Kto musi zapłacić opłatę produktową za opakowania?

Opłatę produktową za opakowania płaci wprowadzający produkty w opakowaniach oraz organizacja odzysku opakowań, którzy nie wykonali obowiązku recyklingu z art. 17 ust. 1 (art. 34 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

Kto jest zobowiązany do opłaty produktowej?

Zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619) opłatę produktową wnoszą wprowadzający produkty w opakowaniach oraz organizacja odzysku opakowań, którzy nie wykonali obowiązku z art. 17 ust. 1. Opłatę oblicza się oddzielnie w przypadku nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu oraz poziomu recyklingu dla wszystkich opakowań razem.

W praktyce punktem wyjścia jest ustalenie własnej roli prawnej i sprawdzenie poziomu recyklingu za dany rok. Sama rola nie rodzi jeszcze opłaty, bo według art. 34 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi opłata wynika z niewykonania obowiązku recyklingu z art. 17 ust. 1.

Kogo ustawa uznaje za wprowadzającego produkty w opakowaniach?

Według art. 8 pkt 23 lit. a-c ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wprowadzającym jest przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie wprowadzania do obrotu produktów w opakowaniach. Lista jest otwarta („w szczególności”) i obejmuje:

• (a) wprowadzającego do obrotu produkty w opakowaniach pod własnym oznaczeniem, także gdy wytworzenie zlecił innemu przedsiębiorcy,
• (b) pakującego produkty wytworzone przez innego przedsiębiorcę i wprowadzającego je do obrotu,
• (c) prowadzącego jednostkę handlu detalicznego o powierzchni sprzedaży powyżej 500 m² albo więcej jednostek o łącznej powierzchni sprzedaży powyżej 5000 m², sprzedającego produkty pakowane w tych jednostkach.

Ponadto według art. 8 pkt 24 tej ustawy import oraz wewnątrzwspólnotowe nabycie opakowań lub produktów w opakowaniach na potrzeby wykonywanej działalności gospodarczej są wprowadzeniem do obrotu. Importer i dokonujący WNT mieszczą się więc w tej definicji. Więcej o tym pojęciu w artykule Co to jest wprowadzenie do obrotu.

Czy producent opakowań też płaci opłatę?

Art. 8 pkt 22 i 23 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wyróżniają dwie odrębne role. „Wprowadzający opakowania” to wytwarzający, importujący lub nabywający we WNT albo WDT puste opakowania. „Wprowadzający produkty w opakowaniach” to ten, kto wprowadza do obrotu produkt już zapakowany. Obowiązek recyklingu z art. 17 i opłata produktowa są przypisane do drugiej roli. Jeden podmiot może pełnić obie role jednocześnie, na przykład producent opakowań, który sam pakuje i sprzedaje własny produkt, a wtedy podlega obowiązkom obu tytułów.

Jak wylicza się opłatę?

Sposób obliczania określa art. 34 ust. 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi w zw. z załącznikiem nr 2 do ustawy. Opłatę oblicza się na koniec roku kalendarzowego (art. 36 ust. 1 tej ustawy), a podstawą jest masa w kilogramach opakowań danego rodzaju, w których produkty wprowadzono do obrotu (art. 34 ust. 3 tej ustawy).

Dla każdego rodzaju opakowań (poz. 2-8 załącznika nr 1) wzór z ust. 1 załącznika nr 2 do ustawy brzmi: OP = M × (wymagany poziom recyklingu − osiągnięty poziom recyklingu) / 100% × SO. Gdy różnica poziomów jest ujemna, należna opłata wynosi 0.

Dla wszystkich opakowań razem (poz. 1 załącznika nr 1) ust. 3 załącznika nr 2 do ustawy przewiduje wzór: OP = [(M1×SO1 + … + M8×SO8) / M całkowita] × (wymagany poziom recyklingu wyrażony ułamkiem × M całkowita − masa odpadów opakowaniowych poddanych recyklingowi).

Jaka jest stawka?

SO to stawka w zł/kg określona w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 35 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Ustawa wyznacza tylko pułapy: według art. 35 ust. 1 maksymalna stawka wynosi 4,50 zł/kg, a przy niewykonaniu obowiązku z art. 21a ust. 1 albo 2 według art. 35 ust. 1a – 25 zł/kg. To limity, a nie kwota opłaty. Warto sprawdzić aktualną stawkę dla danego rodzaju opakowania w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 35 ust. 2 i obowiązującym w roku rozliczenia. Szczegóły omawia artykuł Ile wynoszą stawki opłaty produktowej za opakowania.

Od 1 stycznia 2022 r. opłata nie jest liczona od niedoboru odzysku, bo wzór dla odzysku (ust. 2 załącznika nr 2 do ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi) został uchylony.

Jakie są wyjątki i przypadki graniczne?

• Mała masa opakowań. Według art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi przepisów o poziomach recyklingu i wnoszeniu opłaty produktowej nie stosuje się do wprowadzającego produkty w opakowaniach, który w danym roku kalendarzowym wprowadził do obrotu opakowania o łącznej masie nieprzekraczającej 1 Mg (1000 kg). Zwolnienie działa pod warunkiem z art. 7 ust. 1 i 4 tej ustawy: złożenia marszałkowi województwa za pośrednictwem BDO do 15 marca każdego roku zaświadczeń lub oświadczenia o pomocy de minimis oraz spełnienia unijnych warunków jej dopuszczalności. Nie zwalnia ono z wpisu do rejestru BDO (art. 10).
• Napoje. Według art. 34 ust. 2c ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje, który nie zawarł umowy z art. 40h ust. 3 i nie wykonał obowiązku z art. 21a ust. 1, wnosi opłatę liczoną z potrójną stawką, w odniesieniu do poziomów selektywnego zbierania z załącznika nr 1a. Potrójna stawka obowiązuje od 1 stycznia 2026 r.
• Organizacja odzysku. Według art. 34 ust. 2a tej ustawy organizacja, która nie wykonała obowiązku z art. 20 ust. 4, wnosi opłatę obliczoną dla poszczególnych rodzajów opakowań, gdy nie osiągnęła wymaganego poziomu recyklingu.
• Wzór łączny. Wzór z ust. 3 załącznika nr 2 do ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi nie zawiera klauzuli „wartość ujemna = 0”, która występuje we wzorze z ust. 1. Nie należy jej stosować do wzoru łącznego przez analogię.
• Duży detalista odsprzedający zapakowane towary. Czy gałąź (c) z art. 8 pkt 23 lit. c ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi obejmuje detalistę powyżej progu powierzchni, który wyłącznie odsprzedaje towary zapakowane i wprowadzone na rynek przez innego krajowego dostawcę, pozostaje nierozstrzygnięte. Warto sprawdzić własną sytuację w interpretacji indywidualnej na podstawie art. 34 Prawa przedsiębiorców albo skonsultować ją z prawnikiem.
• Detalista poniżej progu. Według art. 8 pkt 23 lit. c ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi sprzedawca z jedną jednostką do 500 m² lub kilkoma o łącznej powierzchni do 5000 m², który wyłącznie odsprzedaje produkty zapakowane i wprowadzone na rynek przez krajowego dostawcę, sam z tego tytułu nie jest wprowadzającym. Obowiązek pozostaje po stronie dostawcy.
• Powierzchnia sprzedaży. Od 13 października 2023 r. art. 8 pkt 10a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi odsyła do art. 2 pkt 19 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. To fizyczna powierzchnia sprzedażowa lokalu, nie powierzchnia magazynu ani wolumen sprzedaży internetowej.

Co robi marszałek województwa, gdy opłata nie zostanie wniesiona?

Art. 37 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi stanowi, że gdy wprowadzający produkty w opakowaniach (a także wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje, wprowadzający bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje, podmiot reprezentujący i organizacja odzysku opakowań), pomimo ciążącego obowiązku, nie wniósł opłaty produktowej albo wniósł opłatę niższą od należnej, marszałek województwa określa w drodze decyzji wysokość zaległości. Przepis dotyczy zarówno braku wpłaty, jak i wpłaty zaniżonej.

Co zrobić w praktyce?

1. Ustal rolę według art. 8 pkt 22 i 23 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi: czy jesteś wprowadzającym produkty w opakowaniach (pkt 23), czy tylko wprowadzającym puste opakowania (pkt 22). Przy imporcie i WNT uwzględnij art. 8 pkt 24 tej ustawy.

2. Przypisz wprowadzenie do właściwego roku. Według art. 9 ust. 1-3 w zw. z art. 8 pkt 24 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wprowadzenie następuje w dniu wydania z magazynu lub przekazania osobie trzeciej, w dniu przywozu albo w dniu wystawienia faktury WNT, według tego, który termin jest najwcześniejszy. Ciężar dowodu daty spoczywa na przedsiębiorcy, więc przechowuj dokumenty, w tym fakturę potwierdzającą WNT.

3. Zbierz masy opakowań według rodzajów (art. 34 ust. 3 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi) i sprawdź osiągnięte poziomy recyklingu.

4. Zastosuj wzory z załącznika nr 2 do ustawy (art. 34 ust. 4) i stawki z rozporządzenia wydanego na podstawie art. 35 ust. 2, obowiązującego w roku rozliczenia.

5. Jeśli korzystasz z organizacji odzysku, zobacz, jakie obowiązki zostają po stronie firmy. Szerszy kontekst znajdziesz w dziale odpady i opakowania oraz BDO.

Stan prawny na: 2026-11-02

Źródło: ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, t.j. Dz.U. 2026 poz. 619.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619)

Najczęściej zadawane pytania

Czy umowa z organizacją odzysku zwalnia firmę z opłaty?

Art. 34 ust. 2 i 2a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi nakładają opłatę także na samą organizację odzysku, jeśli nie wykonała obowiązku recyklingu z art. 17 ust. 1 (ust. 2a – obowiązku z art. 20 ust. 4 i nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu). To, w jakim zakresie umowa przenosi wykonanie obowiązków, zależy od jej treści, dlatego warto sprawdzić w umowie, kto wykonuje obowiązek recyklingu i za jakie rodzaje opakowań. Szczegóły w artykule Przystąpienie do organizacji odzysku – jakie obowiązki zostają po stronie firmy.