Na czym polega obowiązek ewidencji produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (SUP)

Obowiązek ewidencji SUP to prowadzenie (papierowo albo elektronicznie) ewidencji liczby sztuk produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych zakupionych i wydanych użytkownikom końcowym w roku kalendarzowym, osobno dla każdej jednostki handlowej, oraz przechowywanie jej przez 5 lat (art. 3h ust. 1–2 i 4 ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej).

Stan prawny na: 2026-10-01

Odpowiedź w skrócie

• Co trzeba prowadzić: ewidencję liczby sztuk produktów SUP zakupionych i wydanych użytkownikom końcowym w danym roku kalendarzowym (art. 3h ust. 1–2 ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej).
• Kto: podmioty objęte art. 3b ust. 1 lub ust. 2 tej ustawy (art. 3h w zw. z art. 3b).
• W jakiej formie: papierowej albo elektronicznej – ustawa dopuszcza obie (art. 3h).
• W jakim układzie: osobno dla każdej jednostki handlowej, jeśli przedsiębiorca ma ich więcej niż jedną (art. 3h).
• Jak długo przechowywać: 5 lat (art. 3h ust. 4).
• Od kiedy: obowiązek stosuje się od 1 stycznia 2024 r. (art. 3h dodany ustawą z dnia 14 kwietnia 2023 r., Dz.U. 2023 poz. 877).

Fakt: ewidencja z art. 3h liczy sztuki, a nie masę, i obejmuje produkty zakupione oraz wydane użytkownikom końcowym. To nie jest ta sama ewidencja, którą prowadzi przedsiębiorca wprowadzający produkty SUP do obrotu – różnice pokazujemy niżej. Szerszy kontekst obowiązków znajdziesz w dziale emisje i SUP.

Co dokładnie zapisywać w ewidencji z art. 3h?

Przepis wyznacza cztery cechy ewidencji (art. 3h ust. 1–2 i 4 ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej):

1. Jednostka miary – sztuki. Zapisujesz liczbę sztuk produktów SUP, nie ich wagę ani wartość.

2. Dwa strumienie. Ewidencja obejmuje produkty zakupione oraz produkty wydane użytkownikom końcowym.

3. Okres – rok kalendarzowy. Dane zamykasz w układzie rocznym, od stycznia do grudnia.

4. Podział na jednostki handlowe. Jeśli prowadzisz więcej niż jedną jednostkę handlową, każda ma własną ewidencję.

Wniosek praktyczny (interpretacja redakcji, nie osobny przepis): ustawa mówi o formie papierowej albo elektronicznej, więc ewidencją może być arkusz kalkulacyjny albo zestawienie z systemu sprzedażowego – pod warunkiem, że pozwala odczytać liczbę sztuk zakupionych i wydanych w danym roku dla konkretnej jednostki handlowej. Rekomendacja: prowadź ją na bieżąco (np. miesięcznie), bo odtwarzanie liczby wydanych sztuk po zakończeniu roku jest zwykle trudne.

Trzy różne ewidencje SUP – która dotyczy Ciebie?

Słowo „ewidencja” pojawia się w przepisach o SUP w trzech miejscach. Każda dotyczy innego podmiotu i innych danych:

• Ewidencja sztuk zakupionych i wydanych — Kto ją prowadzi: podmioty objęte art. 3b ust. 1 lub ust. 2; Co obejmuje: liczba sztuk produktów SUP zakupionych i wydanych użytkownikom końcowym w roku kalendarzowym, osobno dla jednostki handlowej; przechowywana 5 lat; Podstawa prawna: art. 3h ust. 1–2 i 4 ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej; Od kiedy: od 1 stycznia 2024 r.
• Ewidencja produktów wprowadzonych do obrotu — Kto ją prowadzi: podmiot wprowadzający do obrotu produkty z załącznika nr 9 (dokładny krąg określa art. 3o); Co obejmuje: produkty z załącznika nr 9 wprowadzone do obrotu; dla części z nich w formacie określonym w decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2022/162; Podstawa prawna: art. 3o ust. 1 i 2 tej ustawy; Od kiedy: od 24 maja 2023 r.
• Dodatkowa ewidencja masy — Kto ją prowadzi: podmiot obowiązany wskazany w art. 11 ust. 1; Co obejmuje: masa wprowadzonych do obrotu produktów; Podstawa prawna: art. 11 ust. 1 tej ustawy; Od kiedy: od 24 maja 2023 r.

Zestawienie: trzy ewidencje związane z produktami SUP i ich podstawy prawne – art. 3h, art. 3o i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 433).

Jeżeli nie masz pewności, czy Twój produkt jest objęty zakazem, opłatą pobieraną przy sprzedaży czy opłatą po stronie producenta, zacznij od porównania w tekście o tym, czym różnią się produkty SUP zakazane od objętych opłatą u sprzedawcy i opłatą producenta. Od tej kwalifikacji zależy, którą ewidencję prowadzisz.

Od kiedy obowiązują poszczególne obowiązki SUP?

• od 24 maja 2023 r. — Co obowiązuje: oznakowanie produktów z załącznika nr 8 (m.in. chusteczki nawilżane, kubki na napoje) na opakowaniu lub na samym produkcie; Podstawa prawna: art. 3j ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej
• od 24 maja 2023 r. — Co obowiązuje: sankcja za wprowadzanie do obrotu produktów SUP objętych zakazem; Podstawa prawna: art. 3i oraz art. 40a pkt 7 w zw. z art. 40b tej ustawy
• od 24 maja 2023 r. — Co obowiązuje: ewidencja produktów z załącznika nr 9 wprowadzonych do obrotu oraz dodatkowa ewidencja masy; Podstawa prawna: art. 3o ust. 1–2 i art. 11 ust. 1 tej ustawy
• od 1 stycznia 2024 r. — Co obowiązuje: ewidencja liczby sztuk produktów SUP zakupionych i wydanych użytkownikom końcowym; Podstawa prawna: art. 3h ust. 1–2 i 4 tej ustawy
• od 1 stycznia 2024 r. — Co obowiązuje: obowiązki dotyczące narzędzi połowowych zawierających tworzywa sztuczne; Podstawa prawna: art. 8d ust. 1 i 5 tej ustawy
• od 1 stycznia 2025 r. — Co obowiązuje: aktualne stawki opłaty rejestrowej i rocznej w rejestrze BDO, m.in. dla wprowadzających produkty SUP; Podstawa prawna: art. 57 ustawy o odpadach, rozporządzenie z dnia 18 grudnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1901)

Zestawienie: daty, od których stosuje się poszczególne obowiązki związane z SUP – ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (Dz.U. 2024 poz. 433) oraz art. 57 ustawy o odpadach (Dz.U. 2023 poz. 1587) i rozporządzenia z dnia 18 grudnia 2024 r. w sprawie wysokości stawek opłaty rejestrowej oraz opłaty rocznej (Dz.U. 2024 poz. 1901).

Jakie kary wiążą się z obowiązkami SUP?

Zestawienie: administracyjne kary pieniężne powiązane z obowiązkami SUP – art. 40a i art. 40b ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (Dz.U. 2024 poz. 433).

Kary za naruszenia z art. 40a pkt 4–15 wymierza w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art. 40b ust. 3 ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej). Ważne rozróżnienie: przedział z art. 40b ust. 1 pkt 3 dotyczy ewidencji prowadzonych przez wprowadzających do obrotu (art. 3o i art. 11 ust. 1), a nie ewidencji sztuk z art. 3h. Karę za brak ewidencji z art. 3h (art. 40a pkt 4–6 w zw. z art. 40b) omawiamy szerzej w tekście o tym, jaka kara grozi za brak prowadzenia ewidencji SUP.

Wyjątki i przypadki brzegowe

• Nie każdy podmiot z produktami SUP prowadzi ewidencję z art. 3h. Obowiązek dotyczy wyłącznie podmiotów objętych art. 3b ust. 1 lub ust. 2 ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej. Przedsiębiorca, który tylko wprowadza produkty do obrotu, sprawdza zamiast tego, czy podlega ewidencjom z art. 3o i art. 11 ust. 1.
• Kara dotyczy naruszenia, nie statusu. Sam fakt bycia podmiotem obowiązanym nie rodzi sankcji – kara z art. 40a w zw. z art. 40b jest konsekwencją niewykonania konkretnego obowiązku, a kręgi podmiotów obowiązanych różnią się między pkt 8–14 art. 40a.
• Różne daty w jednym przepisie karnym. Obowiązki dotyczące narzędzi połowowych (art. 8d, art. 40a pkt 12 i 13) stosuje się od 1 stycznia 2024 r., a pozostałe pozycje z art. 40a pkt 8–14 – od 24 maja 2023 r.
• Opłata w rejestrze BDO to osobny temat. Opłacie rejestrowej i rocznej podlega 10 kategorii przedsiębiorców z art. 57 ust. 1 ustawy o odpadach, w tym wprowadzający produkty SUP. Opłaty rocznej nie uiszcza się w roku, w którym uiszczono opłatę rejestrową, a jej termin to koniec lutego każdego roku (art. 57 ust. 3 i 4 ustawy o odpadach). Przedsiębiorca wpisany do systemu EMAS jest zwolniony z opłaty rejestrowej oraz z opłaty rocznej w roku uzyskania wpisu (art. 57 ust. 2 i 5 ustawy o odpadach). Stawki określa rozporządzenie z dnia 18 grudnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1901); zasady wpisu opisujemy w przewodniku po BDO.
• Brak opłaty rocznej to nie od razu kara pieniężna. Nieuiszczenie opłaty skutkuje wykreśleniem z rejestru (art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach); kara pieniężna z art. 194 ustawy o odpadach dotyczy dopiero dalszego prowadzenia działalności bez ważnego wpisu.
• Torby na zakupy to inny reżim. Ten sam sklep może mieć równolegle obowiązki związane z opłatą za torby – zobacz, czym różnią się obowiązki SUP i opłata za torby reklamówki.

Przykład: sklep z dwoma punktami sprzedaży

Przedsiębiorca objęty art. 3b ust. 1 ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej prowadzi dwa punkty sprzedaży, w których wydaje klientom produkty SUP. Zgodnie z art. 3h tej ustawy:

• zakłada dwie odrębne ewidencje – po jednej dla każdej jednostki handlowej;
• w każdej zapisuje liczbę sztuk produktów SUP zakupionych oraz wydanych użytkownikom końcowym;
• zamyka dane w układzie roku kalendarzowego;
• wybiera formę papierową albo elektroniczną;
• przechowuje każdą ewidencję przez 5 lat (art. 3h ust. 4).

Jedno zbiorcze zestawienie dla całej firmy nie spełnia wymogu prowadzenia ewidencji osobno dla każdej jednostki handlowej.

Co zrobić teraz?

1. Ustal swoją rolę. Sprawdź, czy podlegasz art. 3b ust. 1 lub ust. 2, czy wprowadzasz produkty do obrotu – albo jedno i drugie.

2. Dobierz ewidencję. Art. 3h – sztuki zakupione i wydane; art. 3o i art. 11 ust. 1 – ewidencje wprowadzającego do obrotu.

3. Policz jednostki handlowe i załóż osobną ewidencję dla każdej z nich (art. 3h).

4. Ustal źródło danych: faktury zakupu dla sztuk zakupionych, system sprzedażowy albo okresowy spis dla sztuk wydanych.

5. Zaplanuj archiwizację na 5 lat (art. 3h ust. 4) i wyznacz osobę odpowiedzialną za zamknięcie roku kalendarzowego.

Pozostałe obowiązki dotyczące opakowań i odpadów zebraliśmy w dziale odpady i opakowania.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (Dz.U. 2024 poz. 433), art. 3b, art. 3h, art. 3i, art. 3j, art. 3o, art. 11, art. 40a i art. 40b; ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, art. 57 i art. 64. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.

Najczęściej zadawane pytania

Czy ewidencję SUP można prowadzić w Excelu?

Tak. Ewidencja może mieć postać papierową albo elektroniczną (art. 3h ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej). Musi jednak pokazywać liczbę sztuk zakupionych i wydanych użytkownikom końcowym w roku kalendarzowym dla danej jednostki handlowej.

Jak długo trzeba przechowywać ewidencję SUP?

Przez 5 lat (art. 3h ust. 4 ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej).

Czy przy kilku sklepach wystarczy jedna ewidencja SUP?

Nie. Jeśli przedsiębiorca ma więcej niż jedną jednostkę handlową, ewidencję prowadzi osobno dla każdej z nich (art. 3h ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej).

Czy ewidencja z art. 3h to to samo co ewidencja wprowadzającego produkty SUP do obrotu?

Nie. Art. 3h dotyczy liczby sztuk zakupionych i wydanych użytkownikom końcowym przez podmioty objęte art. 3b ust. 1 lub ust. 2. Ewidencja produktów wprowadzonych do obrotu wynika z art. 3o, a dodatkowa ewidencja masy z art. 11 ust. 1 ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433)
• Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587)