Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Odpady powstają u klienta podczas mojej usługi: kto jest wytwórcą?
- Ustawa o odpadach definiuje wytwórcę w art. 3 ust. 1 pkt 32.
- Przepis zawiera zamknięty katalog usług.
- Najpierw ustal, czy Twoja usługa należy do katalogu z art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach.
Gdy odpady powstają u klienta podczas Twojej usługi budowlanej, rozbiórkowej, remontowej, czyszczenia zbiorników lub urządzeń, sprzątania, konserwacji albo napraw, wytwórcą jest co do zasady Ty, jako usługodawca. Wynika to z art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach. Umowa o świadczenie usługi może jednak wskazać innego wytwórcę, na przykład zleceniodawcę.
Co mówi przepis o wytwórcy odpadów z usług?
Ustawa o odpadach definiuje wytwórcę w art. 3 ust. 1 pkt 32. Jest nim każdy, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotny wytwórca). Wytwórcą jest też każdy, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu odpadów. Treść przepisu znajdziesz w tekście jednolitym ustawy o odpadach.
Dla usług ustawodawca przewidział regułę szczególną. Wytwórcą odpadów powstających w wyniku usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach).
Kiedy wytwórcą jest wykonawca, a kiedy klient?
Przepis zawiera zamknięty katalog usług. Jeśli Twoja usługa mieści się w katalogu, a umowa nie stanowi inaczej, wytwórcą jest usługodawca, a nie klient (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach).
Umowa może przesunąć tę rolę. Art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach wprost dopuszcza, by umowa o świadczenie usługi wskazała innego wytwórcę, na przykład zleceniodawcę. Gdy usługa nie mieści się w katalogu, wytwórcę ustala się według ogólnej definicji, czyli według tego, czyja działalność powoduje powstawanie odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach). Szerzej o roli stron w innej sytuacji piszemy w tekście kto jest wytwórcą odpadów w wynajmowanym lokalu.
| Sytuacja | Kto jest wytwórcą | Podstawa |
|---|---|---|
| Usługa z katalogu (np. remont), umowa nie reguluje odpadów | Usługodawca | art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach |
| Usługa z katalogu, umowa wskazuje zleceniodawcę | Zleceniodawca | art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach („chyba że umowa stanowi inaczej”) |
| Usługa spoza katalogu | Ten, czyja działalność powoduje powstanie odpadów | art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach, część ogólna |
Jak sprawdzić swoją rolę krok po kroku?
Najpierw ustal, czy Twoja usługa należy do katalogu z art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach. Następnie warto sprawdzić w umowie z klientem, czy zawiera zapis wskazujący inny podmiot jako wytwórcę odpadów. Jeśli umowa nie mówi o odpadach, obowiązuje reguła ustawowa. Jak zabezpieczyć się w umowie, wyjaśnia artykuł co powinna zawierać umowa z firmą odbierającą odpady. Więcej o samej umowie przeczytasz w artykule co to jest umowa o świadczenie usługi.
Status wytwórcy ma znaczenie dla sprawozdawczości. Art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach dotyczy wytwórcy obowiązanego do prowadzenia ewidencji odpadów, a obowiązek ewidencji zależy od progu z art. 66 tej ustawy. Jak wygląda ewidencja, opisujemy w tekście co to jest ewidencja odpadów.
Czy rola wytwórcy rozstrzyga o wpisie do BDO?
Nie. Art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach określa tylko, kto jest wytwórcą. Obowiązek wpisu do rejestru BDO regulują art. 49-51 ustawy o odpadach oraz zwolnienia z ewidencji, a nie ten przepis. Warto sprawdzić te przepisy dla swojej działalności. Zasady rejestru omawiamy w artykule o BDO, a ogólne tło w dziale odpady i opakowania.
Stan prawny na: 2026-10-23
Podstawa: ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, art. 3 ust. 1 pkt 32, art. 66 i art. 75 ust. 1 pkt 1, według tekstu jednolitego Dz.U. 2026 poz. 1328.
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
