
Prawo UE: PPWR, CBAM, baterie · Pytania i odpowiedzi
Jak PPWR i EPR są powiązane?
- PPWR to rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (tekst w EUR-Lex).
- PPWR wymienia „podmioty gospodarcze”: wytwórcę, dostawcę, importera, dystrybutora, upoważnionego przedstawiciela, dystrybutora końcowego i dostawcę usług realizacji zamówień (art. 3 pkt 12 PPWR).
- Producent ma obowiązek rejestracji oraz corocznej sprawozdawczości do rejestru producentów (art. 44–45 PPWR).
PPWR (rozporządzenie (UE) 2025/40) definiuje producenta (art. 3 pkt 15) i nakłada na niego rozszerzoną odpowiedzialność producenta, czyli EPR (art. 45 ust. 1), oraz obowiązek rejestracji i corocznej sprawozdawczości do rejestru producentów (art. 44–45). Polski numer BDO (art. 54 ustawy o odpadach, Dz.U. 2026 poz. 1328) nie jest tym samym co zagraniczne numery EPR.
Czym różni się PPWR od EPR?
PPWR to rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (tekst w EUR-Lex). Stosuje się je od 12 sierpnia 2026 r. do wszystkich opakowań, niezależnie od materiału i sektora (art. 2 ust. 1 i art. 71 PPWR). Więcej o samym rozporządzeniu znajdziesz w artykule Co to jest PPWR.
EPR to rozszerzona odpowiedzialność producenta, którą PPWR nakłada na producentów, ponoszona w ramach systemów ustanowionych zgodnie z art. 8 i 8a dyrektywy 2008/98/WE (art. 45 ust. 1 PPWR). Dotyczy to opakowań, które udostępniają po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego albo które rozpakowują, nie będąc użytkownikami końcowymi (art. 45 ust. 1 PPWR). Obowiązki rejestracji i corocznej sprawozdawczości do rejestru producentów wynikają z art. 44–45 PPWR.
Kto jest producentem w rozumieniu PPWR?
PPWR wymienia „podmioty gospodarcze”: wytwórcę, dostawcę, importera, dystrybutora, upoważnionego przedstawiciela, dystrybutora końcowego i dostawcę usług realizacji zamówień (art. 3 pkt 12 PPWR). Adresatem rejestracji i rozszerzonej odpowiedzialności producenta jest jednak węższa kategoria „producenta”.
„Producent” (art. 3 pkt 15 PPWR) to każdy wytwórca, importer lub dystrybutor, do którego ma zastosowanie jedna z przesłanek z lit. a)–e). Należą do nich m.in. sytuacje, gdy podmiot:
- po raz pierwszy udostępnia opakowania lub produkty w opakowaniach na terytorium państwa członkowskiego,
- po raz pierwszy udostępnia je bezpośrednio użytkownikom końcowym w innym państwie członkowskim, także zdalnie i z państwa trzeciego,
- rozpakowuje produkty w opakowaniu, nie będąc użytkownikiem końcowym.
Role te definiuje art. 3 PPWR:
| Rola | Definicja według PPWR |
|---|---|
| Wytwórca (art. 3 pkt 13 lit. a) | wytwarza opakowanie lub produkt w opakowaniu albo zleca ich zaprojektowanie lub wytworzenie pod własną nazwą lub znakiem towarowym |
| Importer (art. 3 pkt 17) | ma siedzibę w Unii i wprowadza do obrotu opakowanie z państwa trzeciego |
| Dystrybutor (art. 3 pkt 18) | w łańcuchu dostaw, inny niż wytwórca i importer, udostępnia opakowanie na rynku |
| Producent (art. 3 pkt 15) | wytwórca, importer lub dystrybutor spełniający jedną z przesłanek lit. a)–e); to on podlega rejestracji i rozszerzonej odpowiedzialności producenta (art. 44–45) |
Definicja „producenta” (art. 3 pkt 15 PPWR) jest szersza niż „wytwórcy” i szersza niż polskie pojęcie „wprowadzającego produkty w opakowaniach”. Nie należy więc utożsamiać producenta PPWR z podmiotem, który ma wpis do BDO jako wprowadzający.
Jakie obowiązki ma producent: rejestracja i sprawozdawczość?
Producent ma obowiązek rejestracji oraz corocznej sprawozdawczości do rejestru producentów (art. 44–45 PPWR). Rejestruje się w każdym państwie członkowskim, w którym udostępnia opakowania po raz pierwszy (art. 44 ust. 2 PPWR). Obowiązek dotyczy więc każdego państwa osobno, według terytorium pierwszego udostępnienia, a nie według siedziby.
Producent z siedzibą w innym państwie członkowskim wyznacza na podstawie pisemnego upoważnienia upoważnionego przedstawiciela ds. rozszerzonej odpowiedzialności producenta w państwie, w którym udostępnia opakowania (art. 45 ust. 3 PPWR). Dla producentów z państw trzecich wyznaczenie jest obowiązkowe tylko wtedy, gdy tak postanowi dane państwo członkowskie (art. 45 ust. 3 PPWR).
Dostawcy platform internetowych przed dopuszczeniem producenta do usługi pozyskują jego numery rejestracji z art. 44 oraz jego poświadczenie zgodności z EPR (art. 45 ust. 4 PPWR).
Czy numer BDO to numer EPR?
Nie. Polski numer BDO jest 9-cyfrowym numerem rejestrowym nadawanym przez marszałka województwa na podstawie art. 54 ustawy o odpadach (Dz.U. 2026 poz. 1328, t.j.) i ważnym wyłącznie w Polsce. Szerzej o rejestrze piszemy w artykule BDO.
„Numer EPR” nie jest jednym, zharmonizowanym identyfikatorem ustanowionym jednym przepisem UE. To potoczne określenie różnych krajowych numerów rejestracyjnych, np. niemieckiego 13-cyfrowego numeru LUCID dla opakowań, niemieckiego WEEE-Reg-Nr. dla sprzętu elektrycznego czy francuskiego UIN. Każdy z nich jest wymagany osobno przy sprzedaży do danego kraju UE i żaden nie jest zamienny z polskim numerem BDO. Zagadnienie wyjaśnia też tekst Co to jest numer EPR.
Komisja Europejska w ocenie dyrektywy WEEE z 2025 r. stwierdziła, że wdrożenie systemów EPR w UE jest rozdrobnione między państwa członkowskie, a w egzekwowaniu obowiązków EPR są luki, zwłaszcza wobec sprzedawców internetowych. Dodatkowo Allegro w panelu Sales Center umieszcza pole numeru BDO pod etykietą „numery EPR”. To decyzja interfejsu platformy, a nie nazwa prawna.
Przed sprzedażą do innego kraju UE warto sprawdzić w rejestrze producentów tego kraju (np. w niemieckim rejestrze opakowań, w którym nadawany jest numer LUCID), czy wymaga on własnego numeru, oraz w regulaminie platformy, jakiego numeru ona żąda.
Od kiedy można zarejestrować się w rejestrze PPWR w Polsce?
Tu trzeba ostrożności. Stosowanie PPWR od 12 sierpnia 2026 r. nie oznacza, że od tej daty można zarejestrować się w polskim rejestrze producentów. Format rejestracji i sprawozdawczości określi akt wykonawczy Komisji (art. 44 PPWR).
Moment faktycznej możliwości rejestracji w Polsce wynika z prawa krajowego i tego aktu wykonawczego, a nie z samej daty stosowania rozporządzenia (art. 44 PPWR). Datę uruchomienia polskiego rejestru oraz jego relację do BDO warto zweryfikować w krajowych przepisach wdrażających PPWR i w akcie wykonawczym Komisji.
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
- Zlecenia pod własną marką. Gdy zleceniodawca jest mikroprzedsiębiorstwem (według zalecenia Komisji 2003/361/WE w brzmieniu z 11 lutego 2025 r.), a dostawca opakowania znajduje się w tym samym państwie członkowskim, „wytwórcą” jest dostawca opakowania, a nie zleceniodawca (art. 3 pkt 13 lit. b PPWR).
- Importer lub dystrybutor działający jak wytwórca. Ten, kto wprowadza opakowania do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym albo modyfikuje opakowanie już wprowadzone do obrotu w sposób mogący wpłynąć na jego zgodność, jest uważany za wytwórcę i podlega obowiązkom z art. 15 PPWR (art. 21 PPWR), z analogicznym wyjątkiem dla mikroprzedsiębiorstwa.
- Organizacja odpowiedzialności producenta. Gdy producent powierzył jej wykonywanie obowiązków EPR (art. 46 ust. 1 PPWR), obowiązki rejestrowe z art. 44 wykonuje ta organizacja, o ile państwo członkowskie nie wskaże inaczej (art. 44 ust. 2 PPWR).
- Próg 10 ton rocznie. Próg 10 ton rocznie zmniejsza zakres sprawozdawanych informacji, ale nie zwalnia z rejestracji ani z rozszerzonej odpowiedzialności producenta, a państwo członkowskie może ustalić próg niższy (art. 44 ust. 8 PPWR). Próg ten nie dotyczy zakresu przedmiotowego PPWR, który wynika z art. 2 ust. 1 PPWR.
- Funkcja BDO a zagraniczny EPR. Polski system BDO pełni w Polsce funkcję analogiczną do zagranicznych systemów EPR: rejestruje wprowadzających opakowania, sprzęt, baterie i pojazdy oraz nakłada obowiązki odzysku i recyklingu (ustawa o odpadach, Dz.U. 2026 poz. 1328). Podobieństwo funkcji nie czyni jednak numeru BDO „numerem EPR” w znaczeniu używanym przez marketplace’y, które odnoszą ten termin do rejestru zagranicznego. Sprzedawca wysyłający towary do innych krajów UE (np. przez zagraniczne magazyny Amazon FBA) może potrzebować odrębnego numeru EPR danego kraju niezależnie od BDO i dodatkowo do niego. Posiadanie numeru BDO nie zwalnia z zagranicznych obowiązków EPR. Wymagania danego kraju warto zweryfikować w jego rejestrze producentów.
Co zrobić w praktyce?
Przejdź kolejno cztery kroki.
1. Ustal, czy jesteś producentem według art. 3 pkt 15 PPWR. Sprawdź, czy po raz pierwszy udostępniasz opakowania lub produkty w opakowaniach na terytorium państwa członkowskiego, w tym zdalnie, albo czy rozpakowujesz produkty bez bycia użytkownikiem końcowym.
2. Ustal, w jakich państwach to robisz. Rejestracja dotyczy każdego z nich osobno (art. 44 ust. 2 PPWR).
3. Sprawdź, czy któreś państwo wymaga upoważnionego przedstawiciela (art. 45 ust. 3 PPWR) albo czy obowiązki rejestrowe przejęła organizacja odpowiedzialności producenta (art. 44 ust. 2 i art. 46 ust. 1 PPWR).
4. Nie zastępuj zagranicznego numeru EPR numerem BDO. Warto sprawdzić w rejestrze danego kraju UE oraz w wymaganiach platformy sprzedażowej, jaki numer jest potrzebny, bo polski numer z art. 54 ustawy o odpadach (Dz.U. 2026 poz. 1328) nie jest w nich zamienny.
Powiązane tematy opisują artykuły Odpady i opakowania oraz Zielony Ład.
Stan prawny na: 2026-11-02
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Czy PPWR uchyla polskie obowiązki związane z wpisem do BDO?
Nie wynika to z faktów: równoległe polskie obowiązki opakowaniowe (wpis do BDO jako wprowadzający, ewidencja, sprawozdanie) obowiązują niezależnie i nie są uchylone przez PPWR. Role PPWR nie są przy tym odwzorowane na polskie role wprowadzającego, więc nie należy utożsamiać producenta PPWR (art. 3 pkt 15 PPWR) z wprowadzającym z BDO. Warto sprawdzić krajowe przepisy wdrażające PPWR, czy i kiedy zmienią te obowiązki.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.


