Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Ile trzeba przeznaczyć na kampanie edukacyjne dotyczące opakowań
Co najmniej 2% wartości netto opakowań wprowadzonych do obrotu w poprzednim roku, jeśli wprowadzający prowadzi kampanie samodzielnie albo wpłaca środki na rachunek marszałka województwa (art. 19 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Gdy obowiązek przejęła organizacja odzysku opakowań, to ona przeznacza na kampanie co najmniej 5% przychodów z przejęcia obowiązków (art. 31 ust. 1).
Stan prawny na: 2026-10-01
Obowiązek finansowania publicznych kampanii edukacyjnych dotyczy przedsiębiorcy, który wprowadza do obrotu produkty w opakowaniach. Wprowadzający o łącznej masie opakowań do 1 Mg w danym roku jest z niego zwolniony na warunkach art. 6 ust. 3 pkt 2 i art. 7 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (pomoc de minimis). Kampanie to odrębny obowiązek niż opłata produktowa, więc osiągnięcie poziomów recyklingu z niego nie zwalnia.
Dwie drogi wykonania obowiązku
Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi daje wprowadzającemu dwie drogi. Wysokość środków zależy od tego, kto wykonuje obowiązek:
- Wprowadzający samodzielnie — Ile co najmniej: 2% łącznie; Od czego liczone: wartość netto opakowań wprowadzonych do obrotu w poprzednim roku; Gdzie trafiają środki: na własne kampanie lub na odrębny rachunek bankowy marszałka województwa; Podstawa prawna: art. 19 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi
- Organizacja odzysku opakowań, która przejęła obowiązki — Ile co najmniej: 5%; Od czego liczone: przychody z przejęcia obowiązków (art. 17 ust. 1); Gdzie trafiają środki: na kampanie prowadzone przez organizację odzysku; Podstawa prawna: art. 31 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi
Tabela zestawia minimalne progi finansowania kampanii edukacyjnych według art. 19 i art. 31 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, w brzmieniu obowiązującym od 2022-01-01.
Przy drodze samodzielnej próg 2% z art. 19 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi dotyczy sumy dwóch pozycji: kwot wydanych bezpośrednio na własne kampanie i kwot przekazanych na odrębny rachunek marszałka województwa. Marszałek przekazuje te środki kwartalnie do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (art. 19 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Nie trzeba więc wybierać jednej formy: można część środków wydać na własną kampanię, a brakującą część wpłacić marszałkowi.
Od czego liczyć próg
Podstawą jest wartość netto opakowań, a nie wartość sprzedanych produktów ani masa opakowań. Liczy się rok poprzedni, czyli w bieżącym roku finansujesz kampanie od opakowań wprowadzonych rok wcześniej (art. 19 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). W praktyce oznacza to zebranie danych o wartości netto opakowań z dokumentów zakupu opakowań albo z kalkulacji kosztów produktu. Wprowadzający, który przekazał obowiązek organizacji odzysku, nie liczy progu sam: 5% z art. 31 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi liczy organizacja od swoich przychodów z przejęcia obowiązków.
Kogo dotyczy obowiązek
Obowiązek z art. 19 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi ciąży na przedsiębiorcy, który faktycznie jest wprowadzającym produkty w opakowaniach. Ocenę, czy nim jesteś, i to, jak ta rola łączy się z wpisem w rejestrze, omawiamy w dziale BDO — rejestr, wpis i obowiązki. Szerszy kontekst obowiązków opakowaniowych znajdziesz w dziale odpady i opakowania.
Kampanie a inne obowiązki opakowaniowe
Kampanie edukacyjne z art. 19 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi mają inny cel, inną podstawę procentową i innego odbiorcę środków niż opłata produktowa. Wynika z tego, że:
- osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu nie zwalnia z finansowania kampanii,
- sfinansowanie kampanii nie zwalnia z obowiązków w zakresie odzysku i recyklingu,
- obowiązek dotyczący kampanii przy produktach jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych to osobny reżim — sankcje w tym obszarze opisujemy w tekście jaka kara grozi za niedofinansowanie kampanii edukacyjnej SUP,
- system kaucyjny również działa na odrębnych zasadach, np. co do maksymalnej ustawowej wysokości kaucji za opakowanie.
Wyjątki i przypadki brzegowe
- Mała skala. Wprowadzający produkty w opakowaniach o łącznej masie opakowań do 1 Mg w danym roku jest zwolniony z kampanii i ze sprawozdania o środkach na kampanie (art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi), pod warunkiem spełnienia art. 7 ust. 1 tej ustawy (pomoc de minimis). Zwolnienie nie działa automatycznie — trzeba spełnić warunki art. 7.
- Przekazanie obowiązku organizacji odzysku. Wtedy to organizacja odzysku opakowań przeznacza na kampanie co najmniej 5% przychodów z przejęcia obowiązków (art. 31 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Warto sprawdzić w umowie, jaki zakres obowiązków faktycznie przejęła.
- Część roku samodzielnie, część przez organizację. Przepis nie opisuje wprost podziału w trakcie roku. Rekomendujemy ustalić z organizacją odzysku na piśmie, za jaki okres i jakie opakowania odpowiada — to rekomendacja praktyczna, nie wymóg przepisu.
Przykład: producent kosmetyków
Firma produkuje kosmetyki w słoikach i tubach i w poprzednim roku wprowadziła opakowania o masie powyżej 1 Mg, więc zwolnienie z art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi jej nie obejmuje. Nie ma umowy z organizacją odzysku. Księgowość sumuje wartość netto wszystkich opakowań wprowadzonych w poprzednim roku i wylicza z niej 2%. Firma przeznacza część tej kwoty na własną akcję edukacyjną o segregacji opakowań, a resztę wpłaca na odrębny rachunek bankowy marszałka województwa, tak aby łącznie osiągnąć próg z art. 19 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Gdyby firma przekazała obowiązki organizacji odzysku, sama nie liczyłaby progu — kampanie finansowałaby organizacja z 5% swoich przychodów z przejęcia obowiązków (art. 31 ust. 1 tej ustawy).
Co zrobić teraz
1. Sprawdź łączną masę opakowań wprowadzonych w poprzednim roku — jeśli nie przekracza 1 Mg, zweryfikuj warunki zwolnienia z art. 6 ust. 3 pkt 2 i art. 7 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.
2. Ustal, czy obowiązki przejęła organizacja odzysku opakowań. Jeśli tak, potwierdź w umowie zakres przejętych obowiązków.
3. Jeśli działasz samodzielnie, zbierz dane o wartości netto opakowań z poprzedniego roku i wylicz 2% (art. 19 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).
4. Zdecyduj, jaką część przeznaczysz na własne kampanie, a jaką wpłacisz na rachunek marszałka województwa, i zachowaj dokumenty obu pozycji.
5. Nietypowe sytuacje, np. zmianę modelu w trakcie roku, warto skonsultować indywidualnie przed rozliczeniem.
Najczęściej zadawane pytania
Czy 2% liczy się od wartości sprzedaży produktów?
Nie. Podstawą jest wartość netto opakowań wprowadzonych do obrotu w poprzednim roku, a nie wartość sprzedanych produktów (art. 19 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).
Czy mogę po prostu wpłacić pieniądze zamiast prowadzić kampanię?
Tak. Próg 2% można osiągnąć, przeznaczając środki na własne kampanie, przekazując je na odrębny rachunek bankowy marszałka województwa albo łącząc obie formy. Marszałek przekazuje te środki kwartalnie do NFOŚiGW (art. 19 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).
Czy osiągnięcie poziomów recyklingu zwalnia z kampanii edukacyjnych?
Nie. Kampanie edukacyjne z art. 19 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi są obowiązkiem odrębnym od opłaty produktowej, więc osiągnięcie poziomów recyklingu z nich nie zwalnia i odwrotnie.
Ile przeznacza na kampanie organizacja odzysku opakowań?
Co najmniej 5% przychodów z przejęcia obowiązków od wprowadzających (art. 31 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
