktu sprzedaży), art. 3k w zw. z Załącznikiem nr 9 (opłata producenta) ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 433). Stawki opłaty z art. 3k tej ustawy określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 9 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2686).

Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.