Jak przygotować firmę do ppwr?

Aby przygotować firmę do PPWR (rozporządzenia (UE) 2025/40, stosowanego co do zasady od 12 sierpnia 2026 r. – art. 71), ustal najpierw rolę: wytwórca, importer, dystrybutor lub „producent” (art. 3 pkt 12, 13, 15, 17 i 18). Potem zaplanuj dokumentację, rejestrację i terminy, m.in. 50% pustej przestrzeni w opakowaniach zbiorczych, transportowych i e-commerce od 1 stycznia 2030 r. albo od upływu 3 lat od wejścia w życie aktu wykonawczego – zależnie od tego, która data jest późniejsza (art. 24 ust. 1).

Jakie role wyróżnia PPWR?

Punktem wyjścia jest ustalenie, kim firma jest w łańcuchu opakowań. Rozporządzenie (UE) 2025/40 stosuje się do wszystkich opakowań, niezależnie od zastosowanego materiału (art. 2 ust. 1), co do zasady od 12 sierpnia 2026 r. (art. 71). Zakres przedmiotowy nie zawiera progu wielkości przedsiębiorstwa (art. 2 ust. 1).

Obowiązki ciążą na „podmiotach gospodarczych”. Art. 3 pkt 12 wymienia: wytwórcę, dostawcę, importera, dystrybutora, upoważnionego przedstawiciela, dystrybutora końcowego i dostawcę usług realizacji zamówień.

Więcej o samym rozporządzeniu przeczytasz w artykule Co to jest PPWR.

Czym różni się wytwórca, importer, dystrybutor i producent?

Wytwórca to podmiot, który wytwarza opakowanie lub produkt w opakowaniu. Status wytwórcy ma także ten, kto zleca zaprojektowanie lub wytworzenie opakowania pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym (art. 3 pkt 13 lit. a).

Importer ma siedzibę w Unii i wprowadza do obrotu opakowanie z państwa trzeciego (art. 3 pkt 17). Dystrybutor to podmiot w łańcuchu dostaw inny niż wytwórca i importer, który udostępnia opakowanie na rynku (art. 3 pkt 18).

Osobną, szerszą kategorią jest „producent” (art. 3 pkt 15). Obejmuje on każdego wytwórcę, importera lub dystrybutora, który po raz pierwszy udostępnia opakowania lub produkty w opakowaniach na terytorium państwa członkowskiego, także zdalnie i z państwa trzeciego bezpośrednio użytkownikom końcowym. Producentem jest też wytwórca, importer lub dystrybutor, który rozpakowuje produkty w opakowaniu, nie będąc użytkownikiem końcowym, o ile producentem nie jest inna osoba według art. 3 pkt 15 lit. a–d (lit. e).

Pojęcia „wytwórca” i „producent” nie są tożsame i nie należy ich utożsamiać z polskim pojęciem „wprowadzającego produkty w opakowaniach”. Rola w PPWR wynika z definicji rozporządzenia (art. 3 pkt 13 i 15), a nie z wpisu w BDO. Więcej o rejestrze w artykule BDO.

Kiedy importer lub dystrybutor jest uznawany za wytwórcę?

Zgodnie z art. 21 importer lub dystrybutor jest uważany za wytwórcę i podlega obowiązkom z art. 15, jeżeli wprowadza opakowania do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym albo modyfikuje opakowanie już wprowadzone do obrotu w sposób mogący wpłynąć na jego zgodność. Importer, który tych warunków nie spełnia, pozostaje importerem w rozumieniu art. 3 pkt 17.

Wyjątek dotyczy mikroprzedsiębiorstw. Gdy importer lub dystrybutor działający pod własną marką jest mikroprzedsiębiorstwem, a jego dostawca opakowań znajduje się w Unii, do celów art. 15 za wytwórcę uznaje się dostawcę (art. 21 akapit drugi).

Analogiczna zasada dotyczy zlecania produkcji pod własną marką. Jeśli zleceniodawca jest mikroprzedsiębiorstwem, a dostawca opakowania jest w tym samym państwie członkowskim, „wytwórcą” jest dostawca opakowania, nie zleceniodawca (art. 3 pkt 13 lit. b).

Jakie dokumenty musi przygotować wytwórca?

Obowiązki z art. 15 ciążą na wytwórcy w rozumieniu art. 3 pkt 13 albo na podmiocie uważanym za wytwórcę na podstawie art. 21, więc dotyczą firmy tylko w tej roli. Wytwórca może wprowadzać do obrotu wyłącznie opakowania zgodne z wymogami art. 5–12 rozporządzenia 2025/40 (art. 15 ust. 1). Przed wprowadzeniem do obrotu przeprowadza procedurę oceny zgodności (art. 38), sporządza dokumentację techniczną według załącznika VII oraz deklarację zgodności UE (art. 39) – art. 15 ust. 2.

Dokumentację i deklarację przechowuje się 5 lat dla opakowań jednorazowego użytku i 10 lat dla opakowań wielokrotnego użytku (art. 15 ust. 3). Opakowanie musi umożliwiać identyfikację (numer typu, partii lub serii albo inny element – art. 15 ust. 5).

Na opakowaniu, w kodzie QR lub innym nośniku danych albo w dokumencie towarzyszącym umieszcza się nazwę i adres pocztowy wytwórcy (art. 15 ust. 6). Wymogi z art. 5–12 mają własne daty stosowania, więc sama data 12 sierpnia 2026 r. nie oznacza, że każdy z nich obowiązuje już dziś.

Co z rejestracją i rozszerzoną odpowiedzialnością producenta?

Producent w rozumieniu art. 3 pkt 15 ponosi rozszerzoną odpowiedzialność producenta i ma obowiązek rejestracji oraz corocznej sprawozdawczości do rejestru producentów (art. 44–45). Rejestracja dotyczy każdego państwa członkowskiego, w którym producent po raz pierwszy udostępnia opakowania lub produkty w opakowaniu albo w którym rozpakowuje produkty w opakowaniu, nie będąc użytkownikiem końcowym (art. 44 ust. 2).

Producent z siedzibą w innym państwie członkowskim wyznacza na podstawie pisemnego upoważnienia upoważnionego przedstawiciela ds. EPR w państwie, w którym udostępnia opakowania. Dla producentów z państw trzecich wyznaczenie jest obowiązkowe tylko wtedy, gdy tak postanowi dane państwo członkowskie (art. 45 ust. 3).

Gdy producent powierzył wykonywanie obowiązków EPR organizacji odpowiedzialności producenta (art. 46 ust. 1), obowiązki rejestrowe wykonuje ta organizacja, o ile państwo członkowskie nie wskaże inaczej (art. 44 ust. 2).

Próg 10 ton rocznie (art. 44 ust. 8) zmniejsza zakres sprawozdawanych informacji, ale nie zwalnia z rejestracji ani z rozszerzonej odpowiedzialności producenta; państwo członkowskie może ustalić próg niższy. Szczegóły: Co to jest EPR w PPWR.

Format rejestracji i sprawozdawczości określi akt wykonawczy Komisji (art. 44 ust. 14). Moment faktycznej możliwości rejestracji w Polsce zależy więc od prawa krajowego i tego aktu, a nie od samej daty stosowania rozporządzenia. Warto sprawdzić w polskich przepisach wdrażających PPWR, czy i od kiedy działa krajowy rejestr producentów.

Jakie terminy trzeba uwzględnić w planie?

Poniższa tabela zestawia terminy z przepisów PPWR. Część z nich zależy od aktów wykonawczych Komisji, dlatego podano najwcześniejsze możliwe daty.

Metodologia obliczania wskaźnika pustej przestrzeni ma zostać ustalona w akcie wykonawczym Komisji do 12 lutego 2028 r. Do tego czasu nie ma jednolitej, wiążącej metody kalkulacji (art. 24).

Jakie wymogi materiałowe warto uwzględnić już w audycie?

Od 12 sierpnia 2026 r. nie wolno wprowadzać do obrotu opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością zawierających PFAS w stężeniu równym lub wyższym niż 25 ppb dla każdego PFAS, 250 ppb dla sumy PFAS albo 50 ppm dla PFAS łącznie z polimerowymi – w zakresie, w jakim wprowadzenie takiego opakowania do obrotu nie jest już zakazane innym aktem prawnym Unii (art. 5 ust. 5). Suma ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego w opakowaniach lub ich częściach składowych nie może przekraczać 100 mg/kg (art. 5 ust. 4). Zgodność z oboma wymogami wykazuje się w dokumentacji technicznej (art. 5 ust. 6).

Art. 6 wprowadza klasy recyklowalności wagowo: A (co najmniej 95%), B (co najmniej 80%) i C (co najmniej 70%). Opakowanie poniżej 70% jest technicznie nierecyklowalne. Od 1 stycznia 2030 r. na rynek mogą trafiać opakowania klas A, B lub C, a od 1 stycznia 2038 r. minimalną klasą jest B. Klas D i E nie ma (art. 6).

Art. 7 ust. 1 wymaga minimalnego udziału recyklatu w wykonanych z tworzywa sztucznego częściach opakowań, np. 30% dla jednorazowych plastikowych butelek na napoje od 2030 r., a według ust. 2 – 65% od 2040 r. Pierwszy próg stosuje się od 1 stycznia 2030 r. albo później, jeśli wynika to z terminu powiązanego z aktem wykonawczym z art. 7 ust. 8.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

Obowiązek doprowadzenia do zgodności, wycofania z obrotu lub odzyskania nie dotyczy opakowań wielokrotnego użytku wprowadzonych do obrotu przed 11 lutego 2025 r. (art. 15 ust. 9).

Progi recyklatu z art. 7 ust. 1–2 nie mają zastosowania m.in. do niektórych opakowań produktów leczniczych, opakowań wyrobów medycznych i IVD do kontaktu z produktami wrażliwymi, kompostowalnych opakowań z tworzyw sztucznych, opakowań do transportu towarów niebezpiecznych oraz opakowań żywności dla niemowląt i małych dzieci (art. 7 ust. 4). Wymóg nie dotyczy też części z tworzywa sztucznego stanowiących mniej niż 5% całkowitej masy całej jednostki opakowania (art. 7 ust. 5 lit. b).

Zharmonizowana etykieta nie dotyczy opakowań transportowych (z wyjątkiem opakowań e-commerce) ani opakowań objętych systemem kaucyjnym (art. 12 ust. 1). Art. 12 ust. 11 wyłącza opakowania bezpośrednie i zewnętrzne wyrobów medycznych, IVD i produktów leczniczych, gdy brak miejsca ze względu na inne wymogi etykietowania albo gdy etykieta mogłaby zagrozić bezpiecznemu użyciu produktu leczniczego.

Co zrobić teraz, krok po kroku?

1. Ustal rolę – sprawdź, czy firma jest wytwórcą, importerem, dystrybutorem lub producentem (art. 3 pkt 13, 15, 17 i 18) oraz czy importer lub dystrybutor działa pod własną marką lub modyfikuje opakowanie (art. 21).

2. Zinwentaryzuj opakowania – rodzaj (zbiorcze, transportowe, e-commerce, handlowe), materiał i przeznaczenie, w tym kontakt z żywnością.

3. Zbierz dokumentację – jeśli jesteś wytwórcą, przygotuj miejsce na dokumentację techniczną i deklarację zgodności (art. 15 ust. 2) oraz dane identyfikujące opakowanie (art. 15 ust. 5–6).

4. Zapytaj dostawców o zawartość metali ciężkich we wszystkich opakowaniach (art. 5 ust. 4) oraz o PFAS w opakowaniach do kontaktu z żywnością (art. 5 ust. 5). Gdy całkowita zawartość fluoru przekracza 50 mg/kg, dostawca w rozumieniu REACH ma obowiązek dostarczyć na wniosek dowód, czy fluor pochodzi z PFAS (art. 5 ust. 5 lit. c).

5. Zaplanuj rejestrację i EPR – jeśli jesteś producentem, ustal, w których państwach członkowskich udostępniasz opakowania po raz pierwszy, i czy obowiązki rejestrowe przejmie organizacja odpowiedzialności producenta (art. 44 ust. 2, art. 46 ust. 1).

6. Zaplanuj projekt opakowań pod kątem pustej przestrzeni (art. 24 ust. 1 i 4), etykiet (art. 12 ust. 1 i 2) i klas recyklowalności (art. 6) zgodnie z tabelą terminów.

W razie wątpliwości co do roli lub zakresu obowiązków skontaktuj się z ekspertem RS. Szerszy kontekst znajdziesz w działach Zielony Ład i Odpady i opakowania.

Stan prawny na: 2026-11-02

Podstawa prawna i źródła

• Rozporządzenie (UE) 2025/40

Najczęściej zadawane pytania

Czy polskie obowiązki opakowaniowe (BDO) przestają obowiązywać wraz ze stosowaniem PPWR?

Nie. Równoległe polskie obowiązki opakowaniowe (wpis do BDO jako wprowadzający, ewidencja, sprawozdanie) obowiązują niezależnie i nie są uchylone przez PPWR. Rejestr producentów PPWR z art. 44–45 to odrębny reżim, a data uruchomienia polskiego rejestru PPWR i jego relacja do BDO są nieustalone. Warto sprawdzić w polskich przepisach wdrażających PPWR, jak te systemy zostaną powiązane. Zasady EPR opisuje artykuł Co to jest EPR w PPWR.