Co to jest opłata za usługi wodne?

Opłata za usługi wodne to opłata uiszczana za pobór wód oraz za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (art. 268 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo wodne).

Pierwszy tytuł opłaty to pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych (art. 268 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne), drugi to wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (art. 268 ust. 1 pkt 2 tej ustawy). Opłatę są obowiązane ponosić podmioty korzystające z usług wodnych (art. 298 pkt 1 tej ustawy). Dla poboru wód z morskich wód wewnętrznych przepis przewiduje wyjątek, opisany niżej (art. 268 ust. 3 tej ustawy).

Stan prawny na: 2026-11-01

Z czego składa się ta opłata?

Nazwa „opłata za usługi wodne” odnosi się do konkretnych sytuacji opisanych w Prawie wodnym. Art. 268 ust. 1 ustawy – Prawo wodne wymienia dwa tytuły tej opłaty: pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych (pkt 1) oraz wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (pkt 2). Każdy ma osobną podstawę, więc w rozliczeniu mogą występować równocześnie albo każdy z osobna. Art. 298 tej ustawy wskazuje też inne grupy podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłaty za usługi wodne; ten tekst omawia dwa tytuły z art. 268 ust. 1.

Za co uiszcza się opłatę	Podstawa prawna	Uwaga
Pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych	art. 268 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo wodne	wyjątek dla poboru z morskich wód wewnętrznych (art. 268 ust. 3)
Wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi	art. 268 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo wodne	wyjątek z ust. 3 odnosi się do pkt 1, nie do pkt 2
Kto ponosi opłatę	art. 298 pkt 1 ustawy – Prawo wodne	podmioty korzystające z usług wodnych

Kto płaci opłatę za usługi wodne?

Obowiązek ponoszenia opłaty spoczywa na podmiotach korzystających z usług wodnych (art. 298 pkt 1 ustawy – Prawo wodne). Ustawa łączy więc opłatę z faktycznym korzystaniem z wody lub z odbiorników ścieków, a nie z samą formą prowadzenia działalności. Firma, która nie pobiera wód i nie wprowadza ścieków do wód ani do ziemi, nie ma tytułu z art. 268 ust. 1 ustawy – Prawo wodne. Opłata za usługi wodne to też nie rachunek za wodę z wodociągu gminnego ani za odprowadzanie ścieków do kanalizacji gminnej – te rozlicza się z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym na podstawie umowy, a art. 268 ust. 1 pkt 1 i 2 dotyczy poboru wód podziemnych lub powierzchniowych oraz wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi.

Jaki wyjątek dotyczy morskich wód wewnętrznych?

Opłaty za usługi wodne z art. 268 ust. 1 pkt 1, czyli opłaty za pobór wód, nie ponosi się za pobór wód z morskich wód wewnętrznych (art. 268 ust. 3 ustawy – Prawo wodne). Wyjątek został sformułowany wyłącznie wobec pkt 1, dlatego nie obejmuje opłaty za wprowadzanie ścieków z pkt 2.

Odrębną regułę ustawa przewiduje dla poboru wód do celów wydobywania węgla kamiennego i węgla brunatnego (lignitu) oraz do celów pozostałego górnictwa i wydobywania: opłatę z art. 268 ust. 1 pkt 1 ponosi się wtedy wyłącznie za pobór wód z ujęć wód podziemnych lub ujęć wód powierzchniowych, które nie należą do systemów odwadniania zakładów górniczych (art. 268 ust. 2 ustawy – Prawo wodne).

Przykład: jak rozpoznać swój tytuł opłaty

Wyobraźmy sobie zakład, który czerpie wodę z własnego ujęcia podziemnego, a ścieki po oczyszczeniu odprowadza do rzeki. W takim układzie występują dwa tytuły: pobór wód podziemnych (art. 268 ust. 1 pkt 1) oraz wprowadzanie ścieków do wód (art. 268 ust. 1 pkt 2). Odrębnie ocenia się każdy z nich. Gdyby ten sam zakład pobierał wodę z morskich wód wewnętrznych, za sam pobór nie zapłaciłby opłaty z pkt 1 (art. 268 ust. 3), ale wprowadzanie ścieków nadal oceniałby według pkt 2.

Co zrobić z pozycją na fakturze lub w rozliczeniu?

1. Ustal, czy w Twojej działalności jest pobór wód podziemnych lub powierzchniowych.

2. Ustal, czy firma wprowadza ścieki do wód lub do ziemi.

3. Dopasuj pozycję z rozliczenia do jednego z tych dwóch tytułów albo do obu.

4. Przed zapłatą warto sprawdzić w dokumencie rozliczeniowym, czy opisuje on pobór wód, czy wprowadzanie ścieków, oraz czy dotyczy podmiotu korzystającego z usług wodnych, czyli Twojej firmy.

5. Jeżeli pozycja nie pasuje do żadnego z tych tytułów, warto zweryfikować ją u wystawcy dokumentu, zanim trafi do księgowania.

To porządkujący schemat do samodzielnej weryfikacji. Wysokość opłaty i sposób jej obliczenia wynikają z innych przepisów, których ten tekst nie omawia.

Inne opłaty środowiskowe, które łatwo pomylić

Na rozliczeniach środowiskowych firm pojawiają się też inne pozycje. Opisujemy je osobno: opłata produktowa, opłata producenta SUP czy opłata środowiskowa za agregat prądotwórczy. Zbiorczy przegląd tematów znajdziesz w dziale odpady i opakowania, a o dokumentowaniu odpadów w firmie piszemy w tekście Co to jest ewidencja odpadów?.

Podstawa prawna i źródła

Ustawa – Prawo wodne (tekst jednolity, publikator ELI) – art. 268 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 268 ust. 3, art. 298 pkt 1.

Najczęściej zadawane pytania

Czy opłata za usługi wodne to rachunek za wodę z wodociągu?

Nie. Opłatę za usługi wodne uiszcza się za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych oraz za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (art. 268 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo wodne). Wodę kupowaną z wodociągu gminnego i ścieki odprowadzane do kanalizacji gminnej rozlicza się z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, nie tą opłatą.

Czy za pobór wód z morskich wód wewnętrznych trzeba płacić?

Opłaty za usługi wodne za pobór wód, o której mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1, nie ponosi się za pobór wód z morskich wód wewnętrznych (art. 268 ust. 3 ustawy – Prawo wodne).

Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.