Czy zwolnienie z wpisu do BDO zwalnia z pozostałych obowiązków?

Nie. Zwolnienie z wpisu do rejestru BDO (np. na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy o odpadach) nie zwalnia automatycznie z pozostałych obowiązków: ewidencji odpadów (art. 66) ani rocznego sprawozdania (art. 75 ust. 1 pkt 1-2). Każdy z tych obowiązków ma własny zakres i własne zwolnienia, więc trzeba sprawdzić je osobno.

Stan prawny na: 2026-10-18

Dlaczego wpis, ewidencja i sprawozdanie to trzy osobne obowiązki?

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst ustawy na portalu ELI) reguluje rejestrację (art. 50-51), ewidencję odpadów (art. 66) i sprawozdawczość roczną (art. 73-75) w odrębnych przepisach. Każdy z tych trzech reżimów ma własny, niezależnie zdefiniowany zakres podmiotowy i własny katalog zwolnień. Zwolnienie w jednym z nich nie przenosi się na pozostałe.

Wniosek praktyczny: informacja, że firma nie musi się wpisać do BDO, rozstrzyga tylko pierwszy wiersz tabeli. Pozostałe dwa trzeba ocenić samodzielnie na podstawie rodzaju i ilości wytwarzanych odpadów.

Kogo dotyczy obowiązek wpisu, a kto jest zwolniony?

Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 1-7 ustawy o odpadach wpisowi podlegają m.in. wytwórcy odpadów obowiązani do prowadzenia ewidencji, podmioty transportujące odpady w ramach działalności zawodowej, sprzedawcy i pośrednicy w obrocie odpadami oraz podmioty wprowadzające do obrotu produkty, opakowania, pojazdy, sprzęt elektryczny i baterie objęte odrębnymi ustawami. Według art. 50 ust. 2 wniosek składa się przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu, a jeśli działalność jest już prowadzona bez wpisu, niezwłocznie.

Art. 51 ust. 2 pkt 1-5 ustawy wymienia pięć kategorii, które nie podlegają wpisowi:

1. osoby fizyczne i jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami, wykorzystujące odpady na potrzeby własne zgodnie z art. 27 ust. 8;

2. podmioty władające powierzchnią ziemi, na której stosuje się komunalne osady ściekowe w celach z art. 96 ust. 1 pkt 1-3, zwolnione z obowiązku uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów;

3. podmioty prowadzące działalność inną niż działalność gospodarcza w zakresie gospodarowania odpadami, które zbierają odpady opakowaniowe i odpady w postaci zużytych artykułów konsumpcyjnych (np. apteki zbierające leki i opakowania po lekach);

4. podmioty transportujące wytworzone przez siebie odpady;

5. wytwórcy odpadów będący rolnikami gospodarującymi na użytkach rolnych poniżej 75 ha, o ile nie podlegają wpisowi na podstawie art. 51 ust. 1.

Zwolniony jest wyłącznie zakres działalności mieszczący się w tych kategoriach. Inna, równoległa działalność tego samego podmiotu może samodzielnie rodzić obowiązek wpisu. Więcej o tym znajdziesz w artykule Kto jest ustawowo zwolniony z obowiązku wpisu do rejestru BDO.

Nie należy mylić zwolnienia z wpisem z urzędu. Na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1-5 ustawy marszałek województwa wpisuje do rejestru z urzędu posiadaczy odpadów, którzy uzyskali m.in. pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wytwarzanie odpadów albo zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów. Taki podmiot jest w rejestrze, tylko bez własnego wniosku.

Kiedy zwolnienie z ewidencji oznacza brak sprawozdania?

Art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach nakłada na posiadacza odpadów obowiązek bieżącej ewidencji ilościowej i jakościowej. Art. 75 ust. 1 pkt 1-2 nakłada obowiązek rocznego sprawozdania na wytwórcę „obowiązanego do prowadzenia ewidencji odpadów”. To ten sam status prawny, a nie dwa niezależne progi.

Art. 66 ust. 4 wylicza zwolnienia z samej ewidencji, m.in. dla odpadów komunalnych wytwórcy, osób fizycznych i jednostek niebędących przedsiębiorcami wykorzystujących odpady na potrzeby własne (art. 27 ust. 8) oraz rodzajów lub ilości odpadów określonych w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 66 ust. 5. Podmiot objęty takim zwolnieniem nie staje się z tego tytułu wytwórcą obowiązanym do ewidencji. W konsekwencji nie ma też z tego tytułu obowiązku rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach.

Wniosek praktyczny: jeśli nie mieścisz się w żadnym zwolnieniu z art. 66 ust. 4, ewidencja i sprawozdanie dotyczą Cię niezależnie od tego, że wpisu do BDO nie musisz składać.

Jaką rolę ma rozporządzenie z 5 listopada 2024 r.?

Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644) określa rodzaje i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji. Wydano je na podstawie art. 66 ust. 5 ustawy o odpadach. Obowiązuje od 2025-01-01 i zawęża zwolnienie, a go nie znosi: z listy zwolnień usunięto dokładnie 5 kodów odpadów niebezpiecznych, a większość kodów odpadów innych niż niebezpieczne nadal ma zwolnienie ilościowe.

To odrębny mechanizm od zwolnień z art. 51 ust. 2. Dotyczy ewidencji, nie wpisu. Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e ustawy wpis jest powiązany z obowiązkiem ewidencji. Podmiot wytwarzający odpady wyłącznie w rodzajach i ilościach objętych zwolnieniem z ewidencji nie ma z tego tytułu obowiązku wpisu. Konkretne limity dla danego kodu odpadu podaje załącznik do rozporządzenia obowiązującego w danym roku, więc liczbę trzeba odczytać z jego aktualnego tekstu.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

• Zwolnienie ze wszystkich trzech reżimów. Podmiot zwolniony jednocześnie z wpisu, ewidencji i sprawozdania (typowo osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, wykorzystująca odpady na potrzeby własne) nie ma żadnego z tych obowiązków. Jest to jednak zbieg trzech odrębnych zwolnień, a nie skutek jednego przepisu.
• Sprawozdanie z art. 75 ust. 1 pkt 3. Dotyczy podmiotu wydobywającego odpady ze składowiska lub zwałowiska. Opiera się na posiadanej zgodzie lub decyzji, a nie na statusie obowiązanego do ewidencji.
• Sprawozdanie o produktach i opakowaniach (art. 73). Ma osobny warunek: bycie wprowadzającym lub eksportującym. Zwolnienie z ewidencji odpadów go nie znosi.
• Rolnik poniżej 75 ha. Zwolnienie z art. 51 ust. 2 pkt 5 nie obowiązuje, jeśli rolnik z innego tytułu podlega wpisowi, np. na podstawie art. 51 ust. 1.
• Obowiązki branżowe. Zwolnienie z ogólnej rejestracji odpadowej nie wyklucza odrębnej rejestracji z innego tytułu, np. przy opakowaniach, sprzęcie elektrycznym, bateriach czy pojazdach (art. 50 ust. 1 pkt 1-4 i 6-7). Więcej w artykule Odpady i opakowania.

Co zrobić w praktyce?

1. Ustal, czy mieścisz się w którejś z kategorii art. 51 ust. 2 ustawy o odpadach, i pamiętaj, że dotyczy to tylko tego zakresu działalności, który w niej mieści.

2. Sprawdź osobno, czy jesteś obowiązany do ewidencji odpadów: zestaw swoje kody i ilości odpadów ze zwolnieniami z art. 66 ust. 4 oraz z rozporządzeniem Dz.U. 2024 poz. 1644.

3. Jeśli ewidencja Cię dotyczy, uwzględnij roczne sprawozdanie z art. 75 ust. 1 pkt 1-2. Jeśli ewidencja Cię nie dotyczy, to z tego tytułu nie ma też sprawozdania.

4. Oceń, czy wprowadzasz do obrotu produkty lub opakowania, bo to odrębny obowiązek.

5. Przy wątpliwościach co do własnej sytuacji (rodzaj i ilość odpadów, rodzaj działalności) warto potwierdzić ją w urzędzie marszałkowskim. Warto sprawdzić aktualne brzmienie przepisu w ustawie o odpadach, bo zakres obowiązków zależy od jego aktualnego tekstu. Ogólne informacje o systemie znajdziesz w przewodniku po BDO.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o odpadach na portalu ELI

Najczęściej zadawane pytania

Czy rolnik z mniej niż 75 ha musi w każdej sytuacji pozostać poza BDO?

Nie w każdej. Art. 51 ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach zwalnia z wpisu rolnika gospodarującego na użytkach rolnych poniżej 75 ha tylko wtedy, gdy nie podlega on wpisowi na podstawie art. 51 ust. 1. Jeśli prowadzi też inną działalność wymagającą wpisu, to ta działalność może rodzić obowiązek. Więcej o wniosku o wpis przeczytasz w artykule Co to jest wniosek o wpis do rejestru.

Czy firma wytwarzająca małe ilości odpadów musi prowadzić ewidencję?

To zależy od rodzaju i ilości odpadów. Art. 66 ust. 4 pkt 4 i ust. 5 ustawy o odpadach zwalniają z ewidencji rodzaje i ilości odpadów wskazane w rozporządzeniu z 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644). Od 2025-01-01 z tej listy usunięto 5 kodów odpadów niebezpiecznych. Limity dla konkretnego kodu odczytasz z załącznika do rozporządzenia.

Czy wpis do rejestru z urzędu to to samo co zwolnienie z wpisu?

Nie, to przeciwieństwo zwolnienia. Według art. 51 ust. 1 ustawy o odpadach marszałek województwa wpisuje z urzędu m.in. posiadaczy odpadów z pozwoleniem zintegrowanym, pozwoleniem na wytwarzanie odpadów albo zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, o ile nie uzyskali wpisu na podstawie art. 50 ust. 2. Taki podmiot znajduje się w rejestrze bez składania wniosku. Zmiany we wpisie opisuje artykuł Czy aktualizacja wpisu wiąże się z opłatą rejestrową.