Przystąpienie do organizacji odzysku opakowań: jakie obowiązki zostają po stronie firmy (opłata produktowa)?

Przystąpienie do organizacji odzysku opakowań nie przenosi wszystkich obowiązków. Obowiązek recyklingu z art. 17 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi przechodzi na organizację wyłącznie na podstawie pisemnej umowy pod rygorem nieważności, która obejmuje całą masę danego rodzaju opakowań za rok, i pod warunkiem przekazania jej wszystkich niezbędnych danych. Za produkty niezgłoszone opłatę produktową nadal wnosi firma.

Co przechodzi na organizację odzysku, a co zostaje w firmie?

Podstawą jest art. 17 ust. 2, 4-8 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619). Obowiązek recyklingu z art. 17 ust. 1 przechodzi na organizację odzysku opakowań wyłącznie na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Umowa musi obejmować całą masę opakowań jednego lub kilku rodzajów wprowadzonych w danym roku kalendarzowym. Nie można więc przekazać tylko części masy tego samego rodzaju opakowań.

Drugim warunkiem jest przekazanie organizacji wszystkich danych niezbędnych do wykonania przejętego obowiązku, w tym informacji o wszystkich wprowadzonych w danym roku produktach w opakowaniach. W praktyce oznacza to, że sama umowa nie wystarcza: o skutku przekazania decyduje także kompletność danych.

Kiedy obowiązek opłaty produktowej zostaje po stronie firmy?

Jeśli firma nie przekaże danych o części wprowadzonych produktów, obowiązek opłaty produktowej za te konkretne produkty nie przechodzi na organizację, mimo istnienia umowy (art. 17 ust. 2, 4-8 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Wprowadzający sam pozostaje wtedy obowiązany do jej wniesienia. Więcej o rozliczeniach w tym obszarze znajdziesz w dziale odpady i opakowania.

Co zmienia art. 19 ust. 3 ustawy?

Art. 19 ust. 3 tej ustawy stanowi, że obowiązek określony w ust. 1 tego artykułu, przeniesiony przez wprowadzającego produkty w opakowaniach na organizację odzysku opakowań, uznaje się za wykonywany w ramach art. 31 ust. 1. Przepis dotyczy zatem wprowadzającego produkty w opakowaniach, który przeniósł obowiązek na organizację. Wniosek praktyczny: przed podpisaniem umowy warto ustalić, jaki zakres obowiązków organizacja faktycznie przejmuje, bo skutek z art. 19 ust. 3 dotyczy tylko obowiązku, który został przeniesiony.

Czy firma przekazuje organizacji dane do rocznego sprawozdania?

Tak, jeśli zleca sporządzenie rocznego sprawozdania. Art. 45 ust. 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi nakłada na przedsiębiorcę zlecającego sporządzenie sprawozdania obowiązek przekazania organizacji odzysku opakowań wszelkich danych niezbędnych do jego prawidłowego sporządzenia. Powiązane zasady rejestru i sprawozdań opisujemy w dziale BDO.

Kiedy obowiązek wraca do firmy po likwidacji lub upadłości organizacji?

Zgodnie z art. 33 tej ustawy otwarcie likwidacji lub ogłoszenie upadłości organizacji odzysku opakowań powoduje powrót przejętego obowiązku do wprowadzającego. Dotyczy to masy opakowań wprowadzonych od 1 stycznia tego samego roku kalendarzowego, liczonej od dnia otwarcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości. Wniosek praktyczny: firma powinna mieć własne dane o opakowaniach wprowadzonych w bieżącym roku, bo to ich dotyczy ewentualny powrót obowiązku.

Sytuacja	Skutek	Podstawa
Umowa pisemna obejmuje całą masę danego rodzaju opakowań i komplet danych	Obowiązek recyklingu z art. 17 ust. 1 przechodzi na organizację	art. 17 ust. 2, 4-8
Umowa nie jest pisemna	Umowa jest nieważna (rygor nieważności)	art. 17 ust. 2, 4-8
Brak danych o części produktów	Opłata produktowa za te produkty zostaje po stronie wprowadzającego	art. 17 ust. 2, 4-8
Likwidacja lub upadłość organizacji	Obowiązek wraca do wprowadzającego dla opakowań wprowadzonych od 1 stycznia tego roku	art. 33

Jak długo przechowywać umowę z organizacją?

Obie strony muszą przechowywać umowę przez 5 lat od końca roku, w którym przestała obowiązywać (art. 17 ust. 2, 4-8 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

Jak jest przy sprzęcie elektrycznym i elektronicznym?

W ustawie z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 573) art. 11 ust. 1 pozwala wprowadzającemu sprzęt wykonywać obowiązki samodzielnie albo za pośrednictwem organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Wyłączone są obowiązki z art. 12-14, art. 17, art. 22 ust. 1 i 3, art. 72 ust. 2 i art. 84. Te obowiązki wprowadzający zawsze wykonuje sam:

umieszczanie numeru rejestrowego na fakturach i dokumentach (art. 12),
informowanie użytkowników (art. 13),
oznakowanie sprzętu (art. 14),
opracowanie informacji dotyczącej ponownego użycia i przetwarzania (art. 17),
prowadzenie i 5-letnie przechowywanie dodatkowej ewidencji (art. 22 ust. 1 i 3),
wniesienie opłaty produktowej przy nieosiągnięciu wymaganych poziomów (art. 72 ust. 2),
wpis do rejestru BDO (art. 84).

Pozostałe obowiązki, np. organizacja i finansowanie odbierania i przetwarzania (art. 18-19), osiąganie poziomów (art. 20-21) i kampanie edukacyjne (art. 15), mogą być wykonywane przez organizację. Warunki takiego przekazania określa art. 11 ust. 2-3 tej ustawy, więc przed podpisaniem umowy warto sprawdzić ich brzmienie w tekście jednolitym Dz.U. 2024 poz. 573.

Co zrobić przed podpisaniem umowy?

Poniższe kroki to wnioski praktyczne z przepisów opisanych wyżej:

1. Sprawdź, czy umowa jest pisemna i obejmuje całą masę danego rodzaju opakowań za rok (art. 17 ust. 2, 4-8).

2. Ustal sposób przekazywania organizacji danych o wszystkich wprowadzanych produktach w opakowaniach, bo luka oznacza opłatę produktową po stronie firmy.

3. Jeśli zlecasz sprawozdanie roczne, przekazuj organizacji dane niezbędne do jego sporządzenia (art. 45 ust. 4).

4. Prowadź własne zestawienie opakowań wprowadzonych od 1 stycznia, na wypadek likwidacji lub upadłości organizacji (art. 33).

5. Zachowaj umowę na co najmniej 5 lat od końca roku, w którym przestała obowiązywać.

Po stronie wprowadzającego sprzęt zostaje też m.in. oznakowanie i rejestracja w BDO, o czym przypomina dokument DPR i DPO w kontekście rozliczeń recyklingu.

Stan prawny na: 2026-11-01

Podstawa prawna i źródła

Najczęściej zadawane pytania

Czy po przystąpieniu do organizacji odzysku nadal trzeba dostarczać dane o sprawozdaniu rocznym?

Tak, jeśli firma zleca sporządzenie rocznego sprawozdania. Art. 45 ust. 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi zobowiązuje wtedy przedsiębiorcę do przekazania organizacji odzysku opakowań wszelkich danych niezbędnych do jego prawidłowego sporządzenia. Więcej o sprawozdawczości w artykule BDO.

Jak długo trzeba przechowywać umowę z organizacją odzysku opakowań?

Obie strony przechowują umowę przez 5 lat od końca roku, w którym przestała obowiązywać (art. 17 ust. 2, 4-8 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Wniosek praktyczny: warto prowadzić archiwum umów razem z danymi przekazanymi organizacji. Szersze tło znajdziesz w dziale odpady i opakowania.

Czy umowa z organizacją odzysku sprzętu zwalnia z oznakowania i dodatkowej ewidencji?

Nie. Art. 11 ust. 1 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym wyłącza z możliwości przekazania m.in. oznakowanie sprzętu (art. 14) oraz prowadzenie i 5-letnie przechowywanie dodatkowej ewidencji (art. 22 ust. 1 i 3). Więcej o ewidencji w artykule co to jest ewidencja odpadów.

Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.