KOBiZE i opłata środowiskowa · Pytania i odpowiedzi
Aktualna treść definicji aktywności (art. 2 pkt 2) w ustawie o KOBiZE: czy zawiera transport i dystans?
Aktualna treść definicji „aktywności” w art. 2 pkt 2 ustawy o systemie zarządzania emisjami (Dz.U. 2026 poz. 526) nie zawiera transportu ani dystansu. Mówi o wielkości produkcji, zużyciu surowców lub paliw i ilości odpadów, a nie o kilometrach czy masie ładunków. Brak dystansu nie wyłącza jednak pojazdów z raportu: ich objęcie wynika z art. 7 ust. 1 tej ustawy.
Stan prawny na: 2026-10-13
Co dokładnie mówi aktualna definicja aktywności?
Art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 526) brzmi:
> „aktywności – rozumie się przez to parametry charakteryzujące działalność, której skutkiem jest emisja, takie jak: wielkość produkcji, wielkość zużycia surowców lub paliw, ilość wytworzonych odpadów;”
W tym brzmieniu nie ma przebytego dystansu w kilometrach ani masy przetransportowanych ładunków. Jeśli widzisz tekst, który cytuje definicję z takimi elementami, nie opieraj na nim zakresu swojego raportu.
Skąd bierze się inne brzmienie, które krąży w publikacjach?
Klauzula o dystansie i masie ładunków faktycznie istniała w pierwotnym tekście ustawy z 2009 r. oraz w tekście jednolitym z 2013 r. Obecne brzmienie art. 2 pkt 2 ustawy o systemie zarządzania emisjami obowiązuje od 9 września 2015 r., kiedy weszła w życie nowelizacja tego przepisu; późniejsze teksty jednolite zawierają już wersję bez transportu. Cytaty z kilometrami pochodzą więc z archiwalnych wersji przepisu.
Czy brak dystansu w definicji oznacza, że pojazdy są poza raportem?
Nie. Zakres raportowania nie zależy od definicji aktywności, tylko od innych przepisów. Poniższa tabela pokazuje, jak to wygląda.
| Kwestia | Podstawa | Co z niej wynika |
|---|---|---|
| Kto raportuje | art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami | Podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje, sporządza i wprowadza do Krajowej bazy raport. Przepis nie zawęża obowiązku do eksploatacji instalacji. |
| Kto jest „podmiotem korzystającym ze środowiska” | art. 3 pkt 20 lit. a Prawa ochrony środowiska (Dz.U. 2025 poz. 647) | Przedsiębiorca, także prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, bez progu wielkości. |
| Czym jest pojazd | art. 3 pkt 42 Prawa ochrony środowiska | „Urządzenie” to niestacjonarne urządzenie techniczne, w tym środki transportu. |
| Czym jest instalacja | art. 3 pkt 6 Prawa ochrony środowiska | Instalacja jest z definicji stacjonarna, więc pojazd nią nie jest. |
| Czym jest emisja | art. 3 pkt 4 Prawa ochrony środowiska | Substancje wprowadzane do powietrza w wyniku działalności człowieka, w tym spaliny z silnika. |
| Osobna część raportu | pkt 3 załącznika do rozporządzenia MKiŚ z 26 października 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 2217, wydanego na podstawie art. 7 ust. 7 ustawy) | Część dotycząca urządzeń, których eksploatacja powoduje emisje: rodzaj urządzenia, rodzaj silnika, rodzaj i ilość spalonego paliwa. Bez progu ilościowego. |
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca, który w działalności gospodarczej użytkuje samochody służbowe lub flotę, mieści się w kręgu podmiotów objętych obowiązkiem raportowania do KOBiZE. To wniosek z łańcucha przepisów powyżej, a nie jedno zdanie ustawy. Potwierdza go oficjalny poradnik KOBiZE: eksploatacja „urządzeń niestacjonarnych, w tym środków transportu (np. samochodów)” kwalifikuje podmiot do uproszczonej wersji raportu, bez minimalnej liczby pojazdów. Raportu nie składa się wtedy, gdy w danym roku w ogóle nie było działalności powodującej emisję.
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
- Osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą. Dla niej art. 7 ust. 1a ogranicza obowiązek do eksploatacji instalacji wymagającej pozwolenia albo źródła spalania paliw, o którym mowa w art. 152 ust. 2b Prawa ochrony środowiska. Nie obejmuje on wprost prywatnych pojazdów tej kategorii podmiotów. To ograniczenie dotyczy wyłącznie takich osób, a nie przedsiębiorców.
- Brak progu dla pojazdów. Rozporządzenie Dz.U. 2022 poz. 2217 nie wprowadza progu ani wyłączenia dla pojazdów. Jego „odstępstwa” dotyczą dopuszczalnych wielkości emisji z określonych instalacji spalania paliw, a nie urządzeń.
- Inne reżimy. Omawiany obowiązek nie rozstrzyga kwestii, które podlegają odrębnym przepisom, np. szczególnych zasad dla dużych emitentów objętych unijnym systemem handlu uprawnieniami. Jeśli prowadzisz taką instalację, sprawdź to osobno.
Co konkretnie zrobić teraz?
1. Ustal, czy jesteś przedsiębiorcą w rozumieniu art. 3 pkt 20 lit. a Prawa ochrony środowiska. Jeśli tak, obowiązek wynika z art. 7 ust. 1 ustawy, bez ograniczenia do instalacji. Jeśli jesteś osobą fizyczną niebędącą przedsiębiorcą, sprawdź ograniczenie z art. 7 ust. 1a.
2. Zbierz dane o pojazdach używanych w działalności: rodzaj urządzenia, rodzaj silnika oraz rodzaj i ilość paliwa spalonego w roku sprawozdawczym. To dane do części raportu dotyczącej urządzeń, wymaganej przez pkt 3 załącznika do rozporządzenia Dz.U. 2022 poz. 2217.
3. Nie zawężaj zakresu raportu do kilometrów czy tonokilometrów. Raport opiera się na rodzaju silnika i ilości spalonego paliwa.
4. Przed złożeniem raportu sprawdź aktualne brzmienie przepisów i wytyczne na stronie KOBiZE. Przy wątpliwościach co do konkretnej floty warto skonsultować się z doradcą środowiskowym lub z samym KOBiZE (Krajowy ośrodek bilansowania i zarządzania emisjami).
Bieżące zmiany w przepisach środowiskowych znajdziesz w dziale aktualności.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 526)
- Ustawa – Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647)
Najczęściej zadawane pytania
Czy firma transportowa lub z flotą samochodów służbowych musi składać raport do KOBiZE?
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami raport składa podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje. Pojazdy są „urządzeniami” według art. 3 pkt 42 Prawa ochrony środowiska, a ich spaliny to emisja z art. 3 pkt 4. Raport ma więc część o urządzeniach (silnik, paliwo). Więcej o zmianach przepisów w aktualnościach.
Czy osoba prywatna z autem musi raportować?
Osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą raportuje według art. 7 ust. 1a tylko w zakresie eksploatacji instalacji wymagającej pozwolenia lub źródła spalania paliw z art. 152 ust. 2b Prawa ochrony środowiska. Prywatny samochód nie jest tu wprost wymieniony. Jeśli prowadzisz działalność gospodarczą i używasz auta w firmie, stosuje się art. 7 ust. 1. Zobacz też aktualności.
Czy istnieje minimalna liczba pojazdów, od której trzeba raportować?
Ani ustawa, ani rozporządzenie Dz.U. 2022 poz. 2217 nie wprowadzają progu liczby pojazdów. Według poradnika KOBiZE raportu nie składa się tylko wtedy, gdy w danym roku podmiot w ogóle nie prowadził działalności powodującej emisję.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
