Które grupy produktów obejmą wymogi ekoprojektu ESPR i kiedy?

Sześć grup (tekstylia, meble, materace, opony, żelazo/stal, aluminium) to priorytety pierwszego planu prac Komisji dla ESPR (UE) 2024/1781 (art. 4), przyjętego 16 kwietnia 2025 r. i obejmującego akty delegowane na lata 2025–2030; nie jest to cały zakres rozporządzenia. Obowiązek cyfrowego paszportu produktu (DPP) dla danej grupy powstanie dopiero z aktem delegowanym (art. 9 ESPR); według stanu na 5 września 2026 r. nie przyjęto żadnego takiego aktu dla grup z planu prac. Już obowiązuje natomiast zakaz niszczenia niesprzedanej odzieży, dodatków odzieżowych i obuwia: dla dużych przedsiębiorstw od 19 lipca 2026 r. (art. 25 ust. 1 w zw. z zał. VII ESPR). Paszport baterii będzie obowiązkowy od 18 lutego 2027 r. (art. 77 rozp. 2023/1542).

Stan prawny na: 2026-10-08

Czym jest ESPR i skąd wiadomo, które produkty obejmie?

ESPR, czyli rozporządzenie (UE) 2024/1781, jest aktem ramowym. Samo nie nakłada obowiązku cyfrowego paszportu produktu (DPP) na żaden konkretny produkt. Konkretne obowiązki (która grupa, od kiedy, jakie dane) powstają dopiero w aktach delegowanych przyjmowanych dla poszczególnych grup produktów; zgodnie z art. 9 ESPR obowiązek DPP dla danej grupy wynika z takiego aktu albo z odrębnego aktu prawa UE. Akty te mają być przyjmowane stopniowo w latach 2026–2030.

W praktyce oznacza to, że sama przynależność do jednej z grup z planu prac nie tworzy jeszcze obowiązku. Ten pojawi się z chwilą przyjęcia i wejścia w życie aktu dla Twojej grupy.

Które grupy produktów są priorytetowe?

Komisja Europejska przyjęła pierwszy plan prac ESPR (razem z planem prac w zakresie etykietowania energetycznego) 16 kwietnia 2025 r., zgodnie z art. 4 ESPR. Jako priorytety do objęcia aktami delegowanymi w latach 2025–2030 wskazano sześć grup: tekstylia, meble, materace, opony, żelazo/stal oraz aluminium. Przed planowaniem wdrożenia sprawdź tę listę w tekście planu prac na stronie Komisji.

To lista pierwszych priorytetów, a nie cały zakres rozporządzenia.

Czy już dziś muszę mieć DPP dla mojego produktu?

Według stanu na 5 września 2026 r. Komisja nie przyjęła żadnego aktu delegowanego ustanawiającego obowiązek DPP dla grup z planu prac (tekstylia, stal, aluminium, meble, opony, materace). W konsekwencji dla żadnej z nich DPP nie był wówczas prawnie wymagany. Daty przyjęcia pierwszych aktów są prognozami, więc nie warto opierać na nich harmonogramu. Przed działaniem sprawdź aktualny stan na stronie Komisji dotyczącej ESPR.

Co z ESPR już obowiązuje: zakaz niszczenia niesprzedanej odzieży i obuwia

Od 19 lipca 2026 r. duże przedsiębiorstwa nie mogą niszczyć niesprzedanej odzieży, dodatków odzieżowych i obuwia (art. 25 ust. 1 w zw. z zał. VII ESPR). Średnie przedsiębiorstwa obejmie ten zakaz od 2030 r., a mikro- i małe przedsiębiorstwa są z niego wyłączone. Odstępstwa, np. dla produktów niebezpiecznych lub uszkodzonych, określa akt delegowany Komisji z lutego 2026 r. Przedsiębiorstwa, które pozbywają się niesprzedanych produktów konsumpcyjnych, co roku ujawniają na swojej stronie internetowej m.in. ich liczbę i wagę oraz powody pozbycia się (art. 24 ESPR). To odrębny obowiązek, niezwiązany z DPP.

Co będzie zawierał akt delegowany i czy są zwolnienia?

Akt delegowany dla danej grupy określa m.in. zakres danych, nośnik danych, to, czy paszport dotyczy modelu, partii czy egzemplarza, oraz kto ma dostęp do danych i kto je aktualizuje (art. 9 ust. 2 ESPR). Komisja może zwolnić grupę z obowiązku DPP, jeśli brakuje specyfikacji technicznych dla wymogów dotyczących paszportu albo jeśli inne prawo UE zapewnia równoważny system cyfrowego udostępniania informacji (art. 9 ust. 4 ESPR).

Co z paszportem baterii?

Paszport baterii wynika z odrębnego rozporządzenia o bateriach (UE) 2023/1542, a nie z ESPR. Zgodnie z jego art. 77 będzie obowiązkowy od 18 lutego 2027 r. dla baterii do pojazdów elektrycznych, baterii LMT (do lekkich środków transportu) i baterii przemysłowych o pojemności powyżej 2 kWh. Obowiązek utworzenia i aktualizowania paszportu spoczywa na podmiocie gospodarczym wprowadzającym gotową baterię do obrotu. Paszport jest powiązany z baterią kodem QR i obejmuje informacje określone w rozporządzeniu, w tym w załączniku XIII. Do 18 lutego 2027 r. nie jest to więc obowiązek bieżący, ale termin wynika z rozporządzenia i warto się do niego przygotować.

Zestawienie: co obowiązuje, a co jest planem

Co zrobić teraz?

1. Ustal, czy Twój produkt mieści się w jednej z sześciu grup z planu prac lub czy jest baterią z art. 77 rozp. 2023/1542. Jeśli sprzedajesz odzież lub obuwie jako duże albo średnie przedsiębiorstwo, sprawdź też, jak postępujesz z niesprzedanym towarem (art. 25 ust. 1 ESPR).

2. Jeśli tak, śledź publikację aktu delegowanego dla swojej grupy. W praktyce dopiero on pozwoli ocenić zakres danych i termin.

3. Podmioty wprowadzające gotowe baterie do obrotu mają prostszą sytuację: termin 18 lutego 2027 r. jest znany, więc można już planować dane i kod QR.

4. Obowiązki środowiskowe firmy, w tym odpadowe i opakowaniowe, ustalaj osobno. Przegląd znajdziesz w materiałach o Zielonym Ładzie, odpadach i opakowaniach oraz BDO.

Podstawa prawna i źródła

• Rozporządzenie (UE) 2024/1781
• Rozporządzenie (UE) 2023/1542

Najczęściej zadawane pytania

Kto odpowiada za utworzenie paszportu produktu w ESPR?

Zgodnie z art. 10 ESPR główna odpowiedzialność za utworzenie paszportu i dokładność danych spoczywa na podmiocie wprowadzającym produkt do obrotu w UE. Nośnik danych, np. kod QR, umieszcza się na produkcie, opakowaniu lub w dokumentacji, zależnie od aktu dla danej grupy, a paszport trzeba zarejestrować w unijnym rejestrze DPP.