BDO · Pytania i odpowiedzi
Kto jest ustawowo zwolniony z obowiązku wpisu do rejestru BDO
Z obowiązku wpisu do rejestru BDO są ustawowo zwolnione podmioty wymienione w art. 51 ust. 2 pkt 1–5 ustawy o odpadach (Dz.U. 2023 poz. 1587). Są to m.in. osoby fizyczne i jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami, które wykorzystują odpady na potrzeby własne, podmioty transportujące wyłącznie wytworzone przez siebie odpady oraz rolnicy z użytkami poniżej 75 ha, o ile nie podlegają wpisowi z innego tytułu.
Jakie pięć kategorii zwalnia z wpisu do rejestru BDO?
Katalog zwolnień zawiera art. 51 ust. 2 pkt 1–5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587). Przepis stanowi, że wpisowi do rejestru nie podlegają podmioty z poniższej tabeli. Szczegółowe źródło: ustawa o odpadach w serwisie ELI.
| Pkt art. 51 ust. 2 | Kto nie podlega wpisowi | Warunek wynikający z przepisu |
|---|---|---|
| 1 | Osoba fizyczna oraz jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami | Wykorzystują odpady na potrzeby własne, zgodnie z art. 27 ust. 8 ustawy o odpadach |
| 2 | Podmiot władający powierzchnią ziemi, na której stosuje się komunalne osady ściekowe | Cele z art. 96 ust. 1 pkt 1–3; podmiot jest zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów |
| 3 | Podmiot prowadzący działalność inną niż gospodarcza w zakresie gospodarowania odpadami, który zbiera odpady opakowaniowe i zużyte artykuły konsumpcyjne | Chodzi o nieprofesjonalne zbieranie odpadów, np. zbieranie leków i opakowań po lekach przez apteki, przyjmowanie zużytych artykułów w sklepach, systemy zbierania odpadów w szkołach, urzędach i instytucjach |
| 4 | Podmiot transportujący odpady | Transportuje wyłącznie odpady wytworzone przez siebie |
| 5 | Wytwórca odpadów będący rolnikiem | Gospodaruje na użytkach rolnych poniżej 75 ha i nie podlega wpisowi na podstawie art. 51 ust. 1 |
Czy zwolnienie obejmuje całą działalność podmiotu?
Nie. Według art. 51 ust. 2 ustawy o odpadach zwolniony jest wyłącznie zakres działalności mieszczący się w pięciu kategoriach. Inna, równoległa działalność tego samego podmiotu może samodzielnie rodzić obowiązek wpisu na podstawie art. 50 lub art. 51 ust. 1.
Najwyraźniej widać to przy rolnikach. Art. 51 ust. 2 pkt 5 zwalnia rolnika z użytkami poniżej 75 ha tylko wtedy, gdy nie podlega on wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1, czyli wpisowi z urzędu (np. jako posiadacz odpadów, który uzyskał zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów). Niezależnie od tego rolnik prowadzący odrębną działalność objętą art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach nadal musi uzyskać wpis w zakresie tej działalności.
Czym różni się zwolnienie od wpisu z urzędu?
Te dwa mechanizmy leżą obok siebie w art. 51, ale prowadzą do przeciwnych skutków. Art. 51 ust. 2 oznacza, że podmiotu w rejestrze nie ma, i jest to zgodne z prawem. Art. 51 ust. 1 pkt 1–5 oznacza, że podmiot w rejestrze jest, choć sam nie składał wniosku. Marszałek województwa dokonuje wtedy wpisu z urzędu m.in. wobec posiadacza odpadów, który uzyskał pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wytwarzanie odpadów albo zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów (art. 51 ust. 1 pkt 1–3). Warunek: podmiot nie uzyskał już wpisu na podstawie art. 50 ust. 2. Wpis z urzędu nie jest więc zwolnieniem z wpisu.
Czy zwolnienie z wpisu zwalnia też z innych obowiązków w BDO?
Nie. Zwolnienie z wpisu na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy o odpadach dotyczy wyłącznie wpisu do rejestru i nie jest zwolnieniem z innych obowiązków BDO, takich jak ewidencja czy sprawozdawczość. Rejestracja, ewidencja odpadów i roczna sprawozdawczość mają w ustawie o odpadach odrębnie określony krąg zobowiązanych i własne zwolnienia, więc zwolnienie w jednym z tych obszarów nie przenosi się automatycznie na pozostałe. Sprawdź każdy z tych obowiązków osobno, biorąc pod uwagę rodzaj i ilość wytwarzanych odpadów oraz to, czy wprowadzasz do obrotu produkty lub opakowania.
Co zrobić, żeby ustalić swoją sytuację?
1. Sprawdź każdy rodzaj swojej działalności osobno i porównaj go z pięcioma kategoriami z art. 51 ust. 2 pkt 1–5 ustawy o odpadach.
2. Jeśli którakolwiek działalność poza nimi mieści się w katalogu z art. 50 ust. 1, dla tego zakresu wpis jest wymagany, chyba że marszałek dokonuje go z urzędu na podstawie art. 51 ust. 1. Zgodnie z art. 50 ust. 2 przed rozpoczęciem takiej działalności podmiot jest obowiązany uzyskać wpis do rejestru. Jeśli działalność jest już prowadzona bez wpisu, wniosek należy złożyć niezwłocznie.
3. Wniosek składa się wyłącznie elektronicznie, przez indywidualne konto w systemie BDO (art. 53 ust. 2 ustawy o odpadach). Wyjątkiem są podmioty zagraniczne bez oddziału w Polsce, które składają wniosek pisemny do Marszałka Województwa Mazowieckiego (art. 53 ust. 2a–3).
Więcej o całym systemie przeczytasz w przewodniku po BDO, a o obowiązkach w obszarze odpadów i opakowań w dziale odpady i opakowania. Przyczyny obowiązku rejestracji wyjaśnia tekst dlaczego rejestracja w BDO jest obowiązkowa.
Stan prawny na: 2026-10-14
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Czy zwolnienie z art. 51 ust. 2 wyklucza odrębną rejestrację związaną z produktami lub opakowaniami?
Nie należy tego zakładać. Art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach obejmuje także podmioty wprowadzające do obrotu produkty, opakowania, pojazdy, sprzęt elektryczny i baterie objęte odrębnymi ustawami. Podmiot zwolniony z ogólnej rejestracji odpadowej na podstawie art. 51 ust. 2 może więc nadal podlegać rejestracji z tego innego tytułu. Jeśli wprowadzasz takie produkty lub opakowania do obrotu, sprawdź ten obowiązek osobno.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.