Prawo UE: PPWR, CBAM, baterie · Pytania i odpowiedzi
ESPR art. 15: kontrole celne DPP przy imporcie – co warto wiedzieć
- Zgodnie z art. 15 ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781 w EUR-Lex) osoba, która chce objąć produkt procedurą dopuszczenia do obrotu, udostępnia organom celnym niepowtarzalny identyfikator rejestracyjny.
- Rejestr prowadzi Komisja Europejska.
- Nie.
Art. 15 rozporządzenia (UE) 2024/1781 (ESPR) przewiduje kontrole celne DPP przy imporcie. Organy celne sprawdzają niepowtarzalny identyfikator rejestracyjny i kod towarowy w rejestrze prowadzonym przez Komisję. Dzięki temu weryfikują, że cyfrowy paszport produktu został zarejestrowany. Zwolnienie do obrotu nie dowodzi zgodności produktu z ESPR ani z innym prawem Unii.
Co dokładnie sprawdzają celnicy przy imporcie produktu z DPP?
Zgodnie z art. 15 ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781 w EUR-Lex) osoba, która chce objąć produkt procedurą dopuszczenia do obrotu, udostępnia organom celnym niepowtarzalny identyfikator rejestracyjny. Identyfikator ten wynika z art. 13 ust. 5 ESPR. Obowiązek ten zaczyna się od momentu, gdy rejestr jest operacyjny.
Organy celne mogą zwolnić produkt do obrotu dopiero po sprawdzeniu, że identyfikator i kod towarowy odpowiadają danym w rejestrze (art. 15 ESPR). Ten wymóg zaczyna obowiązywać od chwili, gdy działa połączenie rejestru z systemem celnym, opisane niżej.
Od kiedy działa rejestr DPP i kiedy kontrole będą zautomatyzowane?
Rejestr prowadzi Komisja Europejska. Przechowuje on niepowtarzalne identyfikatory produktów objętych obowiązkiem DPP (art. 13–15 ESPR). Miał powstać do 19 lipca 2026 r. i działa od lipca 2026 r.
Docelowo kontrole mają być zautomatyzowane. Według art. 15 ESPR Komisja połączy rejestr z unijnym systemem wymiany certyfikatów w ramach jednego okienka celnego (CSW-CERTEX). Termin operacyjności tego połączenia art. 15 ESPR liczy od wejścia w życie aktu wykonawczego z art. 13 ust. 5 ESPR.
| Element | Co przewiduje art. 15 ESPR | Od kiedy |
|---|---|---|
| Udostępnienie identyfikatora celnikom | Obowiązek osoby wnioskującej o dopuszczenie do obrotu | Od operacyjności rejestru |
| Weryfikacja identyfikatora i kodu towarowego | Warunek zwolnienia produktu do obrotu | Od operacyjności połączenia z CSW-CERTEX |
| Połączenie z CSW-CERTEX | Zadanie Komisji | W terminie liczonym od aktu wykonawczego z art. 13 ust. 5 |
Czy zwolnienie do obrotu oznacza, że produkt jest zgodny?
Nie. Art. 15 ESPR stanowi wprost, że zwolnienie do obrotu nie jest dowodem zgodności z tym rozporządzeniem ani z innym prawem Unii. Kontrola celna dotyczy rejestracji DPP i kodu towarowego, a nie pełnej oceny zgodności produktu.
W praktyce oznacza to, że odpowiedzialność za zgodność produktu pozostaje osobna od procedury celnej. Kto występuje jako importer w rozumieniu ESPR, wyjaśnia artykuł o definicjach podmiotów w ESPR.
Do czego organy mogą wykorzystywać dane z DPP?
Zgodnie z art. 15 ESPR Komisja i organy celne mogą korzystać z danych z DPP i rejestru przy swoich zadaniach. Dotyczy to zarządzania ryzykiem, kontroli celnych i zwolnienia do obrotu. Odbywa się to zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 952/2013. Art. 15 ESPR nie narusza też tego rozporządzenia ani rozdziału VII rozporządzenia (UE) 2019/1020.
Czy mój produkt musi mieć DPP? Co zrobić przed importem?
Sam ESPR nie nakłada DPP na konkretny produkt. Art. 9 ESPR ma charakter ramowy. Obowiązek dla danej grupy produktów powstaje dopiero w akcie delegowanym przyjętym dla tej grupy albo w odrębnym akcie prawa UE. Art. 15 ESPR dotyczy więc tylko produktów objętych takim obowiązkiem.
Według stanu na 2026-09-05 Komisja nie przyjęła aktu delegowanego z obowiązkiem DPP dla żadnej grupy z planu prac (tekstylia, stal, aluminium, meble, opony, materace). Paszport baterii (2027-02-18) wynika z odrębnego rozporządzenia (UE) 2023/1542. W praktyce oznacza to, że dla grup z planu prac nie ma jeszcze produktu, który musiałby mieć DPP.
Kroki dla importera:
1. Ustal grupę i kod towarowy produktu.
2. Warto sprawdzić w EUR-Lex i w Dzienniku Urzędowym UE, czy dla tej grupy przyjęto akt delegowany z wymogiem DPP.
3. Jeśli tak, zarejestruj DPP i przygotuj identyfikator rejestracyjny razem z kodem towarowym, aby udostępnić je organom celnym przy wniosku o dopuszczenie do obrotu (art. 15 ESPR).
Wymogi co do danych w paszporcie omawia artykuł o wymogach dla cyfrowego paszportu produktu. Szerszy kontekst znajdziesz w dziale Zielony Ład.
Stan prawny na: 2026-10-26
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Kogo dokładnie dotyczy obowiązek z art. 15 rozporządzenia (UE) 2024/1781?
Dotyczy osoby, która wnioskuje o dopuszczenie do obrotu produktu objętego DPP na podstawie aktu delegowanego. Musi ona udostępnić organom celnym niepowtarzalny identyfikator rejestracyjny (art. 15 ESPR w zw. z art. 13 ust. 5). Przepis nie obejmuje produktów, dla których nie przyjęto takiego aktu. Pojęcia importera i podmiotu gospodarczego wyjaśnia artykuł o definicjach podmiotów w ESPR.
Kto w praktyce przeprowadza kontrolę DPP przy przywozie?
Kontrolę wykonują organy celne państw członkowskich. Według art. 15 ESPR mogą one zwolnić produkt do obrotu dopiero po sprawdzeniu identyfikatora i kodu towarowego względem rejestru Komisji. Kim są te organy, opisuje artykuł co to jest organy celne.
Czy każdy importowany produkt będzie wymagał DPP?
Nie. Obowiązek DPP dla danej grupy powstaje dopiero z aktu delegowanego albo odrębnego aktu UE (art. 9 ESPR). Na 2026-09-05 nie przyjęto takiego aktu dla żadnej grupy z planu prac. Więcej o wymogach wobec paszportu przeczytasz w artykule o wymogach dla cyfrowego paszportu produktu.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
