ESPR jako rozporządzenie ramowe: brak bezpośredniego obowiązku DPP – co warto wiedzieć?

ESPR jako rozporządzenie ramowe (UE) 2024/1781 oznacza brak bezpośredniego obowiązku cyfrowego paszportu produktu (DPP) dla jakiegokolwiek konkretnego produktu. Art. 9 ESPR przewiduje DPP dopiero dla grup produktów, dla których wymaga go akt delegowany (albo odrębny akt prawa UE, np. rozporządzenie bateryjne). Akty delegowane powstają stopniowo w latach 2026–2030.

Czy wejście w życie ESPR oznacza obowiązek DPP dla moich produktów?

Nie. Art. 80 rozporządzenia (UE) 2024/1781 (Dz.Urz. UE L, 2024/1781, 28.6.2024) stanowi, że wchodzi ono w życie dwudziestego dnia po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE, czyli 18 lipca 2024 r. ESPR nie ma jednej „daty stosowania” dla całości. Daty poszczególnych obowiązków wyznaczają osobne przepisy i akty delegowane. W praktyce oznacza to, że komunikat „ESPR obowiązuje od lipca 2024 r., więc każdy produkt musi mieć paszport” miesza wejście w życie aktu ramowego z powstaniem konkretnego obowiązku. Więcej o tej dacie: data wejścia w życie rozporządzenia ESPR.

Co dokładnie mówi art. 9 ESPR?

Art. 9 rozporządzenia (UE) 2024/1781 jest przepisem ramowym. Sam nie nakłada paszportu na żadną grupę produktów. Obowiązek powstaje dopiero na podstawie aktu delegowanego przyjętego dla danej grupy, a ten akt określa m.in. nośnik danych, to, czy paszport jest na poziomie modelu, partii czy egzemplarza, oraz to, kto ma dostęp do jakich danych (art. 9 ust. 2). Na podstawie art. 9 ust. 4 Komisja może też zwolnić grupę produktów z obowiązku DPP. Szczegóły wymogów dotyczących danych opisuje artykuł ESPR art. 10 – wymogi dla Digital Product Passport.

Skąd wyniknie termin DPP dla mojej grupy produktów?

Z aktu delegowanego przyjętego dla tej grupy. Komisja Europejska przyjmuje je stopniowo w latach 2026–2030. Podstawą jest plan prac z art. 4 ESPR. Pierwszy taki plan Komisja przyjęła 16 kwietnia 2025 r. i objęła nim tekstylia, meble, materace, opony, żelazo/stal oraz aluminium. Według źródeł wtórnych wyliczenie to pochodzi ze streszczeń planu, więc przed decyzjami inwestycyjnymi warto sprawdzić je w samym dokumencie na stronie Komisji. Według oficjalnej strony Komisji na dzień 5 września 2026 r. nie przyjęto jeszcze żadnego aktu delegowanego z obowiązkiem DPP dla którejkolwiek z tych grup. Szerzej: brak przyjętego aktu delegowanego DPP per grupa produktowa.

Motyw ESPR wymieniał szerszą listę kandydatów do pierwszego planu, m.in. detergenty, farby, smary, chemikalia oraz produkty ICT i inną elektronikę. Motyw nie jest jednak przepisem operacyjnym i sam nie tworzy obowiązku. Przyjęty plan nie wyodrębnia tych kategorii jako osobnych grup pierwszej fali.

Co już obowiązuje, choć to nie DPP?

Zakaz niszczenia z art. 25 ust. 1 ESPR to obowiązek zupełnie innego rodzaju niż DPP. Dotyczy postępowania z niesprzedanymi produktami, a nie danych o produkcie. Od 19 lipca 2026 r. obowiązuje już duże przedsiębiorstwa. Odstępstwa, np. dla produktów niebezpiecznych lub uszkodzonych, określa akt delegowany Komisji z lutego 2026 r. Z art. 24 ust. 1 ESPR wynika, że przedsiębiorstwa pozbywające się niesprzedanych produktów konsumpcyjnych ujawniają co roku na swojej stronie internetowej m.in. ich liczbę i wagę oraz powody pozbycia się. Szczegóły i format ujawniania określa rozporządzenie wykonawcze Komisji.

Czy paszport baterii wynika z ESPR?

Nie. Paszport baterii to obowiązek z odrębnego rozporządzenia (UE) 2023/1542 (art. 77 ust. 1), stosowany od 18 lutego 2027 r. Art. 95 dotyczy wyłącznie kontynuacji przepisów dawnej dyrektywy 2006/66/WE, a nie paszportu. W tekście nie ma więc dodatkowego okresu przejściowego po 18.02.2027 r. W praktyce oznacza to, że obowiązek obejmuje baterie wprowadzane na rynek od tej daty, a nie baterie już sprzedane. Producent baterii powinien sprawdzić w rozporządzeniu 2023/1542, czy jego baterie należą do objętych kategorii.

A co z rejestrem DPP?

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2026/1778 (Dz.Urz. UE L, 2026/1778, 17.7.2026) ustanawia rejestr DPP. Jest to infrastruktura Komisji, m.in. z repozytorium semantycznym i systemem logów (art. 3 lit. g–h). Samo nie dodaje nowego obowiązku po stronie przedsiębiorcy.

Co zrobić teraz?

To wnioski praktyczne oparte na art. 9 ESPR i planie prac z art. 4:

1. Sprawdź, czy Twoje produkty to tekstylia, meble, materace, opony, żelazo/stal lub aluminium. Jeśli nie, ESPR nie wskazuje dla nich obecnie DPP.

2. Zapisz, że termin dla Twojej grupy wyniknie z aktu delegowanego, i śledź jego publikację w Dzienniku Urzędowym UE.

3. Nie wdrażaj DPP „na zapas” pod presją sprzedawców oprogramowania. Obowiązek istnieje dopiero od aktu delegowanego dla danej grupy.

4. Osobno sprawdź obowiązki już wiążące: zakaz niszczenia niesprzedanej odzieży i obuwia oraz paszport baterii.

Szersze tło: Zielony Ład i obowiązki środowiskowe firm.

Stan prawny na: 2026-10-14

Źródła

• Rozporządzenie (UE) 2024/1781 (ESPR)
• Rozporządzenie (UE) 2023/1542 (baterie)
• Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2026/1778 (rejestr DPP)

Podstawa prawna i źródła

• Rozporządzenie (UE) 2024/1781
• Rozporządzenie (UE) 2023/1542
• Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2026/1778

Najczęściej zadawane pytania

Czy ESPR nakłada obowiązek DPP już dziś?

Nie, ESPR (UE) 2024/1781 nie nakłada DPP na żaden konkretny produkt. Art. 9 wymaga paszportu dopiero tam, gdzie określa to akt delegowany dla danej grupy. Według oficjalnej strony Komisji na dzień 5 września 2026 r. żaden taki akt dla grup planu prac nie został przyjęty. Więcej w artykule brak przyjętego aktu delegowanego DPP per grupa produktowa.

Od kiedy obowiązuje ESPR?

Art. 80 ESPR przewiduje wejście w życie dwudziestego dnia po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE, czyli 18 lipca 2024 r. Rozporządzenie nie ma wspólnej daty stosowania, bo terminy poszczególnych obowiązków ustalają inne przepisy i akty delegowane. Wyjaśnia to artykuł o dacie wejścia w życie rozporządzenia ESPR.

Czy zakaz niszczenia niesprzedanej odzieży to obowiązek DPP?

Nie. To odrębny obowiązek z art. 25 ust. 1 ESPR w zw. z zał. VII: dla dużych przedsiębiorstw od 19 lipca 2026 r., dla średnich od 19 lipca 2030 r., z wyłączeniem mikro- i małych przedsiębiorstw. Dotyczy postępowania z towarem, a nie danych w paszporcie.

Czy mój produkt spoza listy z planu prac musi mieć DPP?

Na podstawie ESPR obecnie nie ma takiego obowiązku. Plan prac z art. 4 ESPR z 16 kwietnia 2025 r. wymienia tekstylia, meble, materace, opony, żelazo/stal i aluminium, a motyw ESPR zawierał szerszą listę kandydatów, która sama nie tworzy obowiązku. Wymogi dla danych opisuje artykuł ESPR art. 10 – wymogi dla Digital Product Passport.