Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Jakie kary przewiduje ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym (opakowania i odpady)?
- Naruszenia wymienione w art. 91 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 573) podlegają administracyjnym karom pieniężnym.
- Kary za naruszenia z art. 91 pkt 1–21, 27–41 i 43–48 wymierza w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska.
- Grzywna to odrębna ścieżka od kar z art. 91–93 ustawy o ZSEE.
Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym przewiduje administracyjne kary pieniężne od 5 000 do 1 000 000 zł w sześciu przedziałach zależnych od naruszenia (art. 91–93). Wymierza je w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska albo wojewódzki inspektor inspekcji handlowej (art. 93 ust. 1–2). Przewiduje też karę grzywny za trzy wykroczenia (art. 95–97), ale nie określa jej wysokości.
Jakie administracyjne kary pieniężne grożą za naruszenie ustawy?
Naruszenia wymienione w art. 91 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 573) podlegają administracyjnym karom pieniężnym. Art. 91 obejmuje punkty 1–48, a punkt 42 jest uchylony. Art. 92 dzieli kary na sześć przedziałów, zależnych od rodzaju naruszenia.
| Przedział (art. 92 ustawy o ZSEE) | Kara | Naruszenia z art. 91 |
|---|---|---|
| pkt 1 | 10 000–1 000 000 zł | pkt 4–10, 29, 30, 35, 39, 40 |
| pkt 2 | 15 000–500 000 zł | pkt 1–3, 12–14, 17–21, 33, 34, 36–38, 41, 46 |
| pkt 3 | 10 000–400 000 zł | pkt 11, 15, 16, 27, 28, 31, 32, 43, 45, 47, 48 |
| pkt 4 | 15 000–1 000 000 zł | pkt 44 |
| pkt 5 | 5 000–500 000 zł | pkt 22–24, 26 |
| pkt 6 | 5 000–300 000 zł | pkt 25 |
Nie ma więc jednej stawki. Kwotę ustala się po dopasowaniu konkretnego naruszenia do punktu art. 91, a tego punktu do przedziału z art. 92. Przed kontrolą warto sprawdzić w art. 91 tekstu jednolitego, do którego punktu należy każdy z Waszych obowiązków, i zestawić go z tabelą.
Kto wymierza kary administracyjne?
Kary za naruszenia z art. 91 pkt 1–21, 27–41 i 43–48 wymierza w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska. Kary za naruszenia z art. 91 pkt 22–26 wymierza wojewódzki inspektor inspekcji handlowej (art. 93 ust. 1–2 ustawy o ZSEE).
Kiedy grozi grzywna, a nie kara administracyjna?
Grzywna to odrębna ścieżka od kar z art. 91–93 ustawy o ZSEE. Ustawa przewiduje ją za trzy wykroczenia, ale mówi tylko, że sprawca „podlega karze grzywny”. Wysokości grzywny ustawa o ZSEE nie określa, dlatego kwoty tu nie podajemy.
- art. 95 – umieszczanie zużytego sprzętu łącznie z innymi odpadami wbrew zakazowi z art. 34;
- art. 96 – nieprzekazanie zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych zbierającemu zużyty sprzęt lub podmiotowi uprawnionemu do jego zbierania, wbrew art. 36;
- art. 97 ust. 1–2 – nieprzyjęcie przekazywanego zużytego sprzętu wbrew art. 42 ust. 1 oraz odpłatne przyjęcie zużytego sprzętu z gospodarstw domowych wbrew temu przepisowi.
Orzekanie w sprawach o te wykroczenia następuje w trybie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 98 ust. 1 ustawy o ZSEE). Za wykroczenia z art. 95–97 odpowiada jak sprawca także ten, kto na podstawie przepisu prawa, decyzji właściwego organu, umowy lub faktycznego wykonywania zajmuje się sprawami gospodarczymi podmiotu (art. 98 ust. 2 ustawy o ZSEE).
Kogo dotyczą te obowiązki i kiedy wprowadzający jest z nich zwolniony?
Wprowadzającym sprzęt jest podmiot z siedzibą w Polsce, który pod własną marką produkuje lub wprowadza do obrotu sprzęt, odsprzedaje pod własną marką sprzęt wytworzony przez inny podmiot (chyba że widnieje na nim marka pierwotnego wprowadzającego) albo wprowadza do obrotu w kraju sprzęt z innego państwa członkowskiego lub z państwa trzeciego (art. 4 pkt 20 ustawy o ZSEE). Podmiot realizujący wyłącznie finansowanie w ramach umowy finansowej nie jest wprowadzającym sprzęt, chyba że jednocześnie działa jako wprowadzający sprzęt (art. 4 pkt 20 ustawy o ZSEE). Więcej o tej roli w artykule Co to jest wprowadzający sprzęt elektryczny.
Wprowadzający sprzęt, który wprowadza do obrotu sprzęt pochodzący od producenta, nie musi wykonywać obowiązków nałożonych na niego ustawą o ZSEE, o ile autoryzowany przedstawiciel tego producenta jest wpisany do rejestru i wprowadzający przekazał mu dane niezbędne do wykonywania tych obowiązków (art. 25 ust. 1 ustawy o ZSEE). Oba warunki muszą być spełnione łącznie. Wpisu do rejestru BDO marszałek województwa dokonuje na wniosek wprowadzających sprzęt lub autoryzowanych przedstawicieli (art. 50 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o odpadach).
Co zrobić przed kontrolą?
1. Ustal, czy jesteś wprowadzającym sprzęt (art. 4 pkt 20 ustawy o ZSEE) albo czy działa za Ciebie wpisany autoryzowany przedstawiciel, któremu przekazano dane (art. 25 ust. 1 ustawy o ZSEE). Przy leasingu lub najmie pomoże artykuł kto jest wprowadzającym sprzęt i odpowiada za zużyty sprzęt.
2. Nie umieszczaj zużytego sprzętu łącznie z innymi odpadami (art. 34 ustawy o ZSEE, grzywna z art. 95). Przekazuj sprzęt z gospodarstw domowych zbierającemu zużyty sprzęt lub podmiotowi uprawnionemu do jego zbierania (art. 36, grzywna z art. 96).
3. Jeśli dotyczy Cię art. 42 ust. 1 ustawy o ZSEE, przyjmuj przekazywany Ci zużyty sprzęt i nie przyjmuj odpłatnie sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych (grzywna z art. 97 ust. 1–2).
4. Zestaw swoje obowiązki z art. 91 i tabelą powyżej, aby wiedzieć, który przedział kar z art. 92 ich dotyczy. Ogólny przegląd obowiązków znajdziesz w dziale odpady i opakowania.
Stan prawny na: 2026-11-01
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
