Prawo UE: PPWR, CBAM, baterie · Pytania i odpowiedzi
Których przedsiębiorców obejmą obowiązki PPWR i w jakich rolach?
PPWR obejmuje przede wszystkim wytwórcę opakowań – także firmę, która zleca ich wytworzenie i sprzedaje je pod własną nazwą – oraz importera i dystrybutora, który działa pod własną marką lub modyfikuje opakowanie (art. 21). Od 12 sierpnia 2026 r. wytwórca odpowiada za zgodność opakowań, ocenę zgodności, dokumentację techniczną i deklarację zgodności UE (art. 15, 38 i 39 rozporządzenia (UE) 2025/40).
Stan prawny na: 2026-10-01
Odpowiedź w skrócie
- Wytwórca opakowań – firma, która wytwarza opakowania albo zleca ich wytworzenie i sprzedaje je pod własną nazwą lub znakiem towarowym. To na nim spoczywa główny pakiet obowiązków z art. 15 rozporządzenia (UE) 2025/40.
- Importer lub dystrybutor „pod własną marką” – jeżeli wprowadza opakowania do obrotu pod własną nazwą albo je modyfikuje, przejmuje obowiązki wytwórcy (art. 21 rozporządzenia (UE) 2025/40).
- Pozostałe podmioty gospodarcze – dostawca, zwykły importer i dystrybutor, dystrybutor końcowy, upoważniony przedstawiciel i dostawca usług realizacji zamówień to odrębne role wymienione w art. 3 pkt 12; zakres ich obowiązków wynika z innych przepisów PPWR i warto go sprawdzić osobno.
- Producent w rozumieniu PPWR – to jeszcze inna rola (także w art. 3), związana z udostępnianiem opakowań na rynku danego państwa; nie należy jej mylić z wytwórcą.
Kto jest wytwórcą w rozumieniu PPWR?
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) nie przypisuje obowiązków „branżom”, tylko rolom w łańcuchu dostaw. Kluczowa jest definicja wytwórcy z art. 3 pkt 13 – to nie tylko zakład, który fizycznie produkuje opakowania, ale też firma, która zamawia je u podwykonawcy i wprowadza do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym.
W praktyce wytwórcą może być więc producent kosmetyków zamawiający słoiki z nadrukiem swojej marki, sieć handlowa z marką własną albo sklep internetowy, który zleca wykonanie firmowych pudełek. O roli decyduje to, czyja nazwa widnieje na opakowaniu i kto odpowiada za jego wprowadzenie do obrotu – a nie to, czy firma ma własną linię produkcyjną.
Jakie obowiązki ma wytwórca od 12 sierpnia 2026 r.?
Zgodnie z art. 15 ust. 1–8 rozporządzenia (UE) 2025/40 wytwórca może od 12 sierpnia 2026 r. wprowadzać do obrotu wyłącznie opakowania zgodne z wymogami art. 5–12 tego rozporządzenia. Przed wprowadzeniem opakowania do obrotu musi:
1. przeprowadzić procedurę oceny zgodności (art. 38),
2. sporządzić dokumentację techniczną według załącznika VII,
3. sporządzić deklarację zgodności UE (art. 39),
4. zapewnić identyfikowalność opakowania – numer typu, partii lub serii,
5. podać swoją nazwę i adres pocztowy na opakowaniu, w kodzie QR lub innym nośniku danych albo w dokumencie towarzyszącym,
6. przechowywać dokumentację techniczną i deklarację zgodności przez 5 lat w przypadku opakowań jednorazowych i przez 10 lat w przypadku opakowań wielokrotnego użytku (art. 15 rozporządzenia (UE) 2025/40).
Schemat: kolejne kroki wytwórcy przed wprowadzeniem opakowania do obrotu; podstawa: art. 15 ust. 1–8 w zw. z art. 38, art. 39 i załącznikiem VII rozporządzenia (UE) 2025/40.
Mapa ról: kto odpowiada za co
| Rola | Kto to jest w praktyce | Główne obowiązki | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Wytwórca | Wytwarza opakowania albo zleca ich wytworzenie i wprowadza je pod własną nazwą lub znakiem | Zgodność z art. 5–12, ocena zgodności, dokumentacja techniczna, deklaracja zgodności UE, identyfikowalność, nazwa i adres | art. 15 w zw. z art. 38 i art. 39 |
| Importer pod własną nazwą lub modyfikujący opakowanie | Sprowadza opakowania i oznacza je swoją marką albo zmienia je przed sprzedażą | Te same obowiązki co wytwórca | art. 21 |
| Dystrybutor pod własną nazwą lub modyfikujący opakowanie | Hurtownia lub sklep, który sprzedaje opakowania pod swoją marką albo je przerabia | Te same obowiązki co wytwórca | art. 21 |
| Mikroprzedsiębiorstwo zlecające wytworzenie opakowań pod własną marką | Mikroprzedsiębiorstwo, które zamawia opakowania pod własną nazwą lub znakiem u dostawcy z tego samego państwa członkowskiego | Wytwórcą jest dostawca opakowania, nie zleceniodawca | art. 3 pkt 13 lit. b |
| Importer lub dystrybutor pod własną marką będący mikroprzedsiębiorstwem | Mikroprzedsiębiorstwo, którego dostawca opakowań znajduje się w Unii | Za wytwórcę do celów art. 15 uznaje się dostawcę | art. 21 akapit drugi |
| Inne podmioty gospodarcze | Dostawca, zwykły importer i dystrybutor, dystrybutor końcowy, upoważniony przedstawiciel, dostawca usług realizacji zamówień | Własne obowiązki z innych przepisów rozporządzenia, m.in. importera (art. 18) i dystrybutora (art. 19) – nie omawiamy ich w tym artykule | art. 3 |
Tabela: role w łańcuchu dostaw opakowań i przypisane im obowiązki; podstawa: art. 3, art. 15 i art. 21 rozporządzenia (UE) 2025/40.
Kiedy importer lub dystrybutor staje się wytwórcą?
Importer albo dystrybutor, który tylko przekazuje dalej opakowania wytwórcy bez zmian i pod jego marką, nie przejmuje obowiązków z art. 15. Sytuacja zmienia się, gdy wprowadza opakowania do obrotu pod własną nazwą albo je modyfikuje – wtedy art. 21 rozporządzenia (UE) 2025/40 traktuje go jak wytwórcę. Musi wtedy sam przeprowadzić ocenę zgodności, mieć dokumentację techniczną i deklarację zgodności UE oraz umieścić swoje dane na opakowaniu lub w dokumencie towarzyszącym.
Art. 21 dotyczy modyfikacji opakowania już wprowadzonego do obrotu w sposób, który może wpłynąć na jego zgodność z rozporządzeniem. Interpretacja redakcji (nie osobny przepis): taką zmianą może być np. dodanie własnej etykiety zakrywającej dane wytwórcy albo przepakowanie towaru w inne opakowanie. W razie wątpliwości bezpieczniej przyjąć rolę wytwórcy i skompletować dokumenty.
Wytwórca a producent – dwie różne role
PPWR definiuje w art. 3 pkt 15 także rolę producenta – wytwórcy, importera lub dystrybutora, który po raz pierwszy udostępnia opakowania lub produkty w opakowaniach na terytorium państwa członkowskiego. To rola odrębna od wytwórcy i wiążą się z nią inne obowiązki, które omawiamy osobno. Pojęcie to nie pokrywa się też w pełni z polskim „wprowadzającym produkty w opakowaniach”. Kontekst krajowych obowiązków znajdziesz w przewodniku BDO – rejestr i obowiązki przedsiębiorców.
Oś czasu: daty, które wyznaczają zakres obowiązków
| Data | Co się dzieje | Podstawa |
|---|---|---|
| 19 grudnia 2024 r. | Przyjęcie rozporządzenia (UE) 2025/40 (PPWR) | tytuł rozporządzenia (UE) 2025/40 |
| 11 lutego 2025 r. | Granica dla opakowań wielokrotnego użytku: te wprowadzone wcześniej nie podlegają obowiązkowi doprowadzenia do zgodności, wycofania lub odzyskania | art. 15 ust. 9 |
| 12 sierpnia 2026 r. | Wytwórca może wprowadzać do obrotu tylko opakowania zgodne z art. 5–12, po ocenie zgodności i z dokumentacją | art. 15 ust. 1–8, art. 38, art. 39 |
Tabela: daty wyznaczające obowiązki wytwórcy opakowań; podstawa: art. 15 rozporządzenia (UE) 2025/40.
Wyjątki i przypadki brzegowe
- Opakowania wielokrotnego użytku sprzed 11 lutego 2025 r. – obowiązek doprowadzenia do zgodności, wycofania z obrotu lub odzyskania ich nie dotyczy (art. 15 ust. 9 rozporządzenia (UE) 2025/40).
- Mikroprzedsiębiorca z marką własną – jeśli importer lub dystrybutor działający pod własną marką jest mikroprzedsiębiorstwem, a jego dostawca opakowań ma siedzibę w Unii, za wytwórcę do celów art. 15 uznaje się dostawcę (art. 21 akapit drugi).
- Mikroprzedsiębiorstwo zlecające wytworzenie opakowań – jeśli podmiot, który zleca zaprojektowanie lub wytworzenie opakowania pod własną nazwą lub znakiem towarowym, jest mikroprzedsiębiorstwem, a dostawca opakowania znajduje się w tym samym państwie członkowskim, wytwórcą jest dostawca opakowania (art. 3 pkt 13 lit. b).
- Wymogi materialne mają własne terminy – poszczególne wymogi z art. 5–12 (np. dotyczące składu czy recyklingu) stosuje się od różnych dat. Sama data z art. 15 nie przesądza, który z nich już obowiązuje.
Przykład z praktyki
Sklep internetowy z kosmetykami zamawia w polskiej drukarni pudełka z własnym logo i sprzedaje w nich produkty. Co do zasady jest wytwórcą w rozumieniu art. 3 pkt 13 lit. a, bo zleca wytworzenie opakowań pod własnym znakiem towarowym. Jeżeli jednak jest mikroprzedsiębiorstwem, a drukarnia znajduje się w tym samym państwie członkowskim, wytwórcą jest drukarnia jako dostawca opakowania i to na niej spoczywają obowiązki z art. 15 (ocena zgodności, dokumentacja techniczna, deklaracja zgodności UE) – na podstawie art. 3 pkt 13 lit. b rozporządzenia (UE) 2025/40. Sklep powinien wtedy potwierdzić u drukarni, że dokumenty zostały sporządzone.
Co zrobić teraz
1. Spisz wszystkie opakowania, które wprowadzasz do obrotu, i przy każdym zapisz, czyja nazwa na nim widnieje.
2. Ustal swoją rolę dla każdej pozycji: wytwórca, importer lub dystrybutor pod własną marką (art. 21) czy zwykły pośrednik.
3. Jeżeli jesteś wytwórcą, poproś dostawców materiałów o dane potrzebne do dokumentacji technicznej i przygotuj deklarację zgodności UE.
4. Sprawdź ogólny kontekst zmian w przewodniku Zielony Ład – nowe obowiązki środowiskowe firm oraz w dziale odpady i opakowania.
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.