Przejdź do treści

Prawo UE: PPWR, CBAM, baterie · Pytania i odpowiedzi

Jak wymogi ESPR dotyczące trwałości i naprawialności mogą dotknąć produkty, które firma sprzedaje?

Opracowanie: Redakcja Rozliczenia ŚrodowiskoweAktualizacja: 6 min czytania

Rozporządzenie (UE) 2024/1781 (ESPR) jest ramowe: obowiązek paszportu produktu (DPP) dla danej grupy powstaje dopiero z aktu delegowanego przyjętego dla tej grupy, a sam art. 9 ESPR go nie nakłada. Pierwszy Working Plan z 16.04.2025 (art. 4 ESPR) wskazuje grupy do objęcia aktami delegowanymi: tekstylia, meble, materace, opony, żelazo i stal oraz aluminium. Ten wpis nie opisuje treści wymogów trwałości i naprawialności, bo nie obejmuje ich żaden z zebranych przepisów.

Czy ESPR już dziś nakłada obowiązek DPP na moje produkty?

Rozporządzenie (UE) 2024/1781 (ESPR) ma charakter ramowy. Według art. 9 ESPR obowiązek posiadania cyfrowego paszportu produktu (DPP) dla danej grupy produktów powstaje dopiero na podstawie aktu delegowanego przyjętego dla tej grupy albo odrębnego aktu prawa UE. Sam art. 9 ESPR takiego obowiązku bezpośrednio nie nakłada. To akty delegowane stopniowo określają, które grupy produktów i jakie dane obejmie paszport.

Według stanu z 5 września 2026 r. Komisja Europejska nie przyjęła żadnego aktu delegowanego na podstawie rozporządzenia (UE) 2024/1781, który ustanawiałby obowiązek DPP dla grup z Working Planu: tekstyliów, stali, aluminium, mebli, opon i materacy. Dla tych grup nie było więc na tę datę prawnego obowiązku posiadania DPP. Przed planowaniem zmian w dokumentacji warto sprawdzić na stronie Komisji Europejskiej poświęconej rozporządzeniu o ekoprojekcie, czy dla Twojej grupy nie przyjęto w międzyczasie aktu delegowanego. Pełny tekst rozporządzenia jest w EUR-Lex.

Czego ten wpis nie rozstrzyga o wymogach trwałości i naprawialności?

Art. 9 ESPR dotyczy paszportu produktu, a nie treści wymogów trwałości czy naprawialności. Tych wymogów nie opisuje żaden z przepisów, na których oparto ten wpis. Nie podajemy więc progów, wskaźników ani dat dla poszczególnych towarów. Pytanie o trwałość i naprawialność trzeba zadawać osobno dla każdej grupy produktów, po przyjęciu aktu delegowanego dla tej grupy. Warto zweryfikować w pełnym tekście rozporządzenia (UE) 2024/1781 w EUR-Lex oraz w akcie delegowanym przyjętym dla Twojej grupy, jakie wymogi ekoprojektowe ją obejmują.

Które produkty ESPR obejmie najpierw?

Komisja Europejska przyjęła pierwszy Working Plan ESPR 16 kwietnia 2025 r. na podstawie art. 4 ESPR. Wyznaczył on grupy produktów do objęcia aktami delegowanymi w latach 2025–2030.

Grupa Czy w pierwszym Working Planie (art. 4 ESPR)?
Tekstylia tak
Meble tak
Materace tak
Opony tak
Żelazo i stal tak
Aluminium tak
ICT i inna elektronika, detergenty, farby, smary, chemikalia nie jako osobne grupy pierwszej fali

Motyw rozporządzenia (UE) 2024/1781 wymieniał szerszą listę kandydatów: żelazo, stal, aluminium, tekstylia, meble razem z materacami, opony, detergenty, farby, smary, chemikalia, produkty ICT i inną elektronikę oraz produkty związane z energią. Motyw nie jest jednak przepisem operacyjnym i sam nie tworzy obowiązku. Komisja zawęziła zakres przy przyjęciu planu, dlatego starsze podsumowania mogą wskazywać szerszy zakres niż obecna lista sześciu grup.

Sprzedawca elektroniki lub chemii nie jest więc w pierwszej fali Working Planu (art. 4 ESPR) jako osobna grupa. Inne regulacje mogą go jednak dotyczyć, na przykład odrębne przepisy o bateriach (rozporządzenie (UE) 2023/1542), które mają własną podstawę prawną i własne terminy.

Jak wymogi trafią do informacji o produkcie: paszport produktu?

Akt delegowany dla danej grupy, na podstawie art. 9 ust. 2 ESPR, określa m.in. dane, nośnik danych, poziom paszportu (model, partia lub pojedyncza sztuka), dostęp różnych podmiotów do danych oraz okres dostępności DPP. Komisja może też zwolnić grupę produktów z obowiązku DPP, jeśli brakuje specyfikacji technicznych dla wymogów z art. 10–11 ESPR albo inne prawo UE zapewnia równoważny system cyfrowego udostępniania informacji (art. 9 ust. 4 ESPR).

Zakres informacji w paszporcie Twojego produktu poznasz więc dopiero z aktu delegowanego dla jego grupy. Więcej o wymogach dla samego paszportu znajdziesz w artykule ESPR art. 10 – wymogi dla Digital Product Passport.

Jak to może wyglądać w praktyce dla sprzedawcy?

Poniższe przykłady to wnioski z ramowego charakteru ESPR, a nie przepisy.

  • Sprzedawca opon lub materacy. Jego grupy są w pierwszym Working Planie (art. 4 ESPR). Obowiązek DPP dla nich powstanie jednak dopiero w akcie delegowanym (art. 9 ESPR), więc według stanu z 5 września 2026 r. nie ma jeszcze takiego obowiązku.
  • Sprzedawca mebli lub stali. Sytuacja jest taka sama: grupy są w Working Planie (art. 4 ESPR), a obowiązek DPP powstanie dopiero z aktu delegowanego (art. 9 ESPR). Warto śledzić, czy Komisja przyjmie akt dla grupy, do której należy jego asortyment.
  • Sprzedawca elektroniki. Elektronika nie jest w pierwszej fali Working Planu (art. 4 ESPR) jako osobna grupa. Jeśli sprzedaje baterie EV, przemysłowe lub lekkiego transportu o pojemności powyżej 2 kWh, dotyczy go odrębny paszport baterii z rozporządzenia (UE) 2023/1542 (art. 77(1)), obowiązkowy od 18 lutego 2027 r.

Co zrobić teraz?

To wnioski praktyczne, nie przepisy. Wynikają z faktu, że ESPR jest ramą, a obowiązki DPP dla grup dopiero powstaną:

1. Przypisz asortyment do grup. Sprawdź, które produkty to tekstylia, meble, materace, opony, wyroby ze stali lub aluminium. Produkty poza tymi grupami nie są w pierwszej fali Working Planu (art. 4 ESPR).

2. Monitoruj akty delegowane dla swoich grup. Źródłem jest strona Komisji Europejskiej o rozporządzeniu o ekoprojekcie oraz EUR-Lex. Do czasu przyjęcia aktu dla grupy ESPR nie tworzy dla niej konkretnego obowiązku DPP (art. 9 ESPR).

3. Nie przebudowuj dokumentacji pod DPP na zapas. Dopóki dla Twojej grupy nie przyjęto aktu delegowanego, nie ma wymogu DPP, do którego miałbyś ją dopasować (art. 9 ESPR). Zakres danych określi dopiero akt delegowany.

Więcej o kolejności grup i harmonogramie: Które grupy produktów obejmą wymogi ekoprojektu ESPR i kiedy.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

  • Zwolnienie z DPP. Komisja może zwolnić grupę z obowiązku DPP (art. 9 ust. 4 ESPR) z dwóch powodów: brak specyfikacji technicznych albo istnienie równoważnego systemu w innym prawie UE.
  • Paszport baterii. Obowiązek paszportu baterii (od 18 lutego 2027 r., baterie EV, przemysłowe i lekkiego transportu o pojemności powyżej 2 kWh) wynika z odrębnego rozporządzenia (UE) 2023/1542 (art. 77(1)), a nie z aktu delegowanego ESPR. Nie przenoś jego terminów na inne produkty.
  • Harmonogram. Lata 2025–2030 to okres, na który Working Plan (art. 4 ESPR) przewiduje objęcie grup aktami delegowanymi. Nie jest to termin obowiązku dla konkretnego produktu. Datę dla swojej grupy poznasz dopiero z przyjętego aktu.

Stan prawny na: 2026-10-19

Szerszy kontekst: Zielony Ład oraz Brak przyjętego aktu delegowanego DPP per grupa produktowa.

Podstawa prawna i źródła

Najczęściej zadawane pytania

Czy ESPR nakłada już jakiś obowiązek na sprzedawców odzieży i obuwia?

Tak, ale nie jest to obowiązek DPP. Od 19 lipca 2026 r. duże przedsiębiorstwa mają zakaz niszczenia niesprzedanej odzieży, dodatków odzieżowych i obuwia (art. 25 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/1781 w zw. z zał. VII). Średnie przedsiębiorstwa obejmie on od 19 lipca 2030 r., a mikro- i małe przedsiębiorstwa są wyłączone. Odstępstwa, np. dla produktów niebezpiecznych lub uszkodzonych, określa akt delegowany Komisji z lutego 2026 r. Firmy pozbywające się niesprzedanych produktów konsumpcyjnych ujawniają też co roku na swojej stronie internetowej m.in. ich liczbę i wagę oraz powody pozbycia się (art. 24 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/1781).