Używane opakowania wykorzystane do własnych wysyłek: odpad czy ponowne użycie?

Używane opakowania wykorzystane do własnych wysyłek nie są odpadem, dopóki firma ich się nie pozbywa, nie zamierza się pozbyć ani nie jest do tego obowiązana (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach). Pakowanie w nie kolejnych zamówień jest wtedy ponownym użyciem produktu niebędącego odpadem (art. 3 ust. 1 pkt 18 tej ustawy).

Kiedy używany karton jest odpadem?

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach w art. 3 ust. 1 pkt 6 definiuje odpad jako każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Wystarczy spełnienie jednej z tych trzech przesłanek (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach).

Zamiar pozbycia się jest więc samodzielną przesłanką: karton nie musi jeszcze trafić do kosza ani do odbiorcy odpadów. Ustawa nie zawiera kryterium wartości rynkowej przedmiotu. To, czy posiadacz zamierza się pozbyć rzeczy, jest kwestią stanu faktycznego w konkretnej firmie (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach).

Czym jest ponowne użycie opakowań?

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 18 ustawy o odpadach ponowne użycie to działanie polegające na wykorzystywaniu produktów lub części produktów niebędących odpadami ponownie do tego samego celu, do którego były przeznaczone. Karton, który służył do pakowania, a następnie znów służy do pakowania, mieści się w tej definicji, o ile nie jest odpadem.

Kolejność oceny jest więc taka: najpierw sprawdzasz, czy któraś przesłanka z art. 3 ust. 1 pkt 6 jest spełniona, a dopiero potem oceniasz ponowne użycie z pkt 18. Jeśli firma zamierza wyrzucić karton, jest on odpadem.

Jak ocenić typowe sytuacje?

Sytuacja	Ocena	Podstawa
Firma zachowuje karton i pakuje w niego kolejne zamówienie, nie zamierzając go wyrzucać	brak przesłanek odpadu, ponowne użycie	art. 3 ust. 1 pkt 6 i pkt 18 ustawy o odpadach
Firma zamierza oddać karton do odbioru lub wyrzucić go	odpad	art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach
Karton jest już odpadem, a następnie jest sprawdzany, czyszczony lub naprawiany, by dało się go użyć bez innego wstępnego przetwarzania	przygotowanie do ponownego użycia (odzysk)	art. 3 ust. 1 pkt 22 ustawy o odpadach
Opakowanie wielokrotnego użytku przestaje nim być	odpad opakowaniowy	art. 8 pkt 9 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi

Przygotowanie do ponownego użycia to odzysk dotyczący produktów, które wcześniej stały się odpadami (art. 3 ust. 1 pkt 22 ustawy o odpadach). Różni się więc od ponownego użycia produktu, który odpadem nigdy nie był. Więcej o tej różnicy przeczytasz w artykule Czym ponowne użycie różni się od recyklingu?.

Co zmienia status opakowania wielokrotnego użytku?

Art. 8 pkt 9 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi opisuje opakowanie wielokrotnego użytku jako przeznaczone, zaprojektowane i wprowadzone do obrotu tak, aby w ramach jednego cyklu życia osiągnąć wielokrotną rotację przez powtórne napełnianie lub ponowne użycie do tego samego celu. Ten sam przepis stanowi, że opakowanie to staje się odpadem opakowaniowym, gdy przestaje być opakowaniem wielokrotnego użytku. Szerzej o pojęciu piszemy w artykule Co to jest odpad opakowaniowy?.

Czy odpad może przestać być odpadem?

Odpady poddane recyklingowi lub innemu odzyskowi mogą utracić status odpadów na warunkach art. 14 ustawy o odpadach. Przedmiot lub substancja spełniające warunki art. 10 tej ustawy (produkt uboczny) również nie są odpadem. Definicja z art. 3 ust. 1 pkt 6 nie rozstrzyga więc wszystkiego sama: przy kartonach przejętych od innych podmiotów warto sprawdzić w art. 14 ustawy o odpadach, czy ich odzysk spełnia warunki utraty statusu odpadu.

Co zrobić teraz?

1. Ustal, czy firma pozbywa się kartonów, zamierza się ich pozbyć lub jest do tego obowiązana (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach). Jeśli tak, mamy do czynienia z odpadem.

2. Jeśli kartony służą ponownie do pakowania, a zamiaru pozbycia się nie ma, traktuj to jako ponowne użycie (art. 3 ust. 1 pkt 18 ustawy o odpadach) i zachowaj dowody takiego wykorzystania.

3. Gdy kartony zbierasz od innych podmiotów jako odpad i je czyścisz lub naprawiasz, sprawdź kwalifikację jako przygotowanie do ponownego użycia (art. 3 ust. 1 pkt 22 ustawy o odpadach).

Więcej tematów znajdziesz w dziale Odpady i opakowania.

Stan prawny na: 2026-10-23

Podstawa prawna i źródła

Najczęściej zadawane pytania

Czy każda rzecz spełniająca definicję odpadu podlega ustawie o odpadach?

Nie można tego twierdzić na podstawie samej definicji z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Art. 2 tej ustawy wyłącza niektóre kategorie z zakresu jej stosowania, dlatego w razie wątpliwości warto sprawdzić w art. 2 ustawy o odpadach, czy dany rodzaj odpadu nie jest wyłączony.

Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.