Który organ kontroluje, czy sprzedawca pobiera opłatę SUP?

Pobieranie opłaty SUP kontroluje wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej na podstawie art. 3b ust. 4 ustawy o opłacie produktowej. Za niepobranie opłaty od klienta albo niezaoferowanie alternatywy niejednorazowej grozi kara od 500 do 20 000 zł, wymierzana przez tego inspektora (art. 40a pkt 1–3 w zw. z art. 40b tej ustawy).

Kogo i co kontroluje Inspekcja Handlowa?

Art. 3b ust. 1 ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (Dz.U. 2024 poz. 433) nakłada na przedsiębiorcę prowadzącego jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczną obowiązek pobrania opłaty SUP od użytkownika końcowego. Dotyczy to produktów z załącznika nr 6, oferowanych jako opakowanie albo jako żywność lub napoje w nich zapakowane. Art. 3b ust. 2 stosuje to samo do sprzedaży przez automaty.

Art. 3b ust. 3 wymaga ponadto zapewnienia dostępności opakowań alternatywnych, czyli niejednorazowych. Nadzór nad przestrzeganiem art. 3b ust. 1–3 sprawuje Inspekcja Handlowa (art. 3b ust. 4).

Jaka kara grozi za niepobranie opłaty SUP?

Art. 40a pkt 1–3 w zw. z art. 40b ust. 1 pkt 1 ustawy przewiduje karę od 500 do 20 000 zł za niepobranie opłaty (art. 3b ust. 1 w jednostkach stacjonarnych, ust. 2 w automatach) oraz za niezaoferowanie alternatywy niejednorazowej (ust. 3). Zgodnie z art. 40b ust. 2 karę wymierza w drodze decyzji właściwy wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej.

Ta kara dotyczy wyłącznie pobierania opłaty i oferowania alternatywy. Wyższa kara za wprowadzanie do obrotu produktów zakazanych to osobny mechanizm, oparty na zakazie z art. 3i i załączniku nr 7.

Od kiedy obowiązują poszczególne przepisy?

Obowiązki z art. 3b nie zaczęły obowiązywać tego samego dnia. Różnica ma znaczenie, gdy ocenia się, czy dane zachowanie sprzedawcy mogło być już naruszeniem.

Obowiązek	Przepis	Stosuje się od
Pobranie opłaty w jednostkach handlu i gastronomii	art. 3b ust. 1	1 stycznia 2024 r.
Pobranie opłaty w automatach	art. 3b ust. 2	1 stycznia 2024 r.
Zapewnienie opakowań alternatywnych	art. 3b ust. 3	lipiec 2024 r.
Nadzór Inspekcji Handlowej	art. 3b ust. 4	–

Kara za niezaoferowanie alternatywy (art. 40a pkt 3) może więc dotyczyć okresu dopiero od lipca 2024 r., a więc później niż kara za niepobranie opłaty.

Czy opłatę SUP pobiera się za każdy produkt jednorazowy?

Nie. Według załącznika nr 6, do którego odsyła art. 3b, opłata pobierana w punkcie sprzedaży od klienta obejmuje wyłącznie kubki na napoje i pojemniki na żywność. Lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego oraz pozostałe produkty z załącznika nr 9 podlegają odrębnej opłacie rocznej producenta lub importera (art. 3k), której nie pobiera się od konsumenta. Więcej o tym mechanizmie znajdziesz w artykule Co to jest opłata producenta SUP.

Czy kontroluje to także Inspekcja Ochrony Środowiska?

Inspekcja Ochrony Środowiska ma odrębną kompetencję: kontroluje przestrzeganie ustawy o odpadach (art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska w zw. z ustawą o odpadach). Obejmuje ona m.in. ewidencję odpadów w systemie BDO. Wobec pobierania opłaty SUP art. 3b ust. 4 wskazuje jednak Inspekcję Handlową.

W praktyce oznacza to, że wątpliwości co do opłaty przy kasie lub w automacie kieruje się do wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej, a sprawy ewidencji odpadów należą do innej ścieżki kontroli.

Co zrobić, gdy sprzedawca nie pobiera opłaty?

Zgłoszenie warto skierować do wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej, wskazując punkt sprzedaży, rodzaj produktu (kubek lub pojemnik na żywność) i okoliczności. Sprzedawca, który ma wątpliwości, może skorygować praktykę: pobierać opłatę od użytkownika końcowego i oferować opakowania alternatywne, o których mowa w art. 3b ust. 1–3. Szczegóły rozliczania opłaty opisuje tekst Jak sprzedawca pobiera, dokumentuje i wpłaca opłatę za kubki i pojemniki SUP, a skutki naruszeń omawia artykuł Jakie konsekwencje grożą za niepobieranie opłaty SUP.

Stan prawny na: 2026-10-28

Podstawa prawna i źródła

Najczęściej zadawane pytania

Kogo dokładnie dotyczy obowiązek z art. 3b ust. 1–3?

Art. 3b ust. 1 obejmuje przedsiębiorcę prowadzącego jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczną, który oferuje produkty z załącznika nr 6. Ust. 2 obejmuje przedsiębiorców sprzedających je przez automaty. Przepis mówi o pobraniu opłaty od użytkownika końcowego; przy odsprzedaży między przedsiębiorcami warto sprawdzić w wojewódzkim inspektoracie Inspekcji Handlowej, jak art. 3b ust. 1 stosuje się do konkretnej transakcji. Więcej o opłacie na tle innych mechanizmów SUP w artykule Emisje i SUP.

Czy kara za brak alternatywy dla opakowania jednorazowego obowiązuje od tej samej daty co kara za niepobranie opłaty?

Nie. Art. 3b ust. 1–2 stosuje się od 1 stycznia 2024 r., a art. 3b ust. 3 (alternatywa) dopiero od lipca 2024 r. Kara z art. 40a pkt 3 dotyczy więc braku alternatywy dopiero od tego późniejszego terminu. Ogólny kontekst obowiązków opakowaniowych opisuje artykuł Odpady i opakowania.

Co to jest opłata SUP?

To opłata, którą przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczną albo automat pobiera od użytkownika końcowego za produkty z załącznika nr 6, czyli kubki na napoje i pojemniki na żywność (art. 3b ust. 1–2 ustawy). Odróżnia się ją od rocznej opłaty producenta lub importera z art. 3k. Szerzej o tej drugiej w artykule Co to jest opłata producenta SUP.

Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.