Co to jest wskaźnik pustej przestrzeni w opakowaniach?

Wskaźnik pustej przestrzeni to udział pustego miejsca w opakowaniu zbiorczym, transportowym lub e-commerce. Art. 24 ust. 1 Rozporządzenia (UE) 2025/40 (PPWR) dopuszcza go maksymalnie w wysokości 50%. Limit ten stosuje się od 1 stycznia 2030 r. albo po 3 latach od wejścia w życie odpowiedniego aktu wykonawczego, jeśli ta data jest późniejsza.

Jak rozumieć wskaźnik pustej przestrzeni?

Wskaźnik pustej przestrzeni opisuje, jaka część opakowania nie jest wypełniona towarem. PPWR, czyli Rozporządzenie (UE) 2025/40 z 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, wyznacza dla tego wskaźnika górną granicę. Zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia wynosi ona 50% dla opakowań zbiorczych, transportowych i e-commerce.

Wskaźnik jest miarą, a 50% to najwyższa wartość, jaką ta miara może przyjąć w wymienionych opakowaniach. Opakowanie, w którym puste miejsce zajmuje więcej niż połowę, nie spełni wymogu art. 24 ust. 1 Rozporządzenia (UE) 2025/40 po upływie terminu z tego przepisu.

Zasady liczenia wskaźnika nie są jeszcze jednolite. Zgodnie z art. 24 Rozporządzenia (UE) 2025/40 metodologia jego obliczania ma zostać ustalona w akcie wykonawczym Komisji do 12 lutego 2028 r. Do tego czasu nie ma wiążącej, jednolitej metody kalkulacji. Przed przygotowaniem pomiarów warto sprawdzić, czy ten akt został już opublikowany.

Czy limit dotyczy moich opakowań?

Art. 24 ust. 1 Rozporządzenia (UE) 2025/40 dotyczy wyłącznie trzech rodzajów opakowań:

zbiorczych,
transportowych,
e-commerce.

Limit z art. 24 ust. 1 Rozporządzenia (UE) 2025/40 nie obejmuje opakowań jednostkowych ani detalicznych. Producent, importer lub pakujący towary powinien więc najpierw ustalić, czy dane opakowanie jest zbiorcze, transportowe czy e-commerce. Dopiero wtedy ma sens porównywanie go z limitem 50%.

Opakowań handlowych dotyczy odrębna reguła. Art. 24 ust. 4 Rozporządzenia (UE) 2025/40 wymaga ograniczenia w nich pustej przestrzeni do minimum od 12 lutego 2028 r. Jest to wymóg minimalizacji, a nie limit procentowy.

Od kiedy obowiązuje limit pustej przestrzeni?

Termin limitu 50% wynika z art. 24 ust. 1 Rozporządzenia (UE) 2025/40: od 1 stycznia 2030 r. albo po 3 latach od wejścia w życie aktów wykonawczych, zależnie od tego, która data jest późniejsza. Ogólny termin stosowania PPWR z art. 71 (12 sierpnia 2026 r.) jest inny i nie wyznacza początku tego limitu.

Poniższa tabela zestawia daty z przepisów związanych z pustą przestrzenią.

Przepis Rozporządzenia (UE) 2025/40	Czego dotyczy	Od kiedy
art. 71	wejście w życie rozporządzenia	11 lutego 2025 r.
art. 71	co do zasady stosowanie rozporządzenia	12 sierpnia 2026 r.
art. 24 ust. 4	pusta przestrzeń w opakowaniach handlowych ograniczona do minimum	12 lutego 2028 r.
art. 10 ust. 1	ogólny obowiązek minimalizacji masy i objętości opakowań	1 stycznia 2030 r.
art. 24 ust. 1	maksymalnie 50% pustej przestrzeni w opakowaniach zbiorczych, transportowych i e-commerce	1 stycznia 2030 r. lub 3 lata po wejściu w życie aktów wykonawczych, jeśli później

Jakie są przypadki brzegowe?

Termin limitu 50% może przypaść później niż 1 stycznia 2030 r., jeśli 3 lata od wejścia w życie aktów wykonawczych upłyną po tej dacie (art. 24 ust. 1 Rozporządzenia (UE) 2025/40). Przy ocenie opakowań granicznych warto sprawdzić aktualne brzmienie aktu wykonawczego z metodologią (art. 24 Rozporządzenia (UE) 2025/40).

Co zrobić już teraz?

1. Zidentyfikuj opakowania zbiorcze, transportowe i e-commerce, które wprowadzasz do obrotu. Tylko one podlegają limitowi z art. 24 ust. 1 Rozporządzenia (UE) 2025/40.

2. Oszacuj, czy w którymś z nich pusta przestrzeń przekracza połowę. Takie opakowania warto zacząć przeprojektowywać z wyprzedzeniem, bo limit z art. 24 ust. 1 Rozporządzenia (UE) 2025/40 obowiązuje najwcześniej od 1 stycznia 2030 r.

3. Osobno sprawdź opakowania handlowe. Dla nich art. 24 ust. 4 Rozporządzenia (UE) 2025/40 wymaga minimalizacji pustej przestrzeni od 12 lutego 2028 r.

4. Śledź publikację aktu wykonawczego z metodologią obliczania (art. 24 Rozporządzenia (UE) 2025/40). Od niego zależy, jak dokładnie będzie mierzony wskaźnik.

Przykład: producent wysyła drobne towary w dużych kartonach wysyłkowych do klientów sklepu internetowego. Jeśli pusta przestrzeń zajmuje w nich więcej niż połowę, limit z art. 24 ust. 1 Rozporządzenia (UE) 2025/40 dla opakowań e-commerce będzie go dotyczył po upływie terminu z tego przepisu.

Powiązane tematy: BDO, odpady i opakowania oraz ewidencja odpadów.

Stan prawny na: 2026-10-18

Podstawa prawna i źródła

Rozporządzenie (UE) 2025/40

Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.