Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Opakowanie, które klient może użyć ponownie: jednorazowe czy wielokrotnego użytku?
- Art. 8 pkt 9 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619) stanowi, że opakowaniem wielokrotnego użytku jest opakowanie przeznaczone, zaprojektowan…
- Testem jest definicja z art. 8 pkt 9 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328) wyróżnia dwa odrębne roczne sprawozdania BDO.
Opakowanie, które klient może użyć ponownie, jest opakowaniem wielokrotnego użytku tylko wtedy, gdy zostało przeznaczone, zaprojektowane i wprowadzone do obrotu do wielokrotnej rotacji przez powtórne napełnianie lub ponowne użycie do tego samego celu (art. 8 pkt 9 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Sama możliwość ponownego użycia przez klienta nie wystarcza. Obowiązki sprawozdawcze w BDO zależą od tego, czy firma mieści się w którejś z kategorii podmiotów z art. 73 ust. 1 ustawy o odpadach, np. jako wprowadzający opakowania lub produkty w opakowaniach.
Co mówi definicja opakowania wielokrotnego użytku?
Art. 8 pkt 9 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619) stanowi, że opakowaniem wielokrotnego użytku jest opakowanie przeznaczone, zaprojektowane i wprowadzone do obrotu tak, aby osiągnąć w ramach jednego cyklu życia wielokrotną rotację przez powtórne napełnianie lub ponowne użycie do tego samego celu, do którego było pierwotnie przeznaczone. Ta sama norma wskazuje, że opakowanie staje się odpadem opakowaniowym, gdy przestaje być opakowaniem wielokrotnego użytku. Brzmienie to obowiązuje od 1 stycznia 2022 r.
Definicja wymaga, by opakowanie było przeznaczone, zaprojektowane i wprowadzone do obrotu z myślą o wielokrotnej rotacji. Liczą się więc założenia przyjęte przy wprowadzaniu opakowania do obrotu, a nie to, co zrobi z nim klient. Słoik, skrzynka czy torba, które klient po prostu zatrzyma i wykorzysta ponownie, nie stają się przez to opakowaniami wielokrotnego użytku w rozumieniu art. 8 pkt 9.
Jednorazowe czy wielokrotnego użytku – jak rozstrzygnąć w praktyce?
Testem jest definicja z art. 8 pkt 9 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Opakowanie, które jej nie spełnia, nie jest opakowaniem wielokrotnego użytku, nawet jeśli klient może je w domu wykorzystać ponownie.
Przy każdym rodzaju opakowania (słoik, skrzynka, torba) warto zadać trzy pytania:
1. Czy opakowanie zostało przeznaczone do wielokrotnej rotacji (powtórnego napełniania lub ponownego użycia)?
2. Czy jego konstrukcja została do tego zaprojektowana?
3. Czy wprowadzono je do obrotu w taki sposób, by ta rotacja była możliwa, i czy służy temu samemu celowi, do którego było pierwotnie przeznaczone?
Trzy odpowiedzi „tak” oznaczają opakowanie wielokrotnego użytku. Jeśli na którekolwiek pytanie odpowiedź brzmi „nie”, opakowanie nie spełnia definicji z art. 8 pkt 9.
Jak klasyfikacja przekłada się na BDO?
Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328) wyróżnia dwa odrębne roczne sprawozdania BDO. Sprawozdanie o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi (art. 73 ust. 1) obejmuje m.in. wprowadzających opakowania oraz wprowadzających produkty w opakowaniach. Sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami (art. 75 ust. 1) dotyczy wytwórców odpadów obowiązanych do prowadzenia ewidencji, podmiotów zbierających i przetwarzających odpady (z wyłączeniem odbierających odpady komunalne) oraz podmiotów wydobywających odpady ze składowisk.
| Sprawozdanie | Podstawa | Kogo dotyczy |
|---|---|---|
| O produktach, opakowaniach i odpadach z nich powstających | art. 73 ust. 1 ustawy o odpadach | m.in. wprowadzający opakowania i produkty w opakowaniach |
| O wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami | art. 75 ust. 1 ustawy o odpadach | wytwórca obowiązany do ewidencji (art. 66), zbierający i przetwarzający odpady (bez odbierających odpady komunalne), wydobywający odpady ze składowisk |
Klasyfikacja opakowania i ustalenie, czy firma jest wprowadzającym, to dwa osobne kroki. Art. 73 ust. 1 ustawy o odpadach wymienia kategorie podmiotów, a nie rodzaje opakowań. Fakty, na których opiera się ten artykuł, nie rozstrzygają, czy opakowanie wielokrotnego użytku wyłącza obowiązek wpisu do BDO i sprawozdania z art. 73, więc o obowiązku decyduje status firmy. Warto zweryfikować w koncie w BDO oraz u marszałka województwa, któremu składa się sprawozdanie, czy firma mieści się w którejś z kategorii z art. 73 ust. 1 ustawy o odpadach.
Kto jest wprowadzającym produkty w opakowaniach?
Według art. 8 pkt 23 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wprowadzającym produkty w opakowaniach jest przedsiębiorca, który w szczególności:
- wprowadza do obrotu produkty w opakowaniach pod własnym oznaczeniem (znak towarowy albo własne imię i nazwisko lub nazwa), także gdy wytworzenie zlecił innemu przedsiębiorcy (lit. a),
- pakuje produkty wytworzone przez innego przedsiębiorcę i wprowadza je do obrotu (lit. b),
- prowadzi jednostkę handlu detalicznego o powierzchni sprzedaży powyżej 500 m² albo więcej jednostek o łącznej powierzchni sprzedaży powyżej 5000 m² i sprzedaje w nich produkty pakowane w tych jednostkach (lit. c).
Zgodnie z art. 8 pkt 24 tej ustawy import oraz wewnątrzwspólnotowe nabycie opakowań lub produktów w opakowaniach na potrzeby wykonywanej działalności gospodarczej także są wprowadzeniem do obrotu. Lista z pkt 23 jest otwarta, więc importer i dokonujący nabycia wewnątrzwspólnotowego również mogą być wprowadzającymi. Obowiązek wpisu do rejestru BDO z tego tytułu wynika z art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. e–f ustawy o odpadach.
Powierzchnia sprzedaży w lit. c ma od 13 października 2023 r. definicję ustawową w art. 8 pkt 10a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (odesłanie do art. 2 pkt 19 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Sprzedawca detaliczny poniżej progów z lit. c, który wyłącznie odsprzedaje produkty już zapakowane i wprowadzone na rynek przez innego krajowego dostawcę, sam z tego tytułu nie jest wprowadzającym. Nierozstrzygnięte pozostaje, czy lit. c obejmuje wielkoformatowego detalistę, który wyłącznie odsprzedaje towary zapakowane przez innego krajowego dostawcę. Ten przypadek wymaga decyzji eksperta prawnego albo indywidualnej interpretacji.
Czy sprawozdanie zawsze składa sam przedsiębiorca?
Nie. Gdy obowiązek opakowaniowy wykonuje w imieniu przedsiębiorcy organizacja odzysku, to ona, a nie pierwotnie zobowiązany przedsiębiorca, sporządza i składa sprawozdanie (art. 74 ust. 1, 1a i 1b ustawy o odpadach). Warto sprawdzić w umowie z organizacją odzysku, czy obejmuje ona sporządzenie i złożenie sprawozdania, a nie tylko inne zadania.
Co zrobić w praktyce?
1. Zestaw opakowanie z elementami definicji z art. 8 pkt 9 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi: przeznaczenie, projekt, wprowadzenie do obrotu do wielokrotnej rotacji. To rozstrzyga, czy opakowanie jest wielokrotnego użytku.
2. Ustal, czy firma jest wprowadzającym według art. 8 pkt 23 i 24 tej ustawy (własne oznaczenie, pakowanie, próg powierzchni sprzedaży, import lub nabycie wewnątrzwspólnotowe).
3. Sprawdź, czy obowiązek nie został przejęty przez organizację odzysku (art. 74 ust. 1, 1a, 1b ustawy o odpadach).
4. Jeśli firma jest w kategorii z art. 73 ust. 1 ustawy o odpadach, sprawozdanie odbiera marszałek województwa za pośrednictwem indywidualnego konta w BDO.
Więcej o ramach prawnych znajdziesz w dziale odpady i opakowania oraz w materiałach o rejestrze BDO. Pokrewne zagadnienie klasyfikacji opisuje artykuł Co to jest opakowanie wielomateriałowe?.
Źródła oficjalne: ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, Dz.U. 2026 poz. 619 oraz ustawa o odpadach, Dz.U. 2026 poz. 1328.
Stan prawny na: 2026-10-22
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
