BDO · Pytania i odpowiedzi
Jaka kara grozi za naruszenia obowiązków ewidencyjnych w BDO (transport, przechowywanie, wprowadzanie danych)?
Za naruszenia obowiązków ewidencyjnych w BDO grozi kara grzywny z art. 180 ust. 2–4 ustawy o odpadach: za brak potwierdzenia z BDO w transporcie, nieprzechowywanie lub nieprzedłożenie dokumentów z art. 72 ust. 1 oraz niewprowadzenie (lub spóźnione wprowadzenie) danych do BDO. Art. 180 nie podaje kwoty – stosuje się ogólny zakres 20–5000 zł z art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń.
Stan prawny na: 2026-10-12
W jakich trzech przypadkach grozi grzywna z art. 180?
Art. 180 ustawy o odpadach (tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 1587) wymienia trzy uchybienia związane z ewidencją i dokumentami. Każde z nich podlega karze grzywny:
1. Transport bez potwierdzenia z BDO – kto nie dopełnia obowiązku posiadania w trakcie transportu odpadów potwierdzenia wygenerowanego z BDO zgodnie z art. 69 ust. 1a, a przy odpadach komunalnych zgodnie z art. 71a ust. 3 (art. 180 ust. 2 pkt 1–2).
2. Dokumenty i dane z art. 72 – kto wbrew art. 72 nie przechowuje przez określony czas, nie udostępnia lub nie przedkłada dokumentów i danych, o których mowa w art. 72 ust. 1 (art. 180 ust. 3). Czas przechowywania omawiamy w artykule jak długo trzeba przechowywać dokumenty ewidencji odpadów KPO i KEO.
3. Brak wprowadzenia danych do BDO – kto wbrew obowiązkowi z art. 67 ust. 10 albo 11 nie wprowadza albo nie wprowadza w terminie do BDO informacji z dokumentów ewidencji sporządzonych w trybie awaryjnym, w formie określonej w art. 67 ust. 7 (art. 180 ust. 4).
Art. 180 ust. 1 został uchylony i nie zawiera treści normatywnej.
Ile wynosi grzywna?
Art. 180 mówi tylko, że sprawca „podlega karze grzywny” – nie wskazuje kwoty. Stosuje się więc ogólną regułę z art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń (t.j. Dz.U. 2025 poz. 734): grzywnę wymierza się w wysokości od 20 do 5000 zł, chyba że ustawa stanowi inaczej. Art. 180 nie stanowi inaczej. Jest to ogólny zakres grzywny z części ogólnej Kodeksu wykroczeń, a nie kwota zapisana w samym art. 180. To grzywna, a nie administracyjna kara pieniężna z art. 194.
Czym różni się grzywna z art. 180 od innych sankcji?
W BDO funkcjonuje kilka odrębnych mechanizmów, które łatwo pomylić:
| Naruszenie | Podstawa | Rodzaj sankcji | Kwota |
|---|---|---|---|
| Brak potwierdzenia w transporcie, nieprzechowywanie dokumentów, niewprowadzenie danych po awarii | art. 180 ust. 2–4 ustawy o odpadach | grzywna | ogólny zakres 20–5000 zł (art. 24 § 1 KW) |
| Nieprowadzenie ewidencji albo prowadzenie jej nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym | art. 194 ust. 1 pkt 5b w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach | administracyjna kara pieniężna | od 1000 zł do 1 000 000 zł |
| Niezłożenie sprawozdania | art. 180a ustawy o odpadach | grzywna | odrębny przepis |
Administracyjną karę pieniężną z art. 194 ust. 1 pkt 5b w zw. z ust. 3 wymierza w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska. Dotyczy ona podmiotu obowiązanego do prowadzenia ewidencji odpadów (art. 66 ust. 1–3, bez zwolnienia z art. 66 ust. 4). Wyjątek przewiduje art. 194 ust. 2: gdy za naruszenie może być ustalona opłata podwyższona z art. 293 Prawa ochrony środowiska.
Jak wygląda ewidencja w razie awarii BDO i skąd bierze się art. 180 ust. 4?
Dokumenty ewidencji odpadów sporządza się wyłącznie przez indywidualne konto w BDO, bez wymogu podpisu (art. 67 ust. 5–6). W razie awarii systemu uniemożliwiającej pracę elektroniczną obowiązują zasady z art. 67 ust. 7–11:
- dokumenty sporządza się na czas trwania awarii w formie papierowej lub elektronicznej poza BDO; przy KPO/KPOK przekazujący przygotowuje odpowiednią liczbę egzemplarzy dla każdej ze stron (art. 67 ust. 7),
- kierujący środkiem transportu musi mieć przy sobie odpowiednio KPO/KPOK albo ich kopię (art. 67 ust. 9),
- dane z papierowej karty ewidencji (KEO i jej warianty) wprowadza się do BDO niezwłocznie po ustaniu awarii, nie później niż w ciągu 30 dni od jej ustania (art. 67 ust. 10),
- dane z papierowej karty przekazania (KPO/KPOK) wprowadza przekazujący – niezwłocznie po ustaniu awarii, nie później niż w ciągu 30 dni; przejmujący i transportujący wprowadzają informacje niezwłocznie po wystawieniu karty przez przekazującego, a nie po ustaniu awarii (art. 67 ust. 11).
Niedotrzymanie obowiązków z ust. 10 i 11 jest zagrożone grzywną z art. 180 ust. 4. Administrator BDO zamieszcza komunikat o czasie trwania awarii na BIP i stronie rejestru, o ile jest to technicznie możliwe (art. 67 ust. 8).
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
- Termin 30 dni liczony od ustania awarii dotyczy kart ewidencji oraz przekazującego przy KPO/KPOK. Dla przejmującego i transportującego punktem odniesienia jest wystawienie karty (art. 67 ust. 11).
- Grzywna z art. 180 jest odrębna od art. 180a (brak sprawozdania) i od art. 194 (administracyjna kara pieniężna, m.in. za brak rejestracji w BDO).
- Wzory papierowych formularzy na czas awarii określają załączniki 5a–5g do ustawy (art. 67 ust. 12–18); przed ich użyciem sprawdź aktualne brzmienie załączników.
Co zrobić teraz?
W praktyce oznacza to następujące kroki (wniosek praktyczny, nie przepis):
1. Sprawdź, czy kierowcy mają w trakcie transportu potwierdzenie wygenerowane z BDO (a w razie awarii – papierowy dokument lub jego kopię).
2. Po każdej awarii zanotuj datę jej ustania i przypilnuj wprowadzenia danych z papierowych dokumentów do BDO – przekazujący i prowadzący KEO w terminie 30 dni, przejmujący i transportujący od razu po wystawieniu karty.
3. Uporządkuj archiwum dokumentów z art. 72 ust. 1, by móc je udostępnić lub przedłożyć na żądanie.
4. Jeśli prowadzisz ewidencję nieregularnie, zobacz, jak ewidencjonować odpady przekazywane nieregularnie w małych ilościach przez cały rok.
5. Ogólne zasady korzystania z rejestru znajdziesz w dziale BDO oraz odpady i opakowania.
W razie wątpliwości, czy konkretne uchybienie podpada pod art. 180, czy pod art. 194, skonsultuj się z doradcą lub specjalistą ds. odpadów.
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.