Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Czy przekazanie odpadów odbiorcy przenosi na niego odpowiedzialność wytwórcy?
Tak, ale tylko gdy odbiorca ma uprawnienia. Według art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach odpowiedzialność wytwórcy za gospodarowanie odpadami przechodzi na odbiorcę z chwilą przekazania, jeśli odbiorca ma zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów albo inną decyzję z art. 27 ust. 2 pkt 2 albo wpis do BDO w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a. Dla wytwórcy odpadów niebezpiecznych obowiązuje szczególna reguła z art. 27 ust. 3b: zwolnienie dopiero po przekazaniu odpadów do ostatecznego procesu odzysku lub unieszkodliwiania.
Stan prawny na: 2026-10-13
O przejściu odpowiedzialności decydują uprawnienia odbiorcy oraz rodzaj odpadów. Sam fakt wydania odpadów firmie zewnętrznej o niczym jeszcze nie przesądza. Podstawą jest art. 27 ust. 3, 3a, 3b, 3c, 4 i 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587).
Kogo dotyczy zasada z art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach?
Zasada dotyczy wytwórcy odpadów oraz każdego innego posiadacza, który przekazuje odpady następnemu posiadaczowi. Jeśli następny posiadacz ma decyzję z art. 27 ust. 2 pkt 1 lub 2 albo wpis do rejestru w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a, odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami przechodzi na niego z chwilą przekazania (art. 27 ust. 3, Dz.U. 2023 poz. 1587).
Co, gdy odpady odbiera sam przewoźnik?
Posiadacza, który przekazał odpady transportującemu, nie zwalnia się z odpowiedzialności za zbieranie lub przetwarzanie odpadów. Trwa ona do czasu, gdy przejmie ją następny posiadacz z decyzją z art. 27 ust. 2 pkt 1 lub 2 albo wpisem z art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a (art. 27 ust. 4, Dz.U. 2023 poz. 1587). Więcej o dokumentowaniu przekazania znajdziesz w artykule Kto musi wystawiać kartę przekazania odpadów (KPO).
Jak jest z odpadami niebezpiecznymi?
Wytwórca odpadów niebezpiecznych jest zwolniony z odpowiedzialności dopiero z chwilą przekazania ich do ostatecznego procesu odzysku lub unieszkodliwiania przez posiadacza, który taki proces prowadzi. Ostateczny proces odzysku to procesy R1-R11 z załącznika nr 1 do ustawy oraz przygotowanie do ponownego użycia. Ostateczny proces unieszkodliwiania to procesy D1-D12 z załącznika nr 2 (art. 27 ust. 3b, Dz.U. 2023 poz. 1587). Reguła ta nie obejmuje wytwórcy pojazdów wycofanych z eksploatacji ani zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Nie stosuje się jej także do wytwórcy odpadów komunalnych ani do wytwórcy odpadów z art. 71 pkt 1 lit. a, który przekazuje je uprawnionemu posiadaczowi (art. 27 ust. 3c); dla nich działa zasada ogólna z ust. 3.
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
| Sytuacja | Skutek | Podstawa |
|---|---|---|
| Odbiorca ma decyzję z ust. 2 pkt 1 lub 2 albo wpis z art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a | Odpowiedzialność przechodzi z chwilą przekazania | art. 27 ust. 3 |
| Odpady oddano samemu transportującemu | Posiadacz nadal odpowiada, do przejęcia odpowiedzialności przez uprawnionego posiadacza | art. 27 ust. 4 |
| Odpady niebezpieczne (poza pojazdami wycofanymi z eksploatacji i ZSEE) | Zwolnienie dopiero po przekazaniu do ostatecznego procesu R1-R11 lub D1-D12 | art. 27 ust. 3b |
| Odpady komunalne; odpady z art. 71 pkt 1 lit. a przekazane posiadaczowi z decyzją z ust. 2 pkt 1 lub 2 albo wpisem z art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a | Reguła ust. 3b nie obowiązuje, stosuje się zasadę ogólną z ust. 3 | art. 27 ust. 3c |
| Nie można ustalić wytwórcy | Za zagospodarowanie odpowiada aktualny lub poprzedni posiadacz | art. 27 ust. 3a |
| Sprzedawca lub pośrednik, który nie jest posiadaczem | Nie przejmuje odpowiedzialności | art. 27 ust. 7 |
Przepisy ust. 3a-3c obowiązują od 2019-09-06 (art. 27 ust. 3a-3c, Dz.U. 2023 poz. 1587). Nie stosuje się ich do stanów sprzed tej daty, bo wcześniej wytwórca odpadów niebezpiecznych nie miał szczególnej reguły z ust. 3b.
Co sprawdzić przed przekazaniem odpadów?
Poniższe kroki wynikają z art. 27 ust. 3, 4 i 3b (Dz.U. 2023 poz. 1587):
1. Poproś odbiorcę o aktualną decyzję z art. 27 ust. 2 pkt 1 lub 2 albo potwierdzenie wpisu do BDO w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a.
2. Ustal, czy odbiorca jest posiadaczem uprawnionym, czy tylko transportującym.
3. Przy odpadach niebezpiecznych (innych niż komunalne i objęte art. 27 ust. 3c) sprawdź, czy odbiorca prowadzi ostateczny proces R1-R11 lub D1-D12. Jeśli nie, odpowiedzialność wytwórcy trwa dalej.
Podobne zagadnienia znajdziesz w dziale odpady i opakowania oraz BDO.
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Czy zakaźne odpady medyczne i weterynaryjne podlegają tej samej regule?
Nie w całości. Dla zakaźnych odpadów medycznych i weterynaryjnych obowiązuje odrębna reguła z art. 27 ust. 5 ustawy o odpadach (Dz.U. 2023 poz. 1587). Nie jest ona omówiona w tym artykule, więc przed przekazaniem takich odpadów sprawdź jej treść.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.