SUP — produkty jednorazowe · Pytania i odpowiedzi
Kto ma obowiązek pobrania opłaty SUP od klienta w punkcie sprzedaży
Obowiązek pobrania opłaty SUP od klienta w punkcie sprzedaży ma przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczną, w której oferuje produkty z załącznika nr 6, a także przedsiębiorca sprzedający je przez automat. Opłatę pobiera od użytkownika końcowego (art. 3b ust. 1–2 ustawy, t.j. Dz.U. 2024 poz. 433).
Stan prawny na: 2026-10-11
Kto dokładnie musi pobrać opłatę SUP?
Podstawą jest art. 3b ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433). Przepis wskazuje dwie grupy zobowiązanych:
- art. 3b ust. 1 – przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczną, w której oferowane są produkty z załącznika nr 6 będące opakowaniami. Ma pobrać opłatę od użytkownika końcowego;
- art. 3b ust. 2 – to samo dotyczy sprzedaży przez urządzenie vendingowe, także umieszczone w miejscach innych niż te jednostki.
Warunkiem jest, by oferowany produkt znajdował się w wykazie z załącznika nr 6.
Jakich produktów dotyczy opłata w punkcie sprzedaży?
Ustawa przewiduje trzy odrębne mechanizmy dotyczące produktów z tworzyw sztucznych. Opłatę pobieraną od klienta obejmuje tylko jeden z nich (art. 3i, art. 3b–3c i art. 3k ustawy, t.j. Dz.U. 2024 poz. 433).
| Mechanizm | Załącznik | Produkty | Czy sprzedawca pobiera opłatę od klienta? |
|---|---|---|---|
| Zakaz wprowadzania do obrotu (art. 3i) | nr 7 | sztućce, talerze, słomki, mieszadełka, patyczki, wyroby z EPS, wyroby oxo-degradowalne | nie – produktów nie wolno wprowadzać do obrotu |
| Opłata w punkcie sprzedaży (art. 3b–3c) | nr 6 | wyłącznie kubki i pojemniki na żywność | tak |
| Opłata roczna producenta lub importera (art. 3k) | nr 9 | pojemniki na żywność, opakowania i owijki, pojemniki na napoje, kubki, lekkie torby na zakupy, filtry tytoniowe | nie – opłaty nie pobiera się od konsumenta |
Załącznik nr 6 obejmuje wyłącznie kubki i pojemniki na żywność. Torby i filtry tytoniowe należą do załącznika nr 9, a nie do nr 6.
Co jeszcze musi zrobić sprzedawca poza pobraniem opłaty?
Art. 3b ust. 3 ustawy (t.j. Dz.U. 2024 poz. 433) nakłada drugi obowiązek: zapewnienie dostępności opakowań alternatywnych. Mogą to być opakowania z materiałów innych niż tworzywa sztuczne (w tym innych niż biodegradowalne) lub opakowania wielokrotnego użytku.
Daty wejścia w życie są różne:
- ust. 1–2 (pobranie opłaty) stosuje się od 2024-01-01;
- ust. 3 (alternatywa) obowiązuje od 2024-07-01.
Kto kontroluje i co grozi za niepobranie opłaty?
Nadzór nad przestrzeganiem art. 3b ust. 1–3 sprawuje Inspekcja Handlowa (art. 3b ust. 4 ustawy). Niepobranie opłaty (ust. 1–2) lub niezapewnienie alternatywy (ust. 3) podlega administracyjnej karze pieniężnej od 500 do 20 000 zł (art. 40a pkt 1–3 w zw. z art. 40b ust. 1 pkt 1). Karę wymierza w drodze decyzji właściwy wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej (art. 40b ust. 2, t.j. Dz.U. 2024 poz. 433).
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
- Automat poza sklepem. Art. 3b ust. 2 obejmuje wprost urządzenie vendingowe umieszczone także w miejscach innych niż jednostka handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczna. Brak sklepu lub lokalu nie zwalnia więc z pobrania opłaty, jeśli automat oferuje produkty z załącznika nr 6.
- Produkt z załącznika nr 7. Taki produkt (np. sztućce, słomki, wyroby z EPS) objęty jest zakazem wprowadzania do obrotu (art. 3i).
- Produkt z załącznika nr 9. Przy lekkich torbach na zakupy i filtrach tytoniowych opłata roczna dotyczy producenta lub importera i nie jest pobierana od konsumenta (art. 3k). Za lekką torbę na zakupy z tworzywa sztucznego przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego musi jednak pobrać od nabywającego torbę odrębną opłatę recyklingową i nie może pokryć jej za klienta (art. 40a ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, t.j. Dz.U. 2026 poz. 619) – to niezależny mechanizm, a nie opłata SUP.
Co zrobić w praktyce?
1. Sprawdź, które z oferowanych produktów to kubki i pojemniki na żywność z załącznika nr 6. Przy pozostałych produktach ustal, czy należą do załącznika nr 7 lub nr 9.
2. Ustaw w kasie lub w automacie pobieranie opłaty od użytkownika końcowego. Stawki określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 7 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2679), wydane na podstawie art. 3c ust. 2 ustawy: 0,20 zł za kubek na napoje i 0,25 zł za pojemnik na żywność.
3. Zapewnij klientowi opakowania alternatywne zgodnie z art. 3b ust. 3.
Szersze omówienie mechanizmów znajdziesz w dziale emisje i SUP oraz w materiałach o odpadach i opakowaniach. Obowiązki rejestrowe i sprawozdawcze to osobna kwestia, opisana w dziale o BDO. Pełny tekst ustawy jest dostępny w Dzienniku Ustaw 2024 poz. 433.
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.