Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Co to jest opakowania transportowe?
Opakowania transportowe to według art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi opakowania służące do transportu produktów w opakowaniach jednostkowych lub zbiorczych w celu zapobiegania uszkodzeniom produktów, z wyłączeniem kontenerów do transportu drogowego, kolejowego, wodnego lub lotniczego. Limit 50% pustej przestrzeni wynika z art. 24 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2025/40 i obowiązuje od 1 stycznia 2030 r. lub później.
Stan prawny na: 2026-10-18
Jak brzmi definicja opakowań transportowych?
Art. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619) wyróżnia trzy kategorie opakowań:
1. opakowania jednostkowe – służące do przekazywania produktu użytkownikowi w miejscu zakupu;
2. opakowania zbiorcze – zawierające wielokrotność opakowań jednostkowych produktów, niezależnie od tego, czy są przekazywane użytkownikowi, czy służą zaopatrywaniu punktów sprzedaży, i które można zdjąć z produktu bez naruszania jego cech;
3. opakowania transportowe – służące do transportu produktów w opakowaniach jednostkowych lub zbiorczych w celu zapobiegania uszkodzeniom produktów, z wyłączeniem kontenerów do transportu drogowego, kolejowego, wodnego lub lotniczego.
Ta klasyfikacja z art. 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi obowiązuje od 1 stycznia 2014 r. Zobacz też dział odpady i opakowania.
Jak sprawdzić, czy moje opakowanie jest transportowe?
Ocena opiera się na definicji z art. 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. W praktyce oznacza to trzy pytania:
- Czy opakowanie służy do transportu produktów, które są już w opakowaniach jednostkowych lub zbiorczych?
- Czy jego celem jest zapobieganie uszkodzeniom produktów?
- Czy nie jest kontenerem do transportu drogowego, kolejowego, wodnego lub lotniczego? Takie kontenery art. 4 pkt 3 tej ustawy wyłącza z tej kategorii.
Gdy odpowiedzi brzmią „tak, tak, nie”, opakowanie mieści się w definicji. Jeśli opakowanie służy do przekazywania produktu użytkownikowi w miejscu zakupu, art. 4 pkt 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi kwalifikuje je jako jednostkowe. Jeśli zawiera wielokrotność opakowań jednostkowych i można je zdjąć z produktu bez naruszania jego cech, jest zbiorcze (art. 4 pkt 2 tej ustawy). Zobacz też: co to jest odpad opakowaniowy.
Jaki limit pustej przestrzeni dotyczy opakowań transportowych?
Art. 24 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR; tekst w EUR-Lex) ustala, że opakowania zbiorcze, transportowe i e-commerce nie mogą mieć więcej niż 50% pustej przestrzeni. Limit ten obejmuje wyłącznie te trzy rodzaje. Nie dotyczy opakowań jednostkowych (detalicznych). Termin to 1 stycznia 2030 r. albo 3 lata od wejścia w życie odpowiednich aktów wykonawczych, zależnie od tego, która data jest późniejsza.
Jakie terminy trzeba rozróżnić?
| Przepis | Co stanowi | Od kiedy |
|---|---|---|
| art. 24 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2025/40 | maks. 50% pustej przestrzeni w opakowaniach zbiorczych, transportowych i e-commerce | 1 stycznia 2030 r. (lub 3 lata od wejścia w życie aktów wykonawczych, jeśli to późniejsza data) |
| art. 10 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2025/40 | ogólny obowiązek minimalizacji masy i objętości opakowań | 1 stycznia 2030 r. |
| art. 24 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2025/40 | ograniczenie pustej przestrzeni do minimum w opakowaniach handlowych | 12 lutego 2028 r. |
Te trzy terminy dotyczą różnych obowiązków i nie należy ich ze sobą łączyć. Zobacz też: co to jest wprowadzenie do obrotu.
Jakie są wyjątki i luki?
Zgodnie z art. 24 rozporządzenia (UE) 2025/40 metodologia obliczania wskaźnika pustej przestrzeni ma zostać ustalona w akcie wykonawczym Komisji do 12 lutego 2028 r. Do tego czasu nie ma jednolitej, wiążącej metody obliczeń. W praktyce przed zmianą projektów opakowań warto sprawdzić, czy akt wykonawczy już opublikowano i jaką metodę wskazuje. Szczegóły limitu opisuje artykuł o maksymalnym udziale pustej przestrzeni w opakowaniach zbiorczych, transportowych i e-commerce.
Co zrobić teraz?
1. Porównaj swoje opakowania z definicją z art. 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi i przypisz każde do kategorii.
2. Dla opakowań zbiorczych, transportowych i e-commerce zmierz udział pustej przestrzeni i porównaj go z limitem 50% z art. 24 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2025/40.
3. Jeśli udział przekracza 50%, zaplanuj zmianę rozmiaru opakowania przed terminem z art. 24 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2025/40 (zob. tabela wyżej). Dla opakowań handlowych uwzględnij termin 12 lutego 2028 r. z art. 24 ust. 4 tego rozporządzenia.
4. Zobacz też dział BDO.
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
