Co to jest oplata SUP a1?

Oznaczenie „a1” nie występuje wśród przepisów ustawy z 11 maja 2001 r. (t.j. Dz.U. 2024 poz. 433), na których oparto ten artykuł. Chodzi o opłaty SUP: dwie roczne opłaty producenta lub importera z art. 3k, płatne marszałkowi województwa do 15 marca roku następnego (art. 3l ust. 3), albo opłatę pobieraną od klienta w punkcie sprzedaży z art. 3b ust. 1–2.

Jakie opłaty SUP przewiduje ustawa?

Ustawa z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433) zawiera trzy odrębne mechanizmy dotyczące produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych:

1. Zakaz wprowadzania do obrotu (art. 3i, załącznik nr 7): sztućce, talerze, słomki, mieszadełka, patyczki do balonów, wyroby z EPS i wyroby oksydegradowalne.

2. Opłata pobierana od konsumenta w punkcie sprzedaży (art. 3b i 3c, załącznik nr 6): wyłącznie kubki na napoje i pojemniki na żywność.

3. Roczna opłata producenta lub importera (art. 3k, załącznik nr 9), której nie pobiera się od konsumenta. Obejmuje pojemniki na żywność, opakowania i owijki, pojemniki na napoje, kubki, lekkie torby na zakupy oraz wyroby tytoniowe z filtrami.

W praktyce oznacza to, że pierwsza rzecz do ustalenia to mechanizm, o który chodzi. Nazwa „a1” nie wskazuje go jednoznacznie.

Kogo dotyczy roczna opłata producenta?

Art. 3k ustawy ustanawia dwie odrębne opłaty roczne. Warunkiem jest wprowadzenie na rynek produktu z załącznika nr 9.

• Art. 3k ust. 1 to opłata na pokrycie kosztów zagospodarowania odpadów. Dotyczy produktów z sekcji I i III załącznika nr 9.
• Art. 3k ust. 2 to osobna opłata na pokrycie kosztów uprzątania, transportu i przetwarzania. Dotyczy produktów z sekcji II.

Wysokość opłaty to iloczyn stawki i masy albo liczby sztuk wprowadzonych do obrotu (art. 3k ust. 3). Stawkę ustala rozporządzenie wydane na podstawie art. 3l ust. 2, a nie marszałek. Opłatę wnosi się na odrębny rachunek marszałka województwa do 15 marca roku następującego po roku, którego dotyczy (art. 3l ust. 3).

Ile wynosi opłata SUP?

Stawki obowiązują od 1 stycznia 2024 r. Poniższa tabela zestawia je z podstawą prawną.

Ustawa wyznacza stropy stawek. Dla opłaty za masę (sekcja I) to 0,20 zł/kg (art. 3l ust. 1 pkt 1), a dla opłaty za sztuki 0,03 zł/szt. (art. 3l ust. 1 pkt 2). Stawka 0,10 zł/kg jest więc połową stropu.

Przykład: producent wprowadził w roku kalendarzowym pojemniki na żywność z sekcji I załącznika nr 9. Zgodnie z art. 3k ust. 3 ustawy i stawką z rozporządzenia (Dz.U. 2023 poz. 2686) mnoży masę wprowadzonych pojemników w kilogramach przez 0,10 zł. Wynik płaci marszałkowi województwa do 15 marca następnego roku (art. 3l ust. 3 ustawy).

Czym różni się opłata producenta od opłaty w punkcie sprzedaży?

Opłatę z art. 3b pobiera od użytkownika końcowego przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczną (art. 3b ust. 1) oraz ten, kto oferuje produkty przez automaty (art. 3b ust. 2). Dotyczy ona wyłącznie produktów z załącznika nr 6 będących opakowaniami, czyli kubków i pojemników na żywność (art. 3b i 3c ustawy).

Tacy przedsiębiorcy prowadzą też ewidencję nabytych i wydanych użytkownikom końcowym produktów z załącznika nr 6 (art. 3h ust. 1). Informacje z ewidencji przechowują przez 5 lat (art. 3h ust. 4). Szczegóły opisuje artykuł Co to jest ewidencja produktów SUP. Procedurę poboru i wpłaty omawia tekst Jak sprzedawca pobiera, dokumentuje i wpłaca opłatę za kubki i pojemniki SUP.

Za niepobranie opłaty (art. 40a pkt 1–2 w zw. z art. 40b ust. 1 pkt 1) grozi kara od 500 do 20 000 zł. Wymierza ją wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej (art. 40b ust. 2).

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

• Dwie podstawy o tej samej stawce. Wyroby tytoniowe z filtrami (art. 3k ust. 1) oraz chusteczki nawilżane i balony (art. 3k ust. 2) mają stawkę 0,01 zł/szt. Podstawy prawne są jednak różne.
• Balony przemysłowe. Balony do użytku przemysłowego są wyłączone z opłaty z art. 3k ust. 2 (§ 1 ust. 2 rozporządzenia, Dz.U. 2023 poz. 2686).
• Lekkie torby na zakupy. Należą do załącznika nr 9, czyli do opłaty producenta z art. 3k. Nie należą do opłaty konsumenckiej z załącznika nr 6 (art. 3b i 3c). Jest to mechanizm odrębny od opłaty recyklingowej z art. 40a ustawy o opakowaniach z 2013 r. Obie opłaty mogą dotyczyć tej samej torby, bo płacą je różne podmioty na podstawie różnych ustaw.
• Produkty zakazane. Wyrobów z załącznika nr 7 nie wolno wprowadzać do obrotu (art. 3i). To osobny mechanizm, a nie opłata.
• Pojemniki na napoje, talerze i owijki. Są wyłączone ze stawki 0,25 zł za pojemnik na żywność z rozporządzenia z 7.12.2023 (Dz.U. 2023 poz. 2679, § 1). Pojemniki na napoje do 3 litrów oraz paczki i owijki z elastycznych materiałów z żywnością podlegają opłacie producenta z art. 3k ust. 1 (sekcja I).
• Hurt a konsument. Art. 3b ust. 1 mówi o poborze opłaty „od użytkownika końcowego”. Czy dotyczy to także odsprzedaży hurtowej innym firmom, nie wynika wprost ze zbadanych źródeł. Warto sprawdzić z Inspekcją Handlową, która nadzoruje przestrzeganie art. 3b ust. 1–3 (art. 3b ust. 4), jak stosować przepis do konkretnej transakcji.

Co zrobić teraz?

1. Ustal, gdzie pojawiło się oznaczenie „a1”, na przykład w BDO, na fakturze albo w wymaganiach kontrahenta. Poproś autora dokumentu o wskazanie artykułu ustawy, do którego się odnosi.

2. Sprawdź, czy wprowadzasz produkty na rynek (producent lub importer), czy tylko je sprzedajesz. W pierwszym przypadku sprawdzisz załącznik nr 9 do ustawy (art. 3k), w drugim załącznik nr 6 (art. 3b).

3. Jeśli podlegasz art. 3k ustawy, zsumuj masę (sekcja I) albo liczbę sztuk (sekcje II i III) z roku kalendarzowego. Pomnóż ją przez stawkę z rozporządzenia (art. 3k ust. 3) i wpłać opłatę marszałkowi województwa do 15 marca (art. 3l ust. 3).

4. Jeśli sprzedajesz kubki lub pojemniki na żywność, pobieraj opłatę od klienta (art. 3b ust. 1–2 ustawy) i prowadź ewidencję (art. 3h ust. 1 ustawy). Ogólny kontekst obowiązków znajdziesz w dziale emisje i SUP oraz w opisie odpadów i opakowań.

Przed wpłatą warto sprawdzić w Dzienniku Ustaw, czy rozporządzenia Dz.U. 2023 poz. 2686 i 2679 nie zostały zmienione.

Stan prawny na: 2026-10-28

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433)

Najczęściej zadawane pytania

Jak sprzedawca raportuje swoje obowiązki SUP w BDO?

Przedsiębiorcy z art. 3b ust. 1 i 2 ustawy SUP składają sprawozdanie zgodnie z art. 3h ust. 3 tej ustawy (t.j. Dz.U. 2024 poz. 433). Art. 73 ust. 1 pkt 2b ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach wymienia ich wprost, a zakres informacji wyznacza art. 73 ust. 2 pkt 3a. Sprawozdanie składa się przez indywidualne konto w BDO (art. 76 ust. 2) do 15 marca za poprzedni rok (art. 76 ust. 1). Trafia do marszałka województwa właściwego dla miejsca prowadzenia jednostki lub lokalizacji automatu (art. 76 ust. 1 pkt 4). Więcej o systemie w artykule BDO.