Jakie są docelowe poziomy zbiórki zużytych baterii przenośnych w UE

Rozporządzenie (UE) 2023/1542 w art. 59 wyznacza rosnące cele zbiórki zużytych baterii przenośnych: 45% do 31 grudnia 2023 r., 63% do 31 grudnia 2027 r. i 73% do 31 grudnia 2030 r. Termin pierwszego celu już minął, a dwa kolejne są celami na przyszłość – dziś jeszcze nie są wymagalne.

Stan prawny na: 2026-10-01

Odpowiedź w skrócie

Cel na dziś (termin minął): 45% zbiórki zużytych baterii przenośnych do 31 grudnia 2023 r. (art. 59 rozporządzenia (UE) 2023/1542).
Następny cel: 63% do 31 grudnia 2027 r. (art. 59 rozporządzenia (UE) 2023/1542) – termin jeszcze nie nadszedł.
Cel docelowy: 73% do 31 grudnia 2030 r. (art. 59 rozporządzenia (UE) 2023/1542) – również cel przyszły.
Źródło: rozporządzenie unijne stosowane bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich, w tym w Polsce.

Trajektoria celów zbiórki krok po kroku

31 grudnia 2023 r. — Cel zbiórki baterii przenośnych: 45%; Status dziś: termin minął – cel bieżący; Podstawa prawna: art. 59 rozporządzenia (UE) 2023/1542
31 grudnia 2027 r. — Cel zbiórki baterii przenośnych: 63%; Status dziś: cel przyszły, jeszcze niewymagalny; Podstawa prawna: art. 59 rozporządzenia (UE) 2023/1542
31 grudnia 2030 r. — Cel zbiórki baterii przenośnych: 73%; Status dziś: cel przyszły, jeszcze niewymagalny; Podstawa prawna: art. 59 rozporządzenia (UE) 2023/1542

Zestawienie: kolejne cele zbiórki zużytych baterii przenośnych i ich status; podstawa: art. 59 rozporządzenia (UE) 2023/1542 w sprawie baterii i zużytych baterii.

Najważniejsza praktyczna obserwacja: ścieżka rośnie skokowo. Między pierwszym a ostatnim terminem wymagany poziom zbiórki wzrasta z 45% do 73%. Dla firm, które finansują lub organizują zbiórkę, oznacza to potrzebę planowania z kilkuletnim wyprzedzeniem, a nie reagowania dopiero w roku, w którym mija termin (art. 59 rozporządzenia (UE) 2023/1542).

Czy cele 63% i 73% już obowiązują?

Nie. Na dzień aktualizacji tego artykułu wiążący jest wyłącznie pierwszy etap – 45% z terminem 31 grudnia 2023 r. Cele 63% (31 grudnia 2027 r.) i 73% (31 grudnia 2030 r.) są zapisane w art. 59 rozporządzenia (UE) 2023/1542, ale ich terminy jeszcze nie nadeszły. Błędem jest więc pisanie, że „od dziś trzeba zbierać 73%” – to cel na koniec dekady.

Od jakiego progu obowiązek powstaje?

Cele z art. 59 rozporządzenia (UE) 2023/1542 są wyrażone procentowo i przypisane do konkretnych dat – to one są „progami” w tym przepisie. Interpretacja redakcji (nie osobny przepis): art. 59 nie wskazuje minimalnej ilości baterii, od której pojedyncza firma zaczyna odpowiadać za zbiórkę. To, czy i w jakim zakresie Twoja firma uczestniczy w realizacji celów, zależy od jej roli na rynku baterii. Tę rolę wyjaśniamy w artykule kto jest wprowadzającym baterie lub akumulatory w rozumieniu przepisów.

Metodę obliczania poziomu zbiórki określa samo rozporządzenie (UE) 2023/1542. Przed przygotowaniem danych do sprawozdania warto ją sprawdzić w tekście aktu albo u organizacji, która prowadzi zbiórkę w imieniu firmy.

Cele zbiórki baterii a poziomy recyklingu opakowań

Firmy sprzedające baterie często wprowadzają też produkty w opakowaniach, dlatego dwa zestawy wskaźników bywają mylone. To odrębne obowiązki z różnych aktów:

Co mierzy wskaźnik — Baterie przenośne: poziom zbiórki zużytych baterii; Opakowania: poziom recyklingu odpadów opakowaniowych
Wartości docelowe — Baterie przenośne: 45%, 63%, 73%; Opakowania: razem 70%, tworzywa sztuczne 55%, aluminium 60%, metale żelazne 80%, papier i tektura 85%, szkło 75%, drewno 30%
Akt — Baterie przenośne: rozporządzenie (UE) 2023/1542; Opakowania: ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi
Podstawa — Baterie przenośne: art. 59; Opakowania: art. 17 i art. 20 w zw. z załącznikiem nr 1

Zestawienie: cele zbiórki baterii obok poziomów recyklingu opakowań; podstawy: art. 59 rozporządzenia (UE) 2023/1542 oraz art. 17 i art. 20 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

W przypadku opakowań wprowadzający produkty w opakowaniach musi zapewnić recykling odpadów opakowaniowych tego samego rodzaju – samodzielnie albo przez organizację odzysku opakowań (art. 17 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Poziomy z załącznika nr 1 dotyczą 2030 r. i lat następnych, a roczne poziomy na wcześniejsze lata wynikają z rozporządzenia wydanego na podstawie art. 20 ust. 6 (Dz.U. 2021 poz. 2375). Poziom liczy się jako masę odpadów opakowaniowych poddanych recyklingowi w danym roku do masy opakowań wprowadzonych w roku poprzednim (art. 20 ust. 2). Więcej o tych obowiązkach znajdziesz w dziale odpady i opakowania.

Wyjątki i przypadki brzegowe

Zwolnienie z wpisu do BDO nie zwalnia z obowiązków „bateryjnych”. Art. 51 ust. 2 pkt 1–5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2023 poz. 1587 t.j. z późn. zm.) wymienia pięć grup niepodlegających wpisowi do rejestru BDO: osoby fizyczne i jednostki niebędące przedsiębiorcami wykorzystujące odpady na potrzeby własne (art. 27 ust. 8), podmioty stosujące komunalne osady ściekowe na powierzchni ziemi (art. 96 ust. 1 pkt 1–3), nieprofesjonalną zbiórkę odpadów opakowaniowych i artykułów konsumpcyjnych w ramach akcji zbiórki, podmioty transportujące wyłącznie własne odpady oraz rolników gospodarujących na użytkach rolnych poniżej 75 ha, jeśli nie podlegają wpisowi z innego tytułu. Zwolnienie obejmuje tylko ten zakres działalności – odrębne obowiązki produktowe, np. dotyczące baterii, mogą istnieć niezależnie.
Zwolnienie z wpisu to nie zwolnienie z ewidencji. Odrębny mechanizm zwolnienia z ewidencji odpadów poniżej progu ilościowego wynika z rozporządzenia wykonawczego (obecnie Dz.U. 2024 poz. 1644) i działa niezależnie od katalogu z art. 51 ust. 2 ustawy o odpadach.
Równoległa działalność. Rolnik lub inny podmiot zwolniony z wpisu nadal podlega mu, jeśli prowadzi odrębną działalność objętą art. 50 ustawy o odpadach (art. 51 ust. 2 ustawy o odpadach).
Opakowania – przypadki szczególne. Wprowadzający środki niebezpieczne w opakowaniach ma odrębny obowiązek z art. 18, a poziom dla opakowań wielomateriałowych określają przepisy wydane na podstawie art. 25 ust. 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Poziomy recyklingu z art. 17 i art. 20 tej ustawy dotyczą wprowadzających, u których roczna masa wprowadzonych opakowań przekracza 1 Mg; poniżej tego progu działa odrębne zwolnienie, którego warunki trzeba sprawdzić osobno.

Przykład z praktyki

Hurtownia elektryczna sprzedaje baterie AA i AAA pod własną marką, pakowane w blistry i kartony. Z tej sytuacji wynikają dwa niezależne tory:

1. Baterie – hurtownia sprawdza, czy jest wprowadzającym baterie. Jeśli tak, uczestniczy w systemie, który ma osiągnąć 45% zbiórki (cel z terminem 31 grudnia 2023 r.), a następnie 63% i 73% (art. 59 rozporządzenia (UE) 2023/1542). Umowę z organizacją prowadzącą zbiórkę warto przejrzeć pod kątem tego, jak ma rosnąć zbiórka do 31 grudnia 2027 r.

2. Opakowania – blistry to tworzywa sztuczne, a kartony to papier i tektura. Jeśli roczna masa opakowań przekracza 1 Mg, hurtownia zapewnia recykling – docelowo 55% dla tworzyw sztucznych i 85% dla papieru i tektury (art. 20 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi w zw. z załącznikiem nr 1).

Te dwa obowiązki rozlicza się osobno – spełnienie jednego nie zastępuje drugiego.

Co zrobić teraz

1. Ustal swoją rolę. Sprawdź, czy wprowadzasz baterie przenośne na rynek – pomoże w tym artykuł o wprowadzającym baterie lub akumulatory.

2. Sprawdź status w BDO. Zweryfikuj wpis do rejestru i ewentualne zwolnienia – przewodnik: BDO – rejestr i obowiązki przedsiębiorców.

3. Zaplanuj ścieżkę do 63% i 73%. Zapytaj organizację prowadzącą zbiórkę, jak zamierza osiągnąć kolejne cele z art. 59 rozporządzenia (UE) 2023/1542 i jak to wpłynie na koszty.

4. Oddziel opakowania od baterii. Policz masę opakowań osobno i sprawdź obowiązek recyklingu z art. 17 i art. 20 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

5. Śledź kolejne zmiany. Rozporządzenie wprowadza też inne obowiązki, np. cyfrowy paszport baterii – warto zaplanować je razem.

Schemat postępowania: rola na rynku → status w BDO → plan zbiórki do kolejnych celów → osobne rozliczenie opakowań; podstawy: art. 59 rozporządzenia (UE) 2023/1542, art. 51 ust. 2 ustawy o odpadach, art. 17 i art. 20 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

Najczęściej zadawane pytania

Jaki cel zbiórki baterii przenośnych obowiązuje dziś?

Cel 45% z terminem 31 grudnia 2023 r. – termin już minął (art. 59 rozporządzenia (UE) 2023/1542). Cele 63% i 73% dotyczą przyszłych terminów.

Kiedy mija termin osiągnięcia 73% zbiórki baterii przenośnych?

Termin to 31 grudnia 2030 r. – tak stanowi art. 59 rozporządzenia (UE) 2023/1542. Wcześniej, z terminem 31 grudnia 2027 r., obowiązuje cel pośredni 63%.

Czy cele zbiórki baterii trzeba wdrażać ustawą krajową?

Cele wynikają bezpośrednio z art. 59 rozporządzenia (UE) 2023/1542 – rozporządzenie unijne stosuje się wprost we wszystkich państwach członkowskich, w tym w Polsce.

Czy firma zwolniona z wpisu do BDO może mieć obowiązki dotyczące baterii?

Tak. Zwolnienie z art. 51 ust. 2 pkt 1–5 ustawy o odpadach dotyczy wyłącznie wpisu do rejestru w opisanym zakresie działalności. Odrębne obowiązki produktowe, np. związane z bateriami, mogą istnieć niezależnie.

Podstawa prawna i źródła

Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.