Co to jest opłata produktowa?

Co to jest opłata produktowa? To należność wnoszona przez wprowadzającego, który nie osiągnął wymaganego poziomu recyklingu opakowań (art. 34 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi), albo wymaganych poziomów zbierania, odzysku lub przygotowania do ponownego użycia i recyklingu zużytego sprzętu (art. 72 ust. 2 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym). Opłatę za opakowania wnosi się do 15 marca roku następnego na rachunek marszałka województwa (art. 34-38 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi), a opłatę za sprzęt do 15 marca roku następującego po roku, którego dotyczy, na rachunek urzędu marszałkowskiego (art. 75 ust. 2 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym).

Stan prawny na: 2026-10-16

Opłata produktowa powstaje dopiero wtedy, gdy wprowadzający nie wykona obowiązku osiągnięcia wymaganych poziomów (art. 34 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi; art. 72 ust. 2 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym). Obie ustawy regulują ją osobno.

Kiedy powstaje opłata produktowa za opakowania?

Według art. 34 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wprowadzający produkty w opakowaniach oraz organizacja odzysku opakowań, którzy nie wykonali obowiązku z art. 17 ust. 1, wnoszą opłatę produktową. Oblicza się ją oddzielnie w przypadku nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu oraz poziomu recyklingu dla wszystkich opakowań razem. Wzór podaje załącznik nr 2 do ustawy (art. 34 ust. 2 i 4). Od 1 stycznia 2022 r. nie ma opłaty za niedobór odzysku (art. 34 ust. 2 ustawy).

Zgodnie z art. 34-38 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi opłatę oblicza się na koniec roku i wnosi do 15 marca roku następnego na rachunek marszałka województwa. Jeśli opłata nie zostanie wniesiona albo zostanie zaniżona, marszałek wydaje decyzję określającą zaległość. Gdy ta decyzja nie zostanie wykonana, wydaje drugą decyzję nakładającą dodatkową opłatę produktową w wysokości 50% niewniesionej kwoty. Dodatkową opłatę płaci się w 14 dni od ostateczności drugiej decyzji.

Jakie są stawki opłaty produktowej za opakowania?

Art. 35 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wyznacza maksymalną stawkę opłaty produktowej dla opakowań: 4,50 zł za 1 kg. Jest to pułap, a nie sama należność. Art. 35 ust. 1a tej ustawy ustanawia osobny pułap 25 zł za 1 kg dla niewykonania obowiązku z art. 21a ust. 1 albo 2, czyli poziomów selektywnego zbierania opakowań i odpadów opakowaniowych na napoje.

Konkretne stawki za niewykonanie obowiązku recyklingu (art. 17 ust. 1) wskazuje na podstawie delegacji z art. 35 ust. 2 ustawy rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 9 grudnia 2023 r. (t.j. Dz.U. 2025 poz. 988, załącznik pkt 2). Obowiązują od 1 stycznia 2024 r.:

Stawkę stosuje się do niedoboru recyklingu według wzoru z załącznika nr 2 do ustawy, a nie do całej masy opakowań (rozporządzenie, Dz.U. 2025 poz. 988, zał. pkt 2). Butelki jednorazowe i opakowania objęte systemem kaucyjnym mają według tego samego rozporządzenia odrębne stawki (zał. pkt 1 i 3; art. 14a i art. 21a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

Opłaty za opakowania nie wnosi wprowadzający, którego łączna masa opakowań wprowadzonych do obrotu w roku nie przekracza 1 Mg (1000 kg), o ile spełnia warunki z art. 6 ust. 3 i art. 7 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (dokumenty do 15 marca przez BDO oraz dopuszczalność pomocy de minimis). Zwolnienie nie obejmuje wpisu do rejestru BDO.

Jak działa opłata produktowa w ZSEE?

Według art. 72 ust. 2 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym wprowadzający sprzęt, który nie osiągnął minimalnego rocznego poziomu zbierania, odzysku albo przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, wnosi opłatę produktową. Oblicza się ją oddzielnie dla każdej grupy sprzętu. Dla grupy nr 4 w przypadku poziomu zbierania liczy się ją oddzielnie dla paneli fotowoltaicznych i pozostałego sprzętu (art. 72 ust. 2a tej ustawy).

Podstawą jest masa zużytego sprzętu w kilogramach. Opłata to iloczyn stawki i różnicy między poziomem wymaganym a osiągniętym (art. 73 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym). Art. 74 ust. 1 tej ustawy wyznacza widełki: od 4 do 8 zł za 1 kg dla grupy nr 3 z załącznika nr 1 oraz od 0 do 2 zł za 1 kg dla pozostałych grup. Konkretne stawki określa rozporządzenie ministra (art. 74 ust. 2 tej ustawy).

Opłatę wnosi się bez wezwania na odrębny rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego do 15 marca roku następnego (art. 75 ust. 1-2 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym). Jeśli opłata za daną grupę sprzętu nie przekracza 50 zł, nie wnosi się jej (art. 75 ust. 3 tej ustawy). Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 2 tej ustawy obowiązku wniesienia opłaty nie można przenieść na organizację odzysku.

Kogo opłata produktowa za sprzęt nie dotyczy?

• Mały wprowadzający sprzęt jest zwolniony z opłaty produktowej, jeśli spełnia warunki art. 76 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym: składa marszałkowi województwa dokumenty de minimis do 15 marca każdego roku i spełnia unijne warunki dopuszczalności pomocy de minimis (art. 76 ust. 2). Zwolnienie nie obejmuje rejestracji w BDO ani rocznego sprawozdania.
• Wprowadzający sprzęt, który wniósł zabezpieczenie finansowe na dany rok, rozlicza się zgodnie z art. 33 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (art. 72 ust. 3 tej ustawy).

Co zrobić w praktyce?

Najpierw ustal, czy wprowadzasz produkty w opakowaniach, sprzęt elektryczny i elektroniczny, czy jedno i drugie. Następnie porównaj osiągnięte poziomy z wymaganymi za rok, który się skończył (art. 34 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi; art. 72 ust. 2 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym). Pojęcie wprowadzenia do obrotu wyjaśnia artykuł co to jest wprowadzenie do obrotu. Ogólny kontekst obowiązków znajdziesz w dziale odpady i opakowania, a ewidencję w BDO.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity)
• Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (tekst jednolity)