BDO · Pytania i odpowiedzi
Jaka kara grozi za naruszenie obowiązków ewidencyjnych BDO?
Kara zależy od rodzaju naruszenia. Za nieprowadzenie ewidencji odpadów albo prowadzenie jej nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym grozi administracyjna kara pieniężna od 1000 zł do 1 000 000 zł, wymierzana decyzją wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (art. 194 ust. 1 pkt 5b w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach, t.j. Dz.U. 2023 poz. 1587).
Za trzy naruszenia poboczne z art. 180 ust. 2-4 tej ustawy grozi grzywna od 20 do 5000 zł — art. 180 nie wskazuje kwoty, więc stosuje się ogólny zakres z art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń.
Stan prawny na: 2026-10-02
Kara administracyjna za nieprowadzenie ewidencji
Kara z art. 194 ust. 1 pkt 5b ustawy o odpadach dotyczy podmiotu, który jest obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów (art. 66 ust. 1–3 tej ustawy) i nie korzysta ze zwolnienia z art. 66 ust. 4. Obejmuje trzy sytuacje: nieprowadzenie ewidencji, prowadzenie jej nieterminowo oraz prowadzenie jej niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Wysokość kary określa art. 194 ust. 3, a wymierza ją w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art. 196).
Wyjątek wynika z art. 194 ust. 2 ustawy o odpadach. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, gdy za naruszenie może być ustalona opłata podwyższona, o której mowa w art. 293 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Dwa różne tryby: kara administracyjna i grzywna
Te dwie sankcje różnią się nie tylko wysokością. Administracyjną karę pieniężną wymierza organ w decyzji. Grzywna z art. 180 jest sankcją za wykroczenie i orzeka się ją w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. Dlatego najpierw trzeba ustalić, które naruszenie faktycznie wystąpiło.
Za jakie naruszenia grozi grzywna z art. 180?
Art. 180 obejmuje trzy odrębne naruszenia:
- brak potwierdzenia transportu wygenerowanego z BDO — dla odpadów zwykłych (art. 69 ust. 1a) i dla odpadów komunalnych (art. 71a ust. 3);
- nieprzechowywanie przez wymagany okres, nieudostępnianie lub nieprzedkładanie dokumentów i danych ewidencji odpadów (art. 72);
- niewprowadzenie lub nieterminowe wprowadzenie do BDO informacji z dokumentów ewidencji sporządzonych papierowo w trybie awarii systemu (art. 67 ust. 10-11).
O okresie przechowywania dokumentów piszemy w artykule jak długo trzeba przechowywać dokumenty ewidencji odpadów.
Ważne rozróżnienie — nie myl z innymi karami BDO
W systemie BDO funkcjonuje kilka odrębnych sankcji, każda z inną podstawą prawną i innym trybem:
| Podstawa | Naruszenie | Sankcja i tryb |
|---|---|---|
| art. 179 | brak wniosku o wpis, zmianę lub wykreślenie z rejestru | kara aresztu albo grzywny |
| art. 180 ust. 2-4 | brak potwierdzenia z BDO w trakcie transportu, nieprzechowywanie lub nieudostępnianie dokumentów ewidencji, niewprowadzenie danych po awarii systemu | grzywna, postępowanie w sprawach o wykroczenia |
| art. 180a | brak sprawozdania | grzywna, ten sam tryb wykroczeniowy |
| art. 194 ust. 1 pkt 5b | nieprowadzenie ewidencji odpadów albo prowadzenie jej nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym | administracyjna kara pieniężna 1000-1 000 000 zł (art. 194 ust. 3), decyzja wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska |
| art. 194 ust. 1 pkt 5 | prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu do rejestru BDO | administracyjna kara pieniężna w tej samej wysokości (art. 194 ust. 3), decyzja wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, a nie postępowanie w sprawach o wykroczenia |
Tabela: sankcje za naruszenia obowiązków w systemie BDO; podstawa: art. 179, art. 180, art. 180a i art. 194 ustawy o odpadach (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1587).
Karę za brak wpisu omawiamy w tekście jaka kara grozi za prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu do BDO.
Przykład: trzy firmy, trzy różne sankcje
Warsztat wytwarza odpady objęte obowiązkiem ewidencji, ale od roku nie wystawia kart i nie prowadzi kart ewidencji. To nieprowadzenie ewidencji, czyli art. 194 ust. 1 pkt 5b i administracyjna kara pieniężna. Firma transportowa wiezie odpady bez potwierdzenia wygenerowanego z systemu BDO. To pierwsze z naruszeń z art. 180, zagrożone grzywną. Trzecia firma prowadzi ewidencję rzetelnie, ale nie złożyła rocznego sprawozdania. Jej sprawa podlega art. 180a.
Co zrobić teraz?
Jeśli masz wątpliwości, czy prowadzisz ewidencję odpadów prawidłowo i terminowo wprowadzasz dane do BDO, zweryfikuj to teraz w trzech krokach.
- Sprawdź, czy dla każdego rodzaju wytwarzanych odpadów prowadzisz właściwy dokument — patrz jakimi dokumentami prowadzi się ewidencję odpadów w BDO.
- Porównaj wpisy w ewidencji z kartami przekazania odpadów — patrz kto musi wystawiać kartę przekazania odpadów.
- Upewnij się, że kierowca ma przy transporcie potwierdzenie wygenerowane z systemu BDO.
Pozostałe materiały znajdziesz w centrum wiedzy o BDO.
Najczęściej zadawane pytania
Czy kara za brak ewidencji to to samo, co kara za brak rejestracji w BDO?
Nie — to odrębne naruszenia, choć oba zagrożone są administracyjną karą pieniężną w wysokości określonej w art. 194 ust. 3 ustawy o odpadach. Naruszenie obowiązku ewidencji to art. 194 ust. 1 pkt 5b tej ustawy, a prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu do rejestru — art. 194 ust. 1 pkt 5.
Czy ustawa podaje dokładną kwotę grzywny za te naruszenia?
Nie wprost — art. 180 ustawy o odpadach mówi jedynie „podlega karze grzywny”, bez wskazania kwoty. Zastosowanie ma ogólny zakres grzywny z art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 734): od 20 do 5000 zł.
Czy to ta sama kara, co za spóźnione sprawozdanie roczne?
Nie — spóźnione sprawozdanie karane jest odrębnie na podstawie art. 180a ustawy o odpadach, w tym samym trybie wykroczeniowym, ale to inny przepis niż art. 180 tej ustawy.
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
