SUP — produkty jednorazowe · Pytania i odpowiedzi
Jaka kara grozi za wprowadzanie do obrotu zakazanych wyrobów SUP?
Wprowadzanie do obrotu zakazanych produktów SUP (np. sztućce, talerze, słomki, mieszadełka, patyczki do balonów, pojemniki ze styropianu EPS) oraz wyrobów z oksydegradowalnych tworzyw sztucznych podlega karze pieniężnej w wysokości 10 000–500 000 zł, nakładanej przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (WIOŚ).
Stan prawny na: 2026-10-02
Podstawa prawna i źródła
Art. 40a pkt 7 w związku z art. 40b oraz art. 3i ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej. Zakaz wprowadziła ustawa z dnia 14 kwietnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 877); obowiązuje od 24 maja 2023 r.
Kto nakłada karę i w jakim trybie?
Karę nakłada wojewódzki inspektor ochrony środowiska (WIOŚ), w drodze decyzji administracyjnej. Ustawa wyznacza przedział kwotowy, a wysokość kary w konkretnej sprawie ustala organ w decyzji.
Które produkty są objęte zakazem?
Przepis o karze (art. 40a pkt 7) obejmuje dwie grupy: produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wymienione w załączniku nr 7 do ustawy oraz wyroby wykonane z oksydegradowalnych tworzyw sztucznych. W załączniku nr 7 są między innymi:
- sztućce,
- talerze,
- słomki,
- mieszadełka do napojów,
- patyczki do balonów,
- pojemniki ze styropianu (EPS).
Wyroby z oksydegradowalnych tworzyw sztucznych przepis wymienia osobno, obok załącznika nr 7 — zakaz obejmuje je niezależnie od rodzaju wyrobu.
Pełne brzmienie wykazu, wraz z doprecyzowaniami, zawiera załącznik nr 7 — przed decyzją o asortymencie trzeba sprawdzić go w tekście ustawy.
Zakaz to jeden z trzech mechanizmów
Ustawa traktuje produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na trzy różne sposoby. Tylko pierwszy wiąże się z karą opisaną w tym artykule.
| Mechanizm | Załącznik | Przykładowe produkty | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Zakaz wprowadzania do obrotu | nr 7 | sztućce, talerze, słomki, mieszadełka | art. 3i |
| Opłata pobierana od klienta w punkcie sprzedaży | nr 6 | kubki na napoje, pojemniki na żywność | art. 3b i art. 3c |
| Roczna opłata producenta lub importera | nr 9 | m.in. lekkie torby na zakupy, wyroby tytoniowe z filtrami | art. 3k |
Tabela: trzy mechanizmy dotyczące produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych; podstawa: art. 3i, art. 3b–3c i art. 3k ustawy z dnia 11 maja 2001 r. wraz z załącznikami nr 7, 6 i 9.
Szczegółowe porównanie znajdziesz w artykule czym różnią się produkty SUP zakazane od objętych opłatą u sprzedawcy i opłatą producenta.
Ta kara na tle innych kar SUP
Kara za wprowadzanie do obrotu zakazanych wyrobów (10 000–500 000 zł) jest wyższa niż kary za niepobranie opłaty SUP od klienta czy brak ewidencji SUP (art. 40a pkt 7 w zw. z art. 40b ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej). Taki sam przedział ma kara za niedofinansowanie kampanii edukacyjnych, ale to odrębne naruszenie. Pozostałe kary opisujemy osobno: za niepobranie opłaty SUP od klienta, za brak ewidencji SUP i za niedofinansowanie kampanii edukacyjnej SUP.
Przykład: hurtownia artykułów jednorazowych
Hurtownia zaopatrująca lokale gastronomiczne sprowadza z zagranicy plastikowe słomki i mieszadełka i oferuje je swoim odbiorcom. Oba produkty są na liście z załącznika nr 7. Sprowadzając je i oferując na rynku, hurtownia wprowadza do obrotu produkty objęte zakazem, co odpowiada opisowi naruszenia z art. 40a pkt 7. Zamiana asortymentu na odpowiedniki z innych materiałów usuwa problem na przyszłość.
Co zrobić teraz?
- Porównaj swój asortyment z załącznikiem nr 7 do ustawy i sprawdź, czy nie ma w nim wyrobów z oksydegradowalnych tworzyw sztucznych.
- Ustal, czy to Ty wprowadzasz dany produkt do obrotu. Przepis o karze mówi o wprowadzaniu do obrotu; jeśli tylko odsprzedajesz towar kupiony od krajowego dostawcy i masz wątpliwości co do swojej roli, wyjaśnij je przed dalszą sprzedażą.
- Zastąp produkty z listy odpowiednikami, których zakaz nie obejmuje.
Więcej materiałów znajdziesz w centrum wiedzy o emisjach i SUP.
Najczęściej zadawane pytania
Jaka jest maksymalna kara za wprowadzanie do obrotu zakazanych wyrobów SUP?
Do 500 000 zł, w przedziale 10 000–500 000 zł, nakładana decyzją WIOŚ.
Czy ta kara dotyczy też produktów objętych tylko opłatą, a nie zakazem?
Nie — dotyczy wyłącznie produktów objętych zakazem: wymienionych w załączniku nr 7 oraz wyrobów z oksydegradowalnych tworzyw sztucznych. Niepobranie opłaty SUP od klienta to odrębne naruszenie z własną karą.
Od kiedy obowiązuje zakaz?
Od 24 maja 2023 r.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.