Leasing lub najem urządzeń — kto jest wprowadzającym sprzęt i kto odpowiada za zużyty sprzęt?

Wprowadzającym sprzęt jest podmiot z siedzibą w Polsce, który pod własną marką produkuje lub wprowadza do obrotu sprzęt, odsprzedaje pod własną marką sprzęt wytworzony przez inny podmiot albo wprowadza do obrotu w kraju sprzęt z innego państwa (art. 4 pkt 20 ustawy o ZSEE). Podmiot realizujący wyłącznie finansowanie w ramach umowy finansowej nie jest wprowadzającym, chyba że jednocześnie działa jako wprowadzający. Za zużyty sprzęt, który stał się odpadem, odpowiada jego wytwórca lub inny posiadacz; wytwórcą odpadów jest każdy, czyja działalność powoduje ich powstawanie (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach). Odpowiedzialność ta przechodzi z chwilą przekazania na następnego posiadacza z wymaganą decyzją lub wpisem do rejestru (art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach). Samo przekazanie transportującemu jej nie przenosi (art. 27 ust. 4).

Stan prawny na: 2026-10-13

O tym, kto jest wprowadzającym sprzęt, decyduje definicja ustawowa z art. 4 pkt 20 ustawy o ZSEE. O odpowiedzialności za zużyty sprzęt decydują przepisy o przekazywaniu odpadów.

Kto jest wprowadzającym sprzęt według ustawy o ZSEE?

Zgodnie z art. 4 pkt 20 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz.U. 2024 poz. 573; tekst w ELI) wprowadzającym sprzęt jest podmiot z siedzibą w Polsce, który:

• pod własną marką produkuje lub wprowadza do obrotu sprzęt elektryczny i elektroniczny,
• odsprzedaje pod własną marką sprzęt wytworzony przez inny podmiot (chyba że widnieje na nim marka pierwotnego wprowadzającego),
• wprowadza do obrotu na terytorium kraju sprzęt pochodzący z innego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego.

Podmiot realizujący wyłącznie finansowanie w ramach umowy finansowej (art. 4 pkt 11 ustawy o ZSEE) nie jest wprowadzającym sprzęt, chyba że jednocześnie działa jako wprowadzający.

Kiedy podmiot jest wprowadzającym – przykłady

Jakie obowiązki ma wprowadzający sprzęt?

Od 1 stycznia 2021 r. wprowadzający sprzęt musi osiągać minimalny roczny poziom zbierania zużytego sprzętu: nie mniej niż 65% średniorocznej masy sprzętu wprowadzonego do obrotu albo 85% masy zużytego sprzętu wytworzonego na terytorium kraju (art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o ZSEE). Średnioroczna masa to średnia masa sprzętu wprowadzonego przez tego wprowadzającego w 3 poprzednich latach kalendarzowych, a przy krótszej działalności za 2 lub 1 rok (art. 4 pkt 15). Do poziomu nie wlicza się zużytego sprzętu powstałego ze sprzętu niewprowadzonego do obrotu ani odpadów poprodukcyjnych (art. 20 ust. 2).

Nieosiągnięcie poziomu skutkuje obowiązkiem wniesienia opłaty produktowej, liczonej oddzielnie dla każdej grupy sprzętu (art. 72 ust. 2 ustawy o ZSEE). Rozliczenie następuje na koniec roku kalendarzowego (art. 72 ust. 1 ustawy o ZSEE).

Wyjątek: art. 20 ust. 1 (a także art. 18, 19, 21 i 23) nie stosuje się do wprowadzającego, który skorzystał ze zwolnienia z opłaty produktowej na podstawie art. 76 ust. 1 ustawy o ZSEE (art. 2 ust. 3). Ogólne zasady ewidencji i rejestru opisujemy w dziale o BDO.

Na kim spoczywa odpowiedzialność, gdy sprzęt staje się odpadem?

Tu obowiązuje ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2023 poz. 1587; tekst w ELI). Jej art. 27 przewiduje następujące zasady:

• Jeżeli wytwórca lub inny posiadacz przekazuje odpady następnemu posiadaczowi, który ma decyzję z art. 27 ust. 2 pkt 1 lub 2 albo wpis do rejestru w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a, odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami przechodzi na niego z chwilą przekazania (art. 27 ust. 3).
• Przekazanie odpadów samemu transportującemu nie zwalnia posiadacza z odpowiedzialności. Trwa ona do czasu przejęcia jej przez takiego uprawnionego następnego posiadacza (art. 27 ust. 4).
• Jeżeli po przekazaniu odpadów przez wytwórcę następnemu posiadaczowi nie można ustalić wytwórcy, za zagospodarowanie odpadów odpowiada aktualny lub poprzedni posiadacz (art. 27 ust. 3a).
• Sprzedawca odpadów i pośrednik w obrocie odpadami nie przejmują odpowiedzialności, jeżeli nie są posiadaczami tych odpadów (art. 27 ust. 7).

Szczególna reguła dla wytwórców odpadów niebezpiecznych (zwolnienie dopiero z chwilą przekazania do ostatecznego procesu odzysku R1-R11 lub unieszkodliwiania D1-D12, art. 27 ust. 3b ustawy o odpadach) nie dotyczy wytwórcy zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Jego odpowiedzialność przechodzi więc według ogólnej reguły z ust. 3. Więcej o odpadach znajdziesz w dziale odpady i opakowania.

Kto jest wytwórcą odpadów przy naprawie lub konserwacji sprzętu u klienta?

Wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług sprzątania, konserwacji i napraw (a także budowy, rozbiórki, remontu obiektów i czyszczenia zbiorników lub urządzeń) jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach). W praktyce w umowie serwisowej dołączonej do leasingu lub najmu warto wprost wskazać, kto jest wytwórcą odpadów z serwisu. Dla usług spoza tego katalogu wytwórcę ustala się według ogólnej definicji, czyli według tego, czyja działalność powoduje powstawanie odpadów. To, czy usługodawca musi mieć wpis do BDO, wynika z odrębnych przepisów (art. 49-51 ustawy o odpadach) i zwolnień z ewidencji.

Co zrobić w praktyce przy leasingu lub najmie?

1. Sprawdź, czy Twoja firma spełnia którąkolwiek z trzech przesłanek z art. 4 pkt 20 ustawy o ZSEE: marka własna, odsprzedaż pod własną marką, wprowadzenie do obrotu w Polsce sprzętu z zagranicy. Jeżeli realizujesz wyłącznie finansowanie w ramach umowy finansowej, nie jesteś wprowadzającym, chyba że jednocześnie działasz jako wprowadzający.

2. Ustal, kto będzie posiadaczem zużytego sprzętu w chwili jego wycofania, i wskaż to w umowie.

3. Przed przekazaniem zużytego sprzętu sprawdź, czy odbiorca ma decyzję z art. 27 ust. 2 pkt 1 lub 2 albo wpis do rejestru w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o odpadach. Samo oddanie sprzętu przewoźnikowi nie przenosi odpowiedzialności.

4. Zachowaj dokumentację przekazania. Pomoże to ustalić łańcuch posiadania, gdy później trzeba będzie wykazać, kto odpowiadał za odpady.

Skutki naruszeń obowiązków ewidencyjnych opisuje artykuł o sankcjach za naruszenia obowiązków ewidencyjnych. Najnowsze zmiany śledzimy w aktualnościach. Ocena konkretnej umowy wymaga analizy jej treści i faktycznych czynności stron.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587)
• Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 573)