Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Towar w tranzycie lub reeksporcie — czy powstają obowiązki wprowadzającego w Polsce?
O obowiązkach wprowadzającego w Polsce decyduje to, czy towar został wprowadzony do obrotu (np. przez import), a nie sam jego przewóz w tranzycie; cytowane przepisy nie regulują tranzytu wprost. Import z późniejszym reeksportem może już być wprowadzeniem: wprowadzającym baterie jest m.in. przedsiębiorca dokonujący importu na potrzeby własnej działalności (art. 6 pkt 22 ustawy o bateriach i akumulatorach), a przy opakowaniach wprowadzenie do obrotu następuje przy imporcie w dniu przywozu na terytorium kraju (art. 9 ust. 1–3 w zw. z art. 8 pkt 24 ustawy o opakowaniach).
Stan prawny na: 2026-10-13
Firma, która przyjmuje lub wysyła towar przez terytorium Polski bez zamiaru sprzedaży w kraju, powinna rozdzielić dwie sytuacje. Pierwsza to czysty tranzyt: towar przejeżdża przez Polskę i nie jest ani importowany na potrzeby własnej działalności, ani w żaden inny sposób wprowadzany do obrotu. Druga to import do Polski, po którym towar dopiero jest wysyłany dalej (reeksport). Cytowane poniżej przepisy nie opisują wprost tranzytu ani reeksportu; o statusie decydują przesłanki wprowadzenia do obrotu w każdym z reżimów.
Kiedy baterie lub akumulatory czynią firmę wprowadzającym?
Według art. 6 pkt 22 ustawy o bateriach i akumulatorach wprowadzającym jest przedsiębiorca, który:
- po raz pierwszy wprowadza baterie lub akumulatory do obrotu na terytorium kraju w ramach działalności gospodarczej,
- dokonuje ich importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia na potrzeby własnej działalności,
- zlecił ich wytworzenie pod własnym oznaczeniem.
Przy reeksporcie kluczowe jest więc ustalenie, czy firma sama dokonała importu lub nabycia wewnątrzwspólnotowego na potrzeby własnej działalności. Jeżeli tak, mieści się w drugiej z powyższych przesłanek (art. 6 pkt 22). Jeżeli firma nie spełnia żadnej z trzech przesłanek, nie jest wprowadzającym w rozumieniu tej definicji.
Jakie obowiązki ma wprowadzający baterie?
Jeśli firma jest wprowadzającym, art. 29–33 ustawy o bateriach i akumulatorach nakładają na nią obowiązki:
- wprowadzanie do obrotu wyłącznie prawidłowo oznakowanych baterii i akumulatorów (art. 29),
- umieszczanie numeru rejestrowego na dokumentach związanych z obrotem (art. 30),
- odebranie od użytkownika końcowego, na jego zgłoszenie, zużytych baterii i akumulatorów samochodowych lub przemysłowych, które wprowadziła do obrotu – w terminie 30 dni od zgłoszenia i w ilości nie większej niż przekazana temu użytkownikowi (art. 31 ust. 1); baterie i akumulatory kwasowo-ołowiowe podlegają odrębnemu trybowi z art. 31 ust. 2,
- zawieranie pisemnych porozumień o zbiórce baterii przenośnych (art. 32),
- osiąganie poziomów zbierania z art. 33, określonych w rozporządzeniu wykonawczym.
Sprzedawca, którego działalność polega wyłącznie na dalszym udostępnianiu już wprowadzonych na rynek baterii, nie jest z tego tytułu wprowadzającym i nie ma obowiązku odrębnego wpisu do rejestru BDO jako wprowadzający (art. 6 pkt 22 ustawy o bateriach i akumulatorach w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach). Więcej o rejestrze znajdziesz w przewodniku po BDO.
Od kiedy opakowania i produkty w opakowaniach są wprowadzone do obrotu?
Zgodnie z art. 9 ust. 1–3 w zw. z art. 8 pkt 24 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wprowadzenie do obrotu opakowań lub produktów w opakowaniach następuje:
- w dniu wydania z magazynu lub przekazania osobie trzeciej – przy produkcji krajowej,
- w dniu przywozu na terytorium kraju – przy imporcie,
- w dniu wystawienia faktury potwierdzającej wewnątrzwspólnotowe nabycie.
Gdy wprowadzenie nastąpiłoby w dwóch różnych terminach, liczy się wcześniejszy. Ciężar dowodu, że wprowadzenie nie nastąpiło albo nastąpiło w innym dniu, spoczywa na przedsiębiorcy. Firma importująca towar w opakowaniach, który potem reeksportuje, powinna więc zachować dokumenty pozwalające wykazać datę przywozu oraz to, czy i kiedy wprowadzenie do obrotu nastąpiło.
Co mówi rozporządzenie PPWR o wprowadzeniu do obrotu i importerze?
Rozporządzenie (UE) 2025/40 (PPWR) stosuje się od 12 sierpnia 2026 r. do wszystkich opakowań (art. 2 ust. 1, art. 71). Importer to według art. 3 pkt 17 podmiot z siedzibą w Unii, który wprowadza do obrotu opakowanie z państwa trzeciego. Adresatem rejestracji i rozszerzonej odpowiedzialności producenta jest jednak szersza kategoria „producenta” (art. 3 pkt 15): każdy wytwórca, importer lub dystrybutor, który po raz pierwszy udostępnia opakowania lub produkty w opakowaniach na terytorium państwa członkowskiego (także zdalnie i z państwa trzeciego bezpośrednio do użytkowników końcowych), albo rozpakowuje produkty w opakowaniu, nie będąc użytkownikiem końcowym. Pojęcia producenta i importera z PPWR nie są tożsame z polskim pojęciem wprowadzającego produkty w opakowaniach.
Jak wygląda porównanie reżimów?
| Reżim | Co tworzy status wprowadzającego | Podstawa |
|---|---|---|
| Baterie i akumulatory | pierwsze wprowadzenie do obrotu w kraju, import lub nabycie wewnątrzwspólnotowe na potrzeby własnej działalności, zlecenie wytworzenia pod własnym oznaczeniem | art. 6 pkt 22 ustawy o bateriach i akumulatorach |
| Opakowania i produkty w opakowaniach (ustawa krajowa) | dzień przywozu (import), wydania z magazynu lub przekazania (produkcja krajowa) albo faktury WNT – wg najwcześniejszego | art. 9 ust. 1–3 w zw. z art. 8 pkt 24 ustawy o opakowaniach |
| Opakowania (PPWR) | producent – pierwsze udostępnienie opakowań lub produktów w opakowaniach na terytorium państwa członkowskiego; importer – podmiot z siedzibą w Unii wprowadzający do obrotu opakowanie z państwa trzeciego | art. 3 pkt 15 i 17 rozporządzenia (UE) 2025/40 |
| Sprzęt elektryczny (ZSEE) | podmiot z siedzibą w Polsce, który wprowadza do obrotu na terytorium kraju sprzęt pochodzący z innego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego | art. 4 pkt 20 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 573); szerzej: kto jest wprowadzającym sprzęt |
Co konkretnie zrobić teraz?
1. Ustal, czy towar faktycznie jest tylko przewożony, czy firma dokonuje jego importu lub nabycia wewnątrzwspólnotowego na własne potrzeby.
2. Dla baterii sprawdź trzy przesłanki z art. 6 pkt 22; jeśli któraś jest spełniona, przejdź do obowiązków z art. 29–33.
3. Dla opakowań ustal datę przywozu lub faktury WNT i zachowaj dokumenty – ciężar dowodu spoczywa na przedsiębiorcy (art. 9 ust. 1–3).
4. Dla sprzętu elektrycznego sprawdź, czy firma ma siedzibę w Polsce i czy wprowadza do obrotu w kraju sprzęt z innego państwa.
5. W razie wątpliwości skonsultuj się z ekspertem; ogólny kontekst znajdziesz w dziale odpady i opakowania.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach
- Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619)
- Rozporządzenie (UE) 2025/40
- Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 573)
Najczęściej zadawane pytania
Czy import produktów w opakowaniach, które potem wysyłam za granicę, jest wprowadzeniem do obrotu w Polsce?
Tak, jeżeli import następuje na potrzeby wykonywanej działalności gospodarczej. Import oraz wewnątrzwspólnotowe nabycie opakowań lub produktów w opakowaniach na potrzeby wykonywanej działalności gospodarczej są wprowadzeniem do obrotu (art. 8 pkt 24 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi), a przy imporcie wprowadzenie następuje w dniu przywozu na terytorium kraju (art. 9 ust. 1–3). Ciężar dowodu, że wprowadzenie nie nastąpiło albo nastąpiło w innym dniu, spoczywa na przedsiębiorcy.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
