Jak ustalić, w jakiej roli firma występuje wobec rejestru BDO: wytwórcy, wprowadzającego czy prowadzącego?

Żeby ustalić, w jakiej roli firma występuje wobec rejestru BDO, sprawdź, co faktycznie robi. Wytwórcą jest ten, czyja działalność powoduje powstawanie odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach). Prowadzącego gospodarkę odpadami z zezwoleniem lub pozwoleniem marszałek województwa wpisuje z urzędu, o ile podmiot nie uzyskał już wpisu na podstawie art. 50 ust. 2 (art. 51 ust. 1 ustawy o odpadach). Wprowadzającego wskazuje ustawa danego strumienia, a wniosek o wpis składa się na podstawie art. 50 ust. 1.

Stan prawny na: 2026-10-13

Czy firma jest wytwórcą odpadów?

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach wytwórcą odpadów jest każdy, czyja działalność powoduje powstawanie odpadów.

Ustawa wprowadza regułę szczególną dla usług. Wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej (art. 3 ust. 1 pkt 32). Przykład: firma remontowa, która wykonuje remont u klienta, jest co do zasady wytwórcą powstałych przy tym odpadów. Umowa może jednak wskazać jako wytwórcę zleceniodawcę. Usługi spoza tego katalogu ocenia się według ogólnej definicji, czyli według tego, czyja działalność powoduje powstanie odpadów.

Wytwórca jest obowiązany gospodarować wytworzonymi przez siebie odpadami (art. 27 ust. 1 ustawy o odpadach). Zlecić to może wyłącznie podmiotom wskazanym w art. 27 ust. 2, między innymi posiadającym zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów albo wpis do rejestru BDO w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5, chyba że taka działalność nie wymaga decyzji ani wpisu. Szczegóły umowy z odbiorcą opisujemy w artykule co powinna zawierać umowa z firmą odbierającą odpady.

Wytwórca odpadów obowiązany do prowadzenia ewidencji należy do podmiotów, które składają wniosek o wpis do rejestru, z wyłączeniem podmiotów z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, czyli z pozwoleniem zintegrowanym lub pozwoleniem na wytwarzanie odpadów (art. 50 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 1 ustawy o odpadach). Jest to jedna z kategorii obowiązanych do wpisu, a nie jedyna.

Kiedy firma jest prowadzącą gospodarkę odpadami i trafia do rejestru z urzędu?

Marszałek województwa dokonuje wpisu do rejestru BDO z urzędu, bez odrębnego wniosku podmiotu, wobec podmiotów, które uzyskały (art. 51 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o odpadach):

Oprócz posiadania jednej z tych decyzji warunkiem wpisu z urzędu jest to, że podmiot nie uzyskał już wpisu na podstawie art. 50 ust. 2, co ma zapobiec podwójnemu wpisowi. Organem właściwym jest marszałek województwa.

Wpis z urzędu nie jest zwolnieniem z obowiązku wpisu. To alternatywny tryb jego uzyskania. Firma z zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, która nie ma jeszcze wpisu z art. 50 ust. 2, nie musi więc sama składać wniosku. Warto jednak sprawdzić w rejestrze BDO, czy jej wpis rzeczywiście się pojawił. Ogólne tło prawne rejestru wyjaśniamy w artykule jaka jest podstawa prawna prowadzenia rejestru BDO.

Jak rozpoznać wprowadzającego?

Definicje wprowadzającego znajdują się w ustawach odrębnych dla danego strumienia produktów, na przykład w art. 6 pkt 22 ustawy o bateriach i akumulatorach albo w art. 4 pkt 20 ustawy o ZSEE. Art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach odsyła do ustaw dotyczących:

• pojazdów wycofanych z eksploatacji,
• zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (ustawa o ZSEE),
• baterii i akumulatorów,
• opakowań,
• utrzymania czystości i porządku w gminach.

Podmioty wprowadzające do obrotu produkty, opakowania, pojazdy, sprzęt elektryczny lub baterie objęte tymi ustawami składają wniosek o wpis, a zakres obowiązku zależy od rodzaju działalności, nie od jednego wspólnego progu (art. 50 ust. 1 pkt 1-7). Wprowadzający sprzęt oraz autoryzowani przedstawiciele są wymienieni w art. 50 ust. 1 pkt 3 lit. a.

Przykład granicy roli dla baterii. Wprowadzającym baterie lub akumulatory jest według art. 6 pkt 22 ustawy o bateriach i akumulatorach przedsiębiorca, który:

1. po raz pierwszy wprowadza baterie do obrotu na terytorium kraju,

2. dokonuje importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia na potrzeby własnej działalności,

3. zlecił wytworzenie baterii, a jego oznaczenie zostało na nich umieszczone.

Ta lista jest zamknięta (art. 6 pkt 22 ustawy o bateriach i akumulatorach). Rejestr BDO dla baterii wymienia w art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach trzy podkategorie: wprowadzających, prowadzących zakłady przetwarzania zużytych baterii i akumulatorów oraz podmioty pośredniczące. Nie ma osobnej podkategorii „dystrybutor”.

Czy sprzedawca baterii jest wprowadzającym?

Nie, jeśli jego działalność polega wyłącznie na dalszym udostępnianiu baterii już wprowadzonych na rynek. Taki sprzedawca nie jest z tego tytułu wprowadzającym i nie ma obowiązku odrębnego wpisu do rejestru BDO jako wprowadzający (art. 6 pkt 22 ustawy o bateriach i akumulatorach w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach). Wniosek ten wynika z dwóch zamkniętych wyliczeń. Czysty sprzedawca krajowy, który nie importuje, nie nabywa wewnątrzwspólnotowo i nie zleca produkcji pod własnym oznaczeniem, nie spełnia żadnego z trzech warunków definicji. Jeśli firma robi któreś z tych trzech rzeczy, jest wprowadzającym.

To przykład granicy roli, a nie reguła dla wszystkich produktów. Zasady dla opakowań czy sprzętu elektrycznego wynikają z ich własnych ustaw i trzeba je sprawdzić odrębnie.

Kto musi złożyć wniosek i kiedy?

Wniosek o wpis składają podmioty wymienione w art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach, między innymi:

• wytwórcy odpadów obowiązani do prowadzenia ewidencji (z wyłączeniem podmiotów z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2),
• transportujący odpady w ramach działalności zawodowej,
• sprzedawcy i pośrednicy w obrocie odpadami,
• prowadzący przetwarzanie odpadów zwolnieni z obowiązku posiadania pozwolenia (poza przypadkami z art. 45),
• podmioty wprowadzające produkty, opakowania, pojazdy, sprzęt elektryczny i baterie objęte odrębnymi ustawami.

Kategorie wpisywane z urzędu na podstawie art. 51 ust. 1 nie składają odrębnego wniosku. Kategorie wymienione w art. 51 ust. 2 są ustawowo zwolnione z tego obowiązku.

Wniosek należy złożyć przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu (art. 50 ust. 2). Jeśli działalność jest już prowadzona bez wpisu, wniosek trzeba złożyć niezwłocznie.

Jedna firma może pełnić kilka ról naraz. Firma, w której powstają odpady, może jednocześnie być wprowadzającym baterie lub sprzęt. Każdą rolę ocenia się według własnej podstawy prawnej. Dokumenty ewidencji omawiamy w artykule jakimi dokumentami prowadzi się ewidencję odpadów w BDO.

Co zrobić teraz?

Rolę wobec BDO ustal w czterech krokach:

1. Sprawdź, czy w Twojej działalności powstają odpady. Jeśli tak, jesteś wytwórcą (art. 3 ust. 1 pkt 32) i ten status wiąże się z obowiązkiem gospodarowania odpadami (art. 27 ust. 1).

2. Sprawdź, czy masz pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wytwarzanie odpadów, zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów albo inną decyzję z art. 51 ust. 1. Jeśli tak, a nie masz jeszcze wpisu z art. 50 ust. 2, wpis powinien zostać dokonany z urzędu przez marszałka województwa. Warto potwierdzić to w urzędzie marszałkowskim lub w rejestrze.

3. Sprawdź, czy wprowadzasz do obrotu produkty, opakowania, sprzęt, pojazdy lub baterie. Jeśli tak, porównaj swoją działalność z definicją wprowadzającego w ustawie odrębnej dla danego strumienia.

4. Jeśli tylko dalej sprzedajesz baterie już wprowadzone na rynek, nie masz z tego tytułu obowiązku wpisu jako wprowadzający (art. 6 pkt 22 ustawy o bateriach i akumulatorach w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach). Jeśli Twoja działalność jest wymieniona w art. 50 ust. 1 i nie podlega wpisowi z urzędu, złóż wniosek przed jej rozpoczęciem (art. 50 ust. 2).

Więcej o rejestrze znajdziesz w dziale BDO oraz w przeglądzie odpady i opakowania.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587)
• Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach

Najczęściej zadawane pytania

Czy wprowadzający sprzęt elektryczny zawsze sam wykonuje obowiązki z ustawy o ZSEE?

Nie zawsze. Wprowadzający sprzęt, który wprowadza do obrotu sprzęt pochodzący od producenta, nie musi wykonywać obowiązków nałożonych na niego ustawą o ZSEE, o ile spełnione są łącznie dwa warunki: autoryzowany przedstawiciel tego producenta jest wpisany do rejestru, a wprowadzający przekazał mu dane niezbędne do wykonywania tych obowiązków (art. 25 ust. 1 ustawy o ZSEE).