Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Od jakiej powierzchni sklepu powstaje obowiązek odbioru opakowań w systemie kaucyjnym?
Obowiązek odbioru pustych opakowań i zwrotu kaucji ma sklep o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m², który oferuje napoje w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym (art. 44 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Sklep o powierzchni do 200 m² włącznie nie jest z systemu zwolniony — musi co najmniej pobierać kaucję, a odbiór opakowań i zwrot kaucji jest dla niego dobrowolny, z wyjątkiem szklanych butelek wielokrotnego użytku.
Stan prawny na: 2026-10-02
Obowiązki sklepu według powierzchni sprzedaży
| Powierzchnia sprzedaży | Co sklep musi | Co jest dobrowolne |
|---|---|---|
| Do 200 m² włącznie | pobierać kaucję | zwracać kaucję i zbierać puste opakowania |
| Do 200 m² — szklane butelki wielokrotnego użytku | pobierać i zwracać kaucję oraz zbierać puste butelki | nic — obowiązek jest pełny |
| Powyżej 200 m² | pobierać i zwracać kaucję oraz zbierać puste opakowania i odpady opakowaniowe | nic — obowiązek jest pełny |
| Powyżej 2000 m² (sklep detaliczny) | jak wyżej, a dodatkowo prowadzić na własny koszt selektywne zbieranie odpadów opakowaniowych spoza systemu kaucyjnego | nic — obowiązek jest pełny |
Tabela: obowiązki jednostki handlowej w systemie kaucyjnym według powierzchni sprzedaży; podstawa: art. 44 ust. 1–3 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.
Jakich opakowań to dotyczy?
System kaucyjny obejmuje trzy rodzaje opakowań na napoje (załącznik nr 1a do ustawy):
- jednorazowe butelki z tworzywa sztucznego o pojemności do 3 litrów, z zakrętkami;
- puszki metalowe o pojemności do 1 litra;
- szklane butelki wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra.
Obowiązki z art. 44 powstają tylko wtedy, gdy sklep oferuje napoje w takich opakowaniach. Sklep, który ich nie sprzedaje, nie pobiera kaucji. Wysokość kaucji i jej ustawowy limit opisujemy w artykule jaka jest maksymalna ustawowa wysokość kaucji za opakowanie.
Wyjątek: szklane butelki wielokrotnego użytku
Dla szklanych butelek wielokrotnego użytku także sklep o powierzchni sprzedaży do 200 m² musi zwracać kaucję i przyjmować puste butelki (art. 44 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Od 18 lutego 2026 r. sklep przyjmuje puste butelki po napojach, które sam oferuje, i zwraca kwotę bez wymogu okazania dowodu zakupu (art. 44 ust. 2a tej ustawy).
Przykład: trzy sklepy tej samej sieci
Sieć ma sklep osiedlowy o powierzchni sprzedaży 150 m², market o powierzchni 600 m² i hipermarket o powierzchni 3000 m². Wszystkie sprzedają napoje w butelkach plastikowych i puszkach. Sklep osiedlowy pobiera kaucję, ale nie musi przyjmować pustych butelek i puszek — może to robić dobrowolnie. Jeśli ma w ofercie napoje w szklanych butelkach wielokrotnego użytku, te butelki przyjmuje i zwraca za nie kaucję. Market pobiera i zwraca kaucję oraz zbiera puste opakowania. Hipermarket robi to samo, a ponadto na własny koszt prowadzi selektywną zbiórkę odpadów opakowaniowych po produktach ze swojej oferty, których system kaucyjny nie obejmuje (art. 44 ust. 1–3 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).
Co zrobić teraz?
Sprawdź powierzchnię sprzedaży swojego punktu i to, jakie napoje w opakowaniach kaucyjnych oferujesz — od obu tych rzeczy zależy, czy odbiór opakowań jest dla Ciebie obowiązkiem, czy opcją.
- Ustal powierzchnię sprzedaży każdej jednostki handlowej osobno.
- Sprawdź, czy w ofercie są napoje w opakowaniach z załącznika nr 1a, w tym w szklanych butelkach wielokrotnego użytku.
- Na tej podstawie zdecyduj, czy organizujesz odbiór opakowań, i przygotuj miejsce oraz sposób zwrotu kaucji.
Sklep, który wprowadza produkty w opakowaniach pod własną marką, powinien też sprawdzić obowiązki rejestrowe — patrz jakie kategorie działalności opakowaniowej podlegają wpisowi do rejestru BDO. Pozostałe materiały znajdziesz w centrum wiedzy o odpadach i opakowaniach.
Najczęściej zadawane pytania
Czy sklep o powierzchni dokładnie 200 m² musi odbierać opakowania kaucyjne?
Nie ma takiego obowiązku (poza szklanymi butelkami wielokrotnego użytku) — pełny obowiązek dotyczy sklepów o powierzchni sprzedaży powyżej 200 m². Musi jednak pobierać kaucję (art. 44 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).
Czy mały sklep może w ogóle nie uczestniczyć w systemie kaucyjnym?
Nie, jeśli oferuje napoje w opakowaniach objętych systemem — co najmniej pobieranie kaucji jest obowiązkowe niezależnie od powierzchni (art. 44 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).
Co się zmienia przy powierzchni powyżej 2000 m²?
Sklep detaliczny tej wielkości musi dodatkowo prowadzić na własny koszt selektywne zbieranie odpadów opakowaniowych po produktach ze swojej oferty, z wyłączeniem opakowań objętych systemem kaucyjnym (art. 44 ust. 3 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).
Podstawa prawna i źródła
Art. 44 ust. 1, 2, 2a i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. System kaucyjny został wprowadzony ustawą z dnia 13 lipca 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1852) i działa od 1 października 2025 r.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.