BDO · Pytania i odpowiedzi
Jaka kara grozi za prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu do BDO
- Kara z art. 194 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach dotyczy podmiotów objętych ustawowym obowiązkiem wpisu do BDO (m.in. wytwarzających odpady powyżej progów ewidencyjnych, wprowadzających produkty w opak…
- To ważne rozróżnienie, żeby nie mylić różnych naruszeń z tym samym przepisem:
- Kontrolę przestrzegania przepisów ustawy o odpadach prowadzą organy Inspekcji Ochrony Środowiska: Główny Inspektor Ochrony Środowiska oraz wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska (art. 2 ust. 1 pkt…
Podmiot, który ma obowiązek wpisu do rejestru BDO i prowadzi działalność bez tego wpisu, podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości od 1000 zł do 1 000 000 zł (art. 194 ust. 1 pkt 5 w związku z ust. 3 ustawy o odpadach), nakładanej w drodze decyzji administracyjnej przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (WIOŚ).
Kogo dotyczy
Kara z art. 194 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach dotyczy podmiotów objętych ustawowym obowiązkiem wpisu do BDO (m.in. wytwarzających odpady powyżej progów ewidencyjnych, wprowadzających produkty w opakowaniach), które prowadzą działalność wymienioną w art. 50 ust. 1 tej ustawy, a:
- w ogóle nie dokonały wymaganego wpisu do rejestru, albo
- mają wpis, ale faktycznie prowadzona działalność wykroczyła poza zakres objęty tym wpisem — dla tej części działalności wymaganego wpisu brak w momencie stwierdzenia naruszenia.
Zakres obowiązku wpisu zależy od rodzaju działalności, a nie od jednego wspólnego progu (art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach). O tym, kiedy wytwórca odpadów musi mieć wpis, mówi artykuł od jakiego progu wytwarzania odpadów powstaje obowiązek wpisu do BDO.
Czego ta kara NIE obejmuje
To ważne rozróżnienie, żeby nie mylić różnych naruszeń z tym samym przepisem:
- Nie obejmuje spóźnionego lub niezłożonego sprawozdania rocznego przez podmiot, który już ma wpis — to odrębne naruszenie z inną podstawą prawną (art. 180a ustawy o odpadach).
- Nie obejmuje samego nieaktualnego wpisu, czyli niezłożenia wniosku o zmianę wpisu (np. po zmianie adresu) przy niezmienionym zakresie działalności — to wykroczenie z art. 179 ustawy o odpadach, zagrożone karą aresztu albo grzywny.
- Art. 194 ust. 2 ustawy o odpadach nie jest podstawą tej ani żadnej innej kary — to klauzula wyłączająca, odsyłająca do art. 293 Prawa ochrony środowiska.
Czym różni się kara z art. 194 od sąsiednich naruszeń?
| Naruszenie | Podstawa prawna | Sankcja | Kto ją stosuje |
|---|---|---|---|
| Prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu do rejestru BDO | art. 194 ust. 1 pkt 5 w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach | administracyjna kara pieniężna od 1000 zł do 1 000 000 zł (art. 194 ust. 1 pkt 5 w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach) | WIOŚ, w drodze decyzji (art. 196 ustawy o odpadach) |
| Niezłożenie w terminie wniosku o wpis, o zmianę wpisu lub o wykreślenie albo złożenie wniosku niezgodnego ze stanem faktycznym | art. 179 ustawy o odpadach | kara aresztu albo grzywny (wykroczenie) | sąd |
| Niezłożenie rocznego sprawozdania lub złożenie go po terminie przez podmiot zarejestrowany | art. 180a w zw. z art. 76 ustawy o odpadach | grzywna (wykroczenie) | sąd |
| Nieprowadzenie ewidencji odpadów albo prowadzenie jej nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym | art. 194 ust. 1 pkt 5b w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach | administracyjna kara pieniężna od 1000 zł do 1 000 000 zł (art. 194 ust. 1 pkt 5b w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach) | WIOŚ, w drodze decyzji (art. 196 ustawy o odpadach) |
Art. 179 ustawy o odpadach karze samo niezłożenie wniosku, a art. 194 ust. 1 pkt 5 tej ustawy — prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu. Drugą z administracyjnych kar opisuje artykuł o tym, jaka kara grozi za naruszenie obowiązków ewidencyjnych BDO.
Przykład: spółka wprowadza produkty w opakowaniach i nigdy nie złożyła wniosku o wpis do rejestru. Prowadzi więc działalność z art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach bez wymaganego wpisu i podlega karze z art. 194 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. Inna spółka ma wpis, zmieniła adres i nie złożyła wniosku o zmianę wpisu, a zakres jej działalności się nie zmienił — to nie jest przypadek z art. 194, lecz wykroczenie z art. 179 ustawy o odpadach.
Kto stwierdza naruszenie i kto wymierza karę?
Kontrolę przestrzegania przepisów ustawy o odpadach prowadzą organy Inspekcji Ochrony Środowiska: Główny Inspektor Ochrony Środowiska oraz wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska (art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska). Administracyjną karę pieniężną z art. 194 ustawy o odpadach wymierza w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art. 196 ustawy o odpadach), a nie marszałek województwa. Marszałek pełni funkcję rejestrową: prowadzi rejestr oraz dokonuje wpisu, zmiany wpisu i wykreślenia (art. 49 ustawy o odpadach).
Co zrobić teraz
Jeśli firma prowadzi działalność objętą obowiązkiem wpisu do BDO (np. wytwarza odpady powyżej progu ewidencyjnego albo wprowadza produkty w opakowaniach) i nie ma jeszcze aktywnego wpisu — złożenie wniosku rejestrowego jest jedynym sposobem, żeby wyeliminować to ryzyko. Zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach wniosek o wpis składa się przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu, a jeśli działalność jest już prowadzona bez wpisu — niezwłocznie.
Wniosku nie składają podmioty wpisywane przez marszałka województwa z urzędu (art. 51 ust. 1 ustawy o odpadach), o czym mowa w tekście czy urząd może wpisać podmiot do BDO z urzędu, bez wniosku. Podmiot już wpisany, u którego zmienił się zakres działalności wymagającej wpisu, składa wniosek o zmianę wpisu w terminie 30 dni od dnia zmiany (art. 59 ust. 1 ustawy o odpadach). Pozostałe zagadnienia rejestrowe zebrano na stronie BDO.
Najczęściej zadawane pytania
Czy kara grozi automatycznie, czy trzeba stwierdzić naruszenie w kontroli?
Karę nakłada WIOŚ w drodze decyzji administracyjnej (art. 196 ustawy o odpadach) — musi więc dojść do stwierdzenia naruszenia (np. w toku kontroli) i wydania decyzji, nie jest naliczana automatycznie z mocy samego przepisu.
Czy 1000 zł z art. 194 ust. 3 to zawsze minimalna kwota, niezależnie od skali działalności?
Tak, to ustawowy dolny próg dla naruszeń z art. 194 ust. 1 ustawy o odpadach, wyznaczony przez art. 194 ust. 3 tej ustawy. Ten sam art. 194 ust. 3 ustawy o odpadach wyznacza górną granicę kary, podaną w pierwszym akapicie.
Który wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza karę za brak wpisu?
Inspektor właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub gospodarowania odpadami (art. 196 ustawy o odpadach).
Stan prawny na: 2026-10-02
Podstawa prawna i źródła
Podstawą kary jest art. 194 ust. 1 pkt 5 w związku z ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 1587). Przepis obejmuje prowadzenie działalności, o której mowa w art. 50 ust. 1 ustawy, bez wymaganego wpisu do rejestru. Karę — w drodze decyzji — wymierza wojewódzki inspektor ochrony środowiska właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub gospodarowania odpadami (art. 196).
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
