Dlaczego segregacja w firmie wygląda inaczej niż w domu? (opakowania i odpady)

Segregacja w firmie wygląda inaczej niż w domu, bo w przepisach to dwie różne ścieżki. Gmina na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach tworzy dla mieszkańców łatwo dostępne punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK). Firma jako wytwórca odpadów ma natomiast obowiązek gospodarowania wytworzonymi odpadami (art. 27 ust. 1 ustawy o odpadach), a jako posiadacz odpadów stosuje hierarchię z art. 17 ust. 1 oraz art. 18 ust. 2, 3 i 5 tej ustawy. Samą segregację w firmie wyznacza art. 23 ust. 1 ustawy o odpadach: odpady są zbierane w sposób selektywny.

Co przepisy mówią o domu i punktach PSZOK?

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach gminy tworzą w sposób umożliwiający łatwy dostęp wszystkim mieszkańcom gminy punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK). Punkty te zapewniają przyjmowanie co najmniej m.in. odpadów niebezpiecznych, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, zużytych opon, odpadów tekstyliów i odzieży oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych z gospodarstw domowych.

To przepis o zadaniu gminy wobec mieszkańców. Nie opisuje on obowiązków firmy jako wytwórcy odpadów, których trzeba szukać w ustawie o odpadach. Czy konkretny odpad z działalności firmy może trafić do PSZOK, warto sprawdzić w urzędzie gminy, na której terenie działa firma, bo art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach mówi o mieszkańcach i odpadach z gospodarstw domowych.

Jakie obowiązki ma firma wobec własnych odpadów?

Według art. 27 ust. 1 ustawy o odpadach wytwórca odpadów jest obowiązany do gospodarowania wytworzonymi przez siebie odpadami. To obowiązek wytwórcy, a nie zadanie gminy. Zasadą ogólną jest przy tym, że według art. 23 ust. 1 ustawy o odpadach odpady są zbierane w sposób selektywny, więc segregacja w firmie wynika z ustawy o odpadach, a nie z gminnego systemu dla mieszkańców.

Więcej o tym, kto jest wytwórcą, przeczytasz w artykule Co to jest wytwórca odpadów.

Jak wygląda hierarchia postępowania z odpadami w firmie?

Art. 17 ust. 1 ustawy o odpadach wprowadza hierarchię: 1) zapobieganie powstawaniu odpadów, 2) przygotowywanie do ponownego użycia, 3) recykling, 4) inne procesy odzysku, 5) unieszkodliwianie.

Art. 18 ust. 2 ustawy o odpadach stanowi, że odpady, których powstaniu nie udało się zapobiec, posiadacz odpadów w pierwszej kolejności jest obowiązany poddać odzyskowi. Według art. 18 ust. 3 odzysk polega w pierwszej kolejności na przygotowaniu odpadów przez ich posiadacza do ponownego użycia lub poddaniu recyklingowi. Jeżeli nie jest to możliwe z przyczyn technologicznych albo nie jest uzasadnione z przyczyn ekologicznych lub ekonomicznych, odpady poddaje się innym procesom odzysku. Art. 18 ust. 5 nakłada na posiadacza odpadów obowiązek unieszkodliwiania odpadów, których odzysk nie był możliwy z tych przyczyn.

Odstępstwo od kolejności odzysku jest więc możliwe tylko z przyczyn wskazanych w art. 18 ust. 3 ustawy o odpadach: technologicznych, ekologicznych lub ekonomicznych. Ustawa nie precyzuje tych przyczyn w liczbach. Hierarchia dotyczy podmiotu będącego posiadaczem odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach) i odpadów, których powstaniu nie udało się zapobiec (art. 18 ust. 2).

Komu firma może zlecić gospodarowanie odpadami?

Art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach pozwala wytwórcy lub innemu posiadaczowi odpadów zlecić wykonanie obowiązku gospodarowania odpadami wyłącznie podmiotom, które posiadają:

zezwolenie na zbieranie odpadów albo zezwolenie na przetwarzanie odpadów,
koncesję na podziemne składowanie odpadów, pozwolenie zintegrowane, decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi, zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych lub wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości,
wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5 (rejestr BDO).

Ten sam przepis zastrzega, że nie dotyczy to sytuacji, gdy taka działalność nie wymaga uzyskania decyzji lub wpisu do rejestru. Wpis do BDO jest więc jedną z możliwości wymienionych w art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach, a nie jedynym dokumentem. Warto zweryfikować zakres odesłania do art. 50 ust. 1 pkt 5 w aktualnym tekście jednolitym ustawy o odpadach (Dz.U. 2026 poz. 1328). Szerzej o rejestrze piszemy w artykule BDO.

Co zrobić teraz, żeby uporządkować odpady w firmie?

1. Ustal, czy firma wytwarza odpady, a więc podlega obowiązkowi gospodarowania nimi z art. 27 ust. 1 ustawy o odpadach. Pomoże artykuł o wytwórcy odpadów.

2. Wypisz, komu firma przekazuje odpady. Art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach dopuszcza zlecenie gospodarowania odpadami wyłącznie podmiotom z katalogu uprawnień, chyba że ich działalność nie wymaga decyzji ani wpisu do rejestru.

3. Warto sprawdzić w umowie i dokumentach odbiorcy, czy ma zezwolenie albo wpis do rejestru BDO w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach (art. 27 ust. 2 pkt 3), chyba że jego działalność nie wymaga decyzji ani wpisu.

4. Zestaw swoje sposoby postępowania z odpadami z hierarchią z art. 17 ust. 1 oraz art. 18 ust. 2, 3 i 5 ustawy o odpadach.

Ogólne omówienie tematu znajdziesz w dziale Odpady i opakowania.

Podstawa prawna i źródła

Stan prawny na: 2026-10-31

Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.