BDO · Pytania i odpowiedzi
Zależność między obowiązkiem ewidencji odpadów a obowiązkiem sprawozdania
Roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach wynika z ewidencji. Art. 75 ust. 1 pkt 1–2 ustawy o odpadach nakłada je na wytwórcę oraz na zbierającego lub przetwarzającego odpady, o ile są obowiązani do prowadzenia ewidencji odpadów (art. 66). Podmiot zwolniony z ewidencji na mocy art. 66 ust. 4 nie ma z tego tytułu obowiązku sprawozdania.
Jak obowiązek ewidencji przekłada się na obowiązek sprawozdania?
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach reguluje oba obowiązki w tym samym dziale. Art. 66 ust. 1 nakłada na posiadacza odpadów obowiązek bieżącej ewidencji ilościowej i jakościowej. Art. 75 ust. 1 pkt 1 nakłada obowiązek rocznego sprawozdania na „wytwórcę obowiązanego do prowadzenia ewidencji odpadów”. To ten sam status prawny, a nie dwa niezależne progi. W praktyce oznacza to, że jedno pytanie („czy jestem obowiązany do ewidencji?”) rozstrzyga obie kwestie. Ustawa wiąże oba obowiązki statusem podmiotu i nie opisuje technicznego przenoszenia danych z ewidencji do sprawozdania.
Kogo dotyczy roczne sprawozdanie z art. 75 ust. 1?
Zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy o odpadach roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami sporządza:
1. wytwórca obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów (pkt 1);
2. prowadzący działalność polegającą na gospodarowaniu odpadami, z wyłączeniem odbierającego odpady komunalne, w zakresie zbierania lub przetwarzania odpadów, jeżeli jest obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów (pkt 2);
3. podmiot wydobywający odpady ze składowiska lub zwałowiska na podstawie zgody na wydobywanie odpadów albo decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska w fazie poeksploatacyjnej (pkt 3).
Punkty 1 i 2 są oparte na statusie „obowiązanego do ewidencji”. Punkt 3 opiera się na posiadanej zgodzie lub decyzji i nie zależy od tego statusu.
Czy zwolnienie z ewidencji zwalnia ze sprawozdania?
Tak, w zakresie sprawozdania z art. 75 ust. 1 pkt 1–2. Art. 66 ust. 4 ustawy o odpadach zawiera zamknięty katalog zwolnień z samej ewidencji. Obejmuje on m.in. rodzaje i ilości odpadów określone w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z 5.11.2024 r. wydanym na podstawie art. 66 ust. 5. Podmiot zwolniony na tej podstawie nie jest „obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów”. Nie powstaje więc wobec niego obowiązek rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach z art. 75 ust. 1 pkt 1–2. Ten sam test rozstrzyga oba pytania.
Zwolnienie nie zadziała, jeśli podmiot nie mieści się w żadnym z tytułów z art. 66 ust. 4 pkt 1–4.
Co z niekompletną ewidencją?
Art. 75 ust. 1 pkt 1 wiąże obowiązek sprawozdania ze statusem podmiotu obowiązanego do ewidencji, a nie z tym, jak kompletna jest ewidencja. W praktyce oznacza to, że braki we wpisach nie zwalniają ze sprawozdania. Podmiot, który nie jest objęty zwolnieniem z art. 66 ust. 4, pozostaje obowiązany do ewidencji z art. 66 ust. 1 i do sprawozdania z art. 75 ust. 1 pkt 1. Dlatego przed przygotowaniem sprawozdania warto uzupełnić ewidencję dla wszystkich wytworzonych odpadów. Sprawozdanie za dany rok składa się do 15 marca roku następnego, wyłącznie przez konto w BDO (art. 76 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach). Wątpliwości warto wyjaśnić w urzędzie marszałkowskim właściwym dla Twojego województwa, a szczegóły sprawozdania znajdziesz w artykule Co to jest sprawozdanie o wytwarzanych odpadach?.
Czy uproszczona ewidencja zwalnia ze sprawozdania?
Nie. Art. 71 ustawy o odpadach nie zwalnia z ewidencji, tylko upraszcza jej formę do samej karty przekazania odpadów, bez karty ewidencji odpadów. Podmiot prowadzący ewidencję w tej formie pozostaje „obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów”, więc nadal mieści się w art. 75 ust. 1 pkt 1 i składa sprawozdanie na standardowych zasadach.
| Kategoria (art. 71 ustawy o odpadach) | Kryterium | Skutek |
|---|---|---|
| Wytwórca odpadów niebezpiecznych (pkt 1 lit. a) | do 100 kg rocznie | ewidencja samą kartą przekazania |
| Wytwórca odpadów innych niż niebezpieczne i niebędących komunalnymi (pkt 1 lit. b) | do 5 ton rocznie | ewidencja samą kartą przekazania |
| Podmiot wykonujący wyłącznie usługę transportu odpadów (pkt 2) | rodzaj działalności, nie masa odpadów | ewidencja samą kartą przekazania |
| Podmiot władający gruntem, na którym stosowane są komunalne osady ściekowe (pkt 3) | fakt stosowania osadów | ewidencja samą kartą przekazania |
Progi z art. 71 są odrębne od zwolnienia z art. 66 ust. 4. Podmiot może nie kwalifikować się do całkowitego zwolnienia z ewidencji, a jednocześnie mieć prawo do jej uproszczonej formy. Więcej o formach ewidencji przeczytasz w artykule Co to jest ewidencja odpadów? oraz o karcie ewidencji w tekście Co to jest karta ewidencji odpadów (KEO)?.
Czy zwolnienie z rejestracji w BDO wystarczy?
Nie. Rejestracja, ewidencja i sprawozdawczość to trzy odrębne reżimy ustawy o odpadach. Każdy ma własny zakres podmiotowy i własny katalog zwolnień. Zwolnienie z wpisu do rejestru BDO (np. na podstawie art. 51 ust. 2) nie przenosi się na pozostałe obowiązki. Podmiot zwolniony z rejestracji może więc nadal podlegać ewidencji z art. 66 ust. 1, jeśli nie zwalnia go z niej art. 66 ust. 4. Wtedy ciąży na nim również sprawozdanie z art. 75 ust. 1 pkt 1–2. Bez znajomości rodzaju i ilości odpadów oraz sposobu prowadzenia działalności nie da się z góry stwierdzić, że zwolnienie z rejestracji oznacza zwolnienie z pozostałych obowiązków. Każdy z trzech obowiązków trzeba więc ocenić osobno. Ogólny obraz systemu opisuje strona BDO.
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
- Art. 75 ust. 1 pkt 1–2 dotyczy sprawozdania o wytwarzanych odpadach. Sprawozdanie o produktach i opakowaniach (art. 73) ma odrębną przesłankę i nie zależy od obowiązku ewidencji.
- Podmiot wydobywający odpady ze składowiska lub zwałowiska (art. 75 ust. 1 pkt 3) składa sprawozdanie na podstawie zgody lub decyzji, a nie statusu „obowiązanego do ewidencji”.
- Brak obowiązków we wszystkich trzech reżimach jest możliwy, np. u osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, która wykorzystuje odpady na potrzeby własne. Wynika to jednak z trzech odrębnych zwolnień, a nie z jednego przepisu.
- Brak obowiązku sprawozdania z powodu zwolnienia z ewidencji to co innego niż brak obowiązku, gdy podmiot w danym roku nie wytworzył żadnych odpadów. Ten drugi przypadek opisuje artykuł o zerowym sprawozdaniu odpadowym.
Co zrobić przed terminem sprawozdania?
1. Ustal, czy jesteś „obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów” według art. 66 ust. 1 i sprawdź, czy nie obejmuje Cię żadne zwolnienie z art. 66 ust. 4.
2. Jeśli ewidencję prowadzisz, sprawdź, czy jest kompletna dla wszystkich wytworzonych odpadów. Sprawozdanie z art. 75 ust. 1 pkt 1–2 dotyczy podmiotu obowiązanego do ewidencji.
3. Zweryfikuj, czy przysługuje Ci uproszczona ewidencja z art. 71, pamiętając, że nie zwalnia ona ze sprawozdania.
4. Oceń osobno rejestrację w BDO, ewidencję i sprawozdawczość. Wątpliwości dotyczące wpisu do rejestru warto skonsultować z urzędem marszałkowskim.
Pokrewne tematy znajdziesz w dziale Odpady i opakowania.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity, ELI) – art. 66, art. 71, art. 75 i art. 76
Stan prawny na: 2026-10-18
Najczęściej zadawane pytania
Czy firma zwolniona z ewidencji odpadów musi złożyć roczne sprawozdanie?
Nie z tytułu art. 75 ust. 1 pkt 1–2 ustawy o odpadach. Sprawozdanie ciąży na podmiocie „obowiązanym do prowadzenia ewidencji odpadów”, a zwolnienie z art. 66 ust. 4 ten status wyłącza. Obowiązek może jednak wynikać z innego tytułu, np. art. 75 ust. 1 pkt 3. Więcej o zasadach w artykule Co to jest sprawozdanie o wytwarzanych odpadach?.
Czy uproszczona ewidencja z karty przekazania odpadów oznacza brak sprawozdania?
Nie. Art. 71 ustawy o odpadach upraszcza tylko formę ewidencji (sama karta przekazania odpadów, bez karty ewidencji). Podmiot nadal jest obowiązany do ewidencji, więc mieści się w art. 75 ust. 1 pkt 1 i składa sprawozdanie. Więcej o kartach w artykule Co to jest karta ewidencji odpadów (KEO)?.
Czy brak wpisu do rejestru BDO zwalnia z ewidencji i sprawozdania?
Nie z samego tego powodu. Rejestracja, ewidencja i sprawozdawczość mają w ustawie o odpadach odrębne zakresy podmiotowe i zwolnienia, więc zwolnienie z wpisu (np. art. 51 ust. 2) nie przenosi się na pozostałe. Każdy obowiązek oceń osobno. Wprowadzenie do systemu znajdziesz na stronie BDO.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
