KOBiZE i opłata środowiskowa · Pytania i odpowiedzi
Od kiedy powstaje obowiązek złożenia raportu KOBiZE
- W odróżnieniu od obowiązków rejestracyjnych w BDO, obowiązek raportowy KOBiZE nie jest wyzwalany osobną rejestracją ani progiem kwotowym zapisanym wprost w art. 1–7 ustawy — powstaje funkcjonalnie, p…
- Art. 7 ust. 2c posługuje się sformułowaniem „roku kalendarzowego, w którym powstał ten obowiązek” — z konstrukcji ustawy wynika, że obowiązek odnawia się co roku, dla każdego roku, w którym działalno…
- Ustawa nie przewiduje progu wielkości emisji, przychodu ani skali działalności, który zwalniałby przedsiębiorcę z rocznego raportu z art. 7 ust. 1.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji, podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje, sporządza i wprowadza do Krajowej bazy — w terminie do końca lutego każdego roku — raport dotyczący poprzedniego roku kalendarzowego. Obowiązek powstaje więc dla każdego roku kalendarzowego, w którym podmiot prowadził działalność powodującą emisje.
Obowiązek powstaje przez samo powodowanie emisji
W odróżnieniu od obowiązków rejestracyjnych w BDO, obowiązek raportowy KOBiZE nie jest wyzwalany osobną rejestracją ani progiem kwotowym zapisanym wprost w art. 1–7 ustawy — powstaje funkcjonalnie, przez sam fakt, że działalność podmiotu powoduje emisje w rozumieniu art. 2 pkt 5 (każdy gaz cieplarniany lub inna substancja wprowadzana do powietrza w wyniku działalności człowieka). Podmiotem obowiązanym jest podmiot korzystający ze środowiska w rozumieniu art. 2 pkt 20 tej ustawy, odsyłającego do art. 3 pkt 20 Prawa ochrony środowiska.
Definicja z art. 3 pkt 20 Prawa ochrony środowiska obejmuje przedsiębiorcę w rozumieniu Prawa przedsiębiorców i przedsiębiorcę zagranicznego, osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie, jednostkę organizacyjną niebędącą przedsiębiorcą, a osobę fizyczną spoza tej grupy — wyłącznie w zakresie, w jakim jej korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia. Czym jest sam raport i Krajowa baza, wyjaśnia artykuł czym jest KOBiZE i jaki raport prowadzi.
Czy obowiązek jest coroczny, czy jednorazowy?
Art. 7 ust. 2c posługuje się sformułowaniem „roku kalendarzowego, w którym powstał ten obowiązek” — z konstrukcji ustawy wynika, że obowiązek odnawia się co roku, dla każdego roku, w którym działalność podmiotu powodowała emisje, a nie jest jednorazowym progiem rejestracyjnym uruchamianym raz. Ten sam art. 7 ust. 2c wyznacza granicę czasową: obowiązek sporządzenia raportu za dany rok wygasa po upływie 5 lat od zakończenia roku, w którym powstał.
| Sytuacja | Co z obowiązkiem raportowym | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Działalność powodowała emisje w danym roku kalendarzowym | Raport za ten rok wprowadza się do Krajowej bazy do końca lutego roku następnego | art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami |
| Działalność w trakcie roku przejął następca prawny | Obowiązek za ten rok przechodzi co do zasady na następcę | art. 7 ust. 2a ustawy o systemie zarządzania emisjami |
| Zmiana podmiotu bez następstwa prawnego | Każdy podmiot rozlicza własny okres prowadzenia działalności | art. 7 ust. 2b ustawy o systemie zarządzania emisjami |
| Upłynęło 5 lat od zakończenia roku, w którym powstał obowiązek | Obowiązek sporządzenia raportu za ten rok wygasa | art. 7 ust. 2c ustawy o systemie zarządzania emisjami |
Przykład: przedsiębiorca zaczyna w czerwcu działalność, która powoduje emisje. Obowiązek powstaje już za ten rok kalendarzowy, bez wcześniejszej rejestracji i bez wezwania, a raport za ten rok wprowadza się do Krajowej bazy do końca lutego roku następnego (art. 7 ust. 1). Jeśli w kolejnym roku działalność nadal powoduje emisje, za ten kolejny rok powstaje następny obowiązek.
Kiedy obowiązek nie powstaje albo jest węższy?
Ustawa nie przewiduje progu wielkości emisji, przychodu ani skali działalności, który zwalniałby przedsiębiorcę z rocznego raportu z art. 7 ust. 1. To stwierdzenie dotyczy samej ustawy o systemie zarządzania emisjami (art. 1–7) i nie obejmuje przepisów wykonawczych wydanych na podstawie jej art. 7 ust. 4. Przypadki, w których obowiązku nie ma albo jest on ograniczony, to:
- rok kalendarzowy, w którym podmiot w ogóle nie prowadził działalności powodującej emisje — brak wtedy przedmiotu raportu,
- osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą — dotyczy jej wyłącznie eksploatacja instalacji wymagającej pozwolenia lub źródła spalania paliw (art. 7 ust. 1a).
Szczegóły tych przypadków opisuje tekst kto jest zwolniony z obowiązku raportowania do KOBiZE.
Czym różni się termin raportu od terminu wykazu opłat?
Raport do Krajowej bazy i wykaz opłat za korzystanie ze środowiska to dwa odrębne obowiązki, z różnymi terminami i organami. Raport wprowadza się do Krajowej bazy do końca lutego (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami). Opłatę wnosi się, a wykaz składa marszałkowi województwa do 31 marca roku następnego (art. 285 ust. 2 i art. 286 ust. 1 Prawa ochrony środowiska). Wykaz dotyczący wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza sporządza się na podstawie tego samego rocznego raportu (art. 286 ust. 3 pkt 1 Prawa ochrony środowiska). Terminy opłatowe omawia artykuł do kiedy trzeba zapłacić opłatę za korzystanie ze środowiska i złożyć wykaz.
Co dalej
Jeśli działalność powoduje emisje w rozumieniu ustawy, trzeba sprawdzić, czy ciąży na podmiocie coroczny obowiązek złożenia raportu do Krajowej bazy KOBiZE do końca lutego. Raport składa się wyłącznie elektronicznie, przez portal Krajowej bazy, za pośrednictwem konta utworzonego dla podmiotu korzystającego ze środowiska — sposób wprowadzania raportu określa rozporządzenie wydane na podstawie art. 7 ust. 7 ustawy. Pozostałe tematy zebrano na stronie KOBiZE i opłata środowiskowa.
Najczęściej zadawane pytania
Czy obowiązek raportowy KOBiZE wymaga wcześniejszej rejestracji, tak jak w BDO?
Nie. Obowiązek powstaje przez sam fakt, że działalność powoduje emisje — nie przez wpis do odrębnego rejestru ani złożenie wniosku (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami). Do wprowadzenia raportu potrzebne jest natomiast konto w Krajowej bazie, zakładane formularzem rejestracyjnym (rozporządzenie wydane na podstawie art. 7 ust. 7 tej ustawy).
Co się dzieje z obowiązkiem raportowym, jeśli firma przejmie inną działalność w trakcie roku?
Obowiązek złożenia raportu za dany rok co do zasady przechodzi na następcę prawnego przejmującego działalność (art. 7 ust. 2a ustawy o systemie zarządzania emisjami). Przy braku następstwa prawnego każdy podmiot rozlicza własny okres prowadzenia działalności (art. 7 ust. 2b tej ustawy).
Czy niezłożenie raportu KOBiZE grozi karą?
To odrębna kwestia od samego powstania obowiązku. Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz.U. 2026 poz. 526) nie ustanawia kary za niezłożenie rocznego raportu z art. 7 ust. 1; jedyna kara pieniężna w tej ustawie (art. 54g–54h) dotyczy odrębnego, unijnego obowiązku CBAM.
Stan prawny na: 2026-10-02
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
