Sztućce jednorazowe z bioplastiku (PLA): co to za wyrób, czy to produkt SUP, jaki kod odpadu i który pojemnik?

Sztućce jednorazowe z bioplastiku (PLA) nie wychodzą poza reżim SUP przez samą nazwę „bio”. Według art. 2 pkt 9e ustawy o obowiązkach przedsiębiorców (Dz.U. 2024 poz. 433) produkt jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych to produkt wykonany w całości lub w części z tworzyw sztucznych, a według art. 2 pkt 11aa wyjątkiem od pojęcia tworzywa sztucznego są polimery naturalne, które nie zostały chemicznie zmodyfikowane. Art. 3i zakazuje wprowadzania do obrotu produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wymienionych w załączniku nr 7, a sztućce w nim są. Kod odpadu ustala się według katalogu odpadów (art. 4 ustawy o odpadach), a o wyborze pojemnika nie rozstrzygają przepisy użyte w tym wpisie.

Czy sztućce z PLA to produkt jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych?

Według art. 2 pkt 9e ustawy z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433) produkt jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych to produkt wykonany w całości lub w części z tworzyw sztucznych, który nie został przeznaczony, zaprojektowany ani wprowadzony do obrotu do wielokrotnego użycia przez zwrot w celu ponownego napełnienia lub ponownego użycia do tego samego celu.

Art. 2 pkt 11aa tej samej ustawy definiuje tworzywo sztuczne jako materiał składający się z polimeru w rozumieniu art. 3 pkt 5 rozporządzenia REACH (WE) nr 1907/2006, do którego mogły zostać dodane dodatki lub inne substancje, mogący funkcjonować jako główny składnik strukturalny produktów końcowych. Wyjątek dotyczy polimerów naturalnych, które nie zostały chemicznie zmodyfikowane.

W praktyce o statusie decyduje materiał, a nie handlowa nazwa „bioplastik”. Warto zweryfikować w karcie technicznej lub deklaracji składu od dostawcy, z czego dokładnie wykonano Państwa sztućce i czy polimer był chemicznie modyfikowany, bo ocenia się materiał konkretnego wyrobu.

Zakaz wprowadzania do obrotu

Art. 3i ustawy stanowi, że zakazuje się wprowadzania do obrotu produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wymienionych w załączniku nr 7 do ustawy oraz wyrobów wykonanych z oksydegradowalnych tworzyw sztucznych. Załącznik nr 7 obejmuje m.in. sztućce, talerze, słomki, mieszadełka i patyczki do balonów. Zakaz obowiązuje od 24 maja 2023 r. (ustawa z 14 kwietnia 2023 r., Dz.U. 2023 poz. 877).

Jeśli więc sztućce z PLA spełniają definicje z art. 2 pkt 9e i 11aa, objęcie ich zakazem z art. 3i nie zależy od tego, że są reklamowane jako „ekologiczne”. Przed zakupem na sprzedaż lub wydawanie klientom warto sprawdzić materiał i rozważyć wyroby wielokrotnego użytku albo wykonane z materiału, który nie jest tworzywem sztucznym w rozumieniu art. 2 pkt 11aa.

Czy sztućce są opakowaniem?

Rozporządzenie Ministra Środowiska z 22 października 2013 r. w sprawie przykładowego wykazu wyrobów, które uznaje się albo nie uznaje się za opakowanie, w załączniku w pkt 2 ppkt 2 lit. b wymienia jednorazowe sztućce jako wyroby niebędące opakowaniami.

Sztućce z PLA nie są więc opakowaniem według tego wykazu, ale nie wynika z tego wyjście spod zakazu. Wykaz dotyczy kwalifikacji wyrobu jako opakowania, a zakaz z art. 3i ustawy SUP dotyczy produktów z załącznika nr 7 tej ustawy, w którym wymieniono sztućce.

Mechanizm w ustawie SUP	Czy dotyczy sztućców?	Podstawa
Zakaz wprowadzania do obrotu	Tak, sztućce są w załączniku nr 7	art. 3i ustawy SUP, załącznik nr 7
Opłata pobierana od konsumenta w punkcie sprzedaży	Nie, obejmuje wyłącznie kubki i pojemniki na żywność	art. 3b i 3c ustawy SUP, załącznik nr 6
Roczna opłata producenta lub importera	Sztućców nie wymieniono wśród produktów załącznika nr 9 (m.in. pojemniki na żywność, opakowania, kubki, lekkie torby na zakupy, filtry tytoniowe)	art. 3k ustawy SUP, załącznik nr 9

Jaki kod odpadu mają zużyte sztućce?

Art. 4 ust. 1–3 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328) nakazuje klasyfikować odpady przez zaliczenie ich do grupy, podgrupy i rodzaju. Uwzględnia się przy tym źródło powstawania odpadu i właściwości powodujące, że odpad jest niebezpieczny. Katalog odpadów z podziałem na grupy, podgrupy i rodzaje określa rozporządzenie ministra właściwego do spraw klimatu.

Nazwa handlowa „bio” nie należy do kryteriów klasyfikacji z art. 4 ust. 1. Konkretny numer kodu odczytają Państwo z katalogu odpadów, wychodząc od źródła powstania odpadu; katalogu nie omawiamy w tym wpisie, więc nie podajemy numeru kodu.

Kod odpadu pojawia się w dokumentach ewidencji odpadów (art. 67 ust. 3 ustawy o odpadach), ale tylko u podmiotów objętych obowiązkiem ewidencji z art. 66.

Do którego pojemnika wrzucić zużyte sztućce?

Przepisy użyte w tym wpisie nie wskazują pojemnika dla sztućców z PLA. Warto sprawdzić zasady selektywnej zbiórki w regulaminie utrzymania czystości i porządku swojej gminy lub w informacji urzędu gminy, do której frakcji przypisano wyroby z tworzyw sztucznych i czy sztućce z PLA wymieniono osobno.

Co zrobić teraz?

1. Sprawdź skład sztućców w karcie technicznej lub deklaracji dostawcy. Ustal, czy materiał jest tworzywem sztucznym w rozumieniu art. 2 pkt 11aa ustawy SUP i czy nie jest niezmodyfikowanym chemicznie polimerem naturalnym.

2. Jeśli sztućce są produktem jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, nie wprowadzaj ich do obrotu, bo art. 3i zakazuje obrotu produktami z załącznika nr 7.

3. Rozważ wyroby wielokrotnego użytku albo z materiału spoza definicji tworzywa sztucznego.

4. Ustal kod odpadu w katalogu odpadów (art. 4 ust. 3 ustawy o odpadach) i zasady segregacji w regulaminie swojej gminy.

Więcej o całym obszarze znajdą Państwo w dziale emisje i SUP, w materiałach o odpadach i opakowaniach oraz o rejestrze BDO. Przepisy znajdą Państwo w tekstach jednolitych: ustawa SUP (Dz.U. 2024 poz. 433) i ustawa o odpadach (Dz.U. 2026 poz. 1328) oraz w rozporządzeniu w sprawie wykazu opakowań.

Stan prawny na: 2026-10-30

Podstawa prawna i źródła

Najczęściej zadawane pytania

Od kiedy obowiązują definicje produktu jednorazowego użytku i tworzywa sztucznego z ustawy SUP?

Art. 2 pkt 9e i pkt 11aa ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (Dz.U. 2024 poz. 433) dodała ustawa z 14 kwietnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 877), a obowiązują one od 24 maja 2023 r. Warto sprawdzić w aktualnym tekście jednolitym ustawy na eli.gov.pl, czy art. 2 pkt 9e i 11aa nie zostały później zmienione.

Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.