Jakie konsekwencje grożą za niepobieranie opłaty SUP?

Za niepobieranie opłaty SUP od klienta grozi administracyjna kara pieniężna od 500 do 20 000 zł (art. 40a pkt 1–3 w zw. z art. 40b ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 maja 2001 r.). Wymierza ją decyzją wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej (art. 40b ust. 2). Ta sama sankcja dotyczy niezaoferowania alternatywy dla opakowania jednorazowego (art. 3b ust. 3).

Kogo dotyczy obowiązek, za którego naruszenie grozi kara?

Podstawą jest ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433). Według art. 3b ust. 1 przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczną, w której oferuje produkty z załącznika nr 6 będące opakowaniami (albo żywność i napoje w nich zapakowane), ma pobrać opłatę od użytkownika końcowego. Art. 3b ust. 2 nakłada ten sam obowiązek na przedsiębiorców oferujących takie produkty przez automaty, także te ustawione poza jednostkami handlowymi. Art. 3b ust. 3 wymaga ponadto zapewnienia dostępności opakowań alternatywnych: z materiałów innych niż tworzywa sztuczne (w tym innych niż biodegradowalne) albo opakowań wielokrotnego użytku.

Nadzór nad przestrzeganiem art. 3b ust. 1–3 sprawuje Inspekcja Handlowa (art. 3b ust. 4). Więcej o obowiązkach SUP przeczytasz w dziale opłata SUP i emisje.

Od kiedy kara obowiązuje?

Obowiązek pobierania opłaty z art. 3b ust. 1 i 2 stosuje się od 1 stycznia 2024 r. (art. 20 ustawy nowelizującej, Dz.U. 2023 poz. 877). Obowiązek zapewnienia alternatywy z art. 3b ust. 3 wszedł w życie później, bo dopiero od 2024-07-01 (art. 22 pkt 2 tej ustawy). Karę z art. 40a pkt 1–2 można więc wiązać z datą 1 stycznia 2024 r., a karę z pkt 3 z datą 2024-07-01.

Czym ta kara różni się od innych sankcji w ustawie?

Art. 40a i 40b ustawy przewidują kilka poziomów kar. Łatwo je pomylić, bo część kwot się powtarza, ale organy są różne:

W praktyce oznacza to, że niepobranie opłaty i brak ewidencji to dwa osobne naruszenia. Mogą być rozpatrywane przez różne organy, a przepisy nie łączą ich w jedną karę. Ewidencję liczby nabytych i wydanych użytkownikom końcowym produktów z załącznika nr 6 opisujemy w artykule o odpadach i opakowaniach.

Jakie produkty obejmuje opłata pobierana od klienta?

Obowiązek z art. 3b dotyczy wyłącznie produktów z załącznika nr 6. Są to kubki na napoje i pojemniki na żywność. Torby, chusteczki, baloniki i filtry tytoniowe nie należą do tego załącznika, bo podlegają odrębnej opłacie rocznej producenta lub importera (art. 3k ustawy, załącznik nr 9).

Stawki opłaty pobieranej od klienta ustala rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 7 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2679), wydane na podstawie delegacji z art. 3c ust. 2 ustawy. Od 1 stycznia 2024 r. wynoszą one:

Rozporządzenie wyłącza z tej stawki talerze, owijki i pojemniki na napoje.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

Kara dotyczy naruszenia obowiązku z art. 3b, czyli sytuacji, w której podmiot oferuje produkty z załącznika nr 6 i nie pobiera za nie opłaty. Jeśli oferowany produkt nie należy do tego załącznika, obowiązek z art. 3b nie powstaje. Tekst art. 3b ust. 1 mówi o opłacie pobieranej od użytkownika końcowego. Kwestia odsprzedaży hurtowej innym przedsiębiorcom nie jest tu rozstrzygnięta, więc hurtownia powinna potwierdzić jej traktowanie w wojewódzkim inspektoracie Inspekcji Handlowej.

Co zrobić teraz?

To są wnioski praktyczne, a nie przepisy:

1. Sprawdź, czy sprzedajesz kubki lub pojemniki na żywność z załącznika nr 6 (art. 3b ust. 1–2).

2. Upewnij się, że kasa lub automat pobiera opłatę według stawek z rozporządzenia Dz.U. 2023 poz. 2679.

3. Zapewnij klientom opakowania alternatywne zgodnie z art. 3b ust. 3 (obowiązek od 2024-07-01).

4. Prowadź ewidencję z art. 3h, bo jej brak podlega osobnej karze WIOS (art. 40a pkt 4–6).

Stan prawny na: 2026-10-14

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433)

Najczęściej zadawane pytania

Czy brak ewidencji sprzedanych kubków i pojemników to ta sama kara?

Kwota jest ta sama, 500–20 000 zł, ale to osobne naruszenie i inny organ. Brak ewidencji (art. 3h ust. 1), brak ewidencji osobno dla każdej jednostki (ust. 2) lub nieprzechowanie jej 5 lat (ust. 4) podlega karze z art. 40a pkt 4–6 w zw. z art. 40b ust. 1 pkt 1 i ust. 3. Karę wymierza wojewódzki inspektor ochrony środowiska, a nie Inspekcja Handlowa. Więcej o obowiązkach ewidencyjnych w artykule odpady i opakowania.

Czy lekkie torby plastikowe podlegają opłacie SUP pobieranej od klienta?

Nie. Opłata z art. 3b dotyczy wyłącznie załącznika nr 6, czyli kubków i pojemników na żywność. Lekkie torby na zakupy należą do sekcji I załącznika nr 9, czyli do rocznej opłaty producenta lub importera z art. 3k ustawy z 11 maja 2001 r. Osobną opłatę recyklingową za torby przewiduje ustawa o opakowaniach z 2013 r. Szczegóły znajdziesz w artykule o karze za niepobranie opłaty recyklingowej za torbę plastikową.

Gdzie i kiedy składa się sprawozdanie SUP?

Przedsiębiorcy z art. 3b ust. 1 i 2 składają sprawozdanie zgodnie z art. 3h ust. 3 ustawy SUP, w ramach rocznego sprawozdania z art. 73 ust. 1 pkt 2b i ust. 2 pkt 3a ustawy o odpadach z 14 grudnia 2012 r. Robią to przez indywidualne konto w BDO (art. 76 ust. 2) do 15 marca za poprzedni rok. Adresatem jest marszałek województwa właściwy dla miejsca prowadzenia jednostki lub lokalizacji automatu (art. 76 ust. 1 pkt 4). Więcej w dziale o BDO.