Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Jaka kara grozi za wykroczenia z ustawy o bateriach (grzywny, art. 74-95a)?
Za wykroczenia z ustawy o bateriach i akumulatorach grozi grzywna, co do zasady od 20 do 5000 zł – to ogólny zakres z Kodeksu wykroczeń (art. 24 § 1 w zw. z art. 48), bo przepisy, które nie określają własnej granicy, nie podają kwoty. Dotyczy to art. 74-95a ustawy (t.j. Dz.U. 2025 poz. 809); część z nich ma własną granicę, np. do 10 000 zł. Odrębnie WIOŚ karze decyzją od 500 zł do 1 000 000 zł (art. 97-102 w zw. z art. 103 ust. 1).
Stan prawny na: 2026-10-12
Rozdział 13 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach („Przepisy karne i kary pieniężne”, t.j. Dz.U. 2025 poz. 809) przewiduje dwa odrębne reżimy odpowiedzialności. Pierwszy to wykroczenia z art. 74-95a, zagrożone karą grzywny i rozpoznawane w trybie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 96 ust. 1). Drugi to administracyjne kary pieniężne z art. 97 i następnych, wymierzane decyzją. Kwotę i tryb trzeba więc odczytać z artykułu, który dotyczy Twojego obowiązku.
Za jakie naruszenia grozi grzywna wykroczeniowa?
Ustawa wymienia tu m.in. następujące zachowania:
- art. 74 – dystrybucja baterii lub akumulatorów niespełniających wymagań ustawy;
- art. 80 – nieumieszczanie numeru rejestrowego na dokumentach związanych z obrotem bateriami i akumulatorami;
- art. 83 – nieprowadzenie, nieprzechowywanie lub nierzetelne prowadzenie ewidencji wprowadzonych baterii.
Lista nie jest pełna: zakres art. 74-95a jest szerszy, a poszczególne przepisy opisują różne czyny. Jeżeli Twoja działalność dotyka innego obowiązku z ustawy, sprawdź w tekście jednolitym, czy nie jest on objęty którymś z pozostałych artykułów tego przedziału.
Jaka jest wysokość grzywny?
Ustawa o bateriach nie przewiduje jednej stawki. Część przepisów określa górną granicę grzywny, np. do 10 000 zł. W pozostałych przypadkach art. 74-95a mówią tylko, że sprawca podlega karze grzywny, bez kwoty.
Wtedy wchodzi ogólna reguła Kodeksu wykroczeń (t.j. Dz.U. 2025 poz. 734): grzywnę wymierza się w wysokości od 20 do 5000 zł, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 24 § 1). Część ogólną Kodeksu stosuje się do wykroczeń z innych ustaw (art. 48). To nasza wykładnia, a nie kwota zapisana w ustawie o bateriach: ustawa tej kwoty nie podaje, a zakres 20-5000 zł wynika z Kodeksu wykroczeń. Tam, gdzie sam przepis o bateriach wyznacza własną granicę, np. do 10 000 zł, to ona wyznacza górny pułap.
Jakie kary pieniężne nakłada wojewódzki inspektor ochrony środowiska?
Kary pieniężne z art. 97-99c i 100a-102 (art. 100 jest uchylony) wymierza w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art. 103 ust. 1). Zależnie od naruszenia mieszczą się one w przedziale od 500 zł do 1 000 000 zł. Poniższa tabela zestawia oba reżimy:
| Reżim | Przepisy | Wysokość | Tryb |
|---|---|---|---|
| Grzywna za wykroczenie | art. 74-95a | do 10 000 zł, gdy przepis tak stanowi; w pozostałych przypadkach od 20 do 5000 zł (wykładnia art. 24 § 1 i art. 48 Kodeksu wykroczeń) | Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 96 ust. 1) |
| Kara pieniężna | art. 99a | od 500 zł do 2000 zł | decyzja wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (art. 103 ust. 1) |
| Kara pieniężna | art. 99b (podmiot pośredniczący) | 20 000 zł, w stałej wysokości | decyzja wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (art. 103 ust. 1) |
| Kara pieniężna | art. 99c | od 10 000 zł do 1 000 000 zł | decyzja wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (art. 103 ust. 1) |
Tabela zestawia grzywnę wykroczeniową (art. 74-95a) z wybranymi karami pieniężnymi (art. 99a-99c) ustawy o bateriach i akumulatorach, t.j. Dz.U. 2025 poz. 809; kwoty kar pieniężnych obowiązują w obecnym brzmieniu od 1 stycznia 2019 r.
Czy numer BDO na dokumentach wynika z jednej, czy z dwóch ustaw?
Art. 80 ustawy o bateriach penalizuje nieumieszczanie numeru rejestrowego na dokumentach związanych z obrotem bateriami. Obowiązek umieszczania numeru BDO wynika też z art. 63 w zw. z art. 57 ust. 1 ustawy o odpadach (Dz.U. 2023 poz. 1587): dotyczy podmiotu należącego do jednej z kategorii z art. 57 ust. 1, m.in. wprowadzającego baterie i akumulatory, i obejmuje dokumenty sporządzane w związku z prowadzoną działalnością. Szerzej o samej karze za brak numeru piszemy w tekście jaka kara grozi za brak numeru BDO na fakturze lub innym dokumencie sprzedaży.
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
- Przepis z własną granicą grzywny. Część artykułów z przedziału 74-95a sama określa górną granicę grzywny, np. do 10 000 zł. Wtedy nie stosuje się ogólnego pułapu 5000 zł: art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń obowiązuje tylko, „chyba że ustawa stanowi inaczej”.
- Dwa reżimy, dwa tryby. Grzywnę za wykroczenie z art. 74-95a orzeka się w trybie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 96 ust. 1). Kary pieniężne z art. 97-99c i 100a-102 wymierza w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art. 103 ust. 1). To odrębne sankcje za różne naruszenia.
- Art. 100 jest uchylony. Kary pieniężne ustawy o bateriach przewidują dziś art. 97-99c i 100a-102.
- Kara w stałej wysokości. Art. 99b przewiduje dla podmiotu pośredniczącego karę pieniężną w stałej wysokości 20 000 zł, a nie widełki.
- Rejestracja a numer na dokumencie. Brak numeru rejestrowego na dokumentach związanych z obrotem bateriami to wykroczenie z art. 80 ustawy o bateriach. Sam wpis do BDO tego nie załatwia: podmiot może być zarejestrowany, a mimo to pomijać numer na dokumentach (art. 63 w zw. z art. 57 ust. 1 ustawy o odpadach).
Przykład: dystrybutor baterii przed kontrolą
Firma sprzedaje baterie i akumulatory przez własny sklep internetowy i przez marketplace. Przy przeglądzie dokumentów okazuje się, że część faktur nie ma numeru BDO, a ewidencja wprowadzonych baterii jest prowadzona niekompletnie. Pierwsza sprawa to możliwe wykroczenie z art. 80, druga z art. 83; obie zagrożone są grzywną w trybie wykroczeniowym (art. 96 ust. 1). Kwotę grzywny wyznacza przepis, który ma własną granicę, albo ogólny zakres z Kodeksu wykroczeń (wykładnia opisana wyżej). Niezależnie od tego inne naruszenia, wskazane w art. 97-99c i 100a-102, podlegają karom pieniężnym nakładanym decyzją.
Co zrobić teraz?
To wnioski praktyczne, a nie osobne wymogi ustawy:
1. Sprawdź, czy oferowane baterie i akumulatory spełniają wymagania ustawy; ich dystrybucja bez spełnienia wymagań to wykroczenie z art. 74.
2. Przejrzyj faktury, paragony i umowy: czy widnieje na nich numer BDO (art. 80 ustawy o bateriach, art. 63 ustawy o odpadach).
3. Upewnij się, że ewidencja rodzaju i masy wprowadzonych baterii jest prowadzona, przechowywana i rzetelna (art. 83). Więcej o obowiązkach ewidencyjnych znajdziesz w tekście jaka kara grozi za naruszenie obowiązków ewidencyjnych BDO.
4. Zajrzyj do działów BDO i odpady i opakowania, aby uporządkować pozostałe obowiązki środowiskowe.
Przepisy karne mogą się zmieniać, dlatego przed decyzją warto sprawdzić aktualne brzmienie tekstu jednolitego.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach (t.j. Dz.U. 2025 poz. 809)
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587)
Najczęściej zadawane pytania
Kto nakłada karę za naruszenie przepisów o bateriach?
To zależy od rodzaju naruszenia. Kary pieniężne z art. 97-99c i 100a-102 ustawy o bateriach i akumulatorach wymierza w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art. 103 ust. 1), a grzywny za wykroczenia z art. 74-95a rozpoznaje się w trybie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 96 ust. 1).
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
