Przejdź do treści

Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi

Kubek papierowy z cienką powłoką: plastik, papier czy opakowanie wielomateriałowe?

Opracowanie: Redakcja Rozliczenia ŚrodowiskoweAktualizacja: 5 min czytania

Kubek papierowy z cienką powłoką może być opakowaniem wielomateriałowym, ale tylko jeśli spełnia wszystkie kryteria definicji (co najmniej dwie warstwy różnych materiałów, których nie da się ręcznie oddzielić i które tworzą integralną całość z pojemnika wewnętrznego i obudowy zewnętrznej); ustawa nie klasyfikuje wprost kubków z powłoką, więc ocena zależy od budowy konkretnego kubka (art. 8 pkt 10 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Sam kubek jest opakowaniem w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej ustawy.

Co ustawa mówi o opakowaniu wielomateriałowym?

Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619) definiuje opakowanie wielomateriałowe w art. 8 pkt 10. Jest to opakowanie wykonane co najmniej z dwóch warstw różnych materiałów, które nie mogą być ręcznie oddzielone i które tworzą integralną całość, składającą się z pojemnika wewnętrznego i obudowy zewnętrznej, napełnianą, przechowywaną, transportowaną i opróżnianą w takiej formie. Definicja obowiązuje w tym brzmieniu od 1 stycznia 2022 r.

W praktyce oznacza to, że o klasyfikacji kubka decyduje budowa, a nie to, co widać z zewnątrz. Poniższa tabela porządkuje kryteria z art. 8 pkt 10.

Kryterium z art. 8 pkt 10 Co oznacza dla kubka z powłoką
co najmniej dwie warstwy różnych materiałów papier oraz powłoka z innego materiału
warstw nie można ręcznie oddzielić powłoka jest trwale połączona z papierem
integralna całość kubek jest napełniany, przechowywany i opróżniany jako jeden wyrób
całość składa się z pojemnika wewnętrznego i obudowy zewnętrznej kryterium wymagające oceny budowy konkretnego kubka; ustawa nie podaje przykładów kubków

Czy cienka powłoka oznacza, że kubek jest plastikowy?

Ustawa w art. 8 pkt 15b określa, że tworzywo sztuczne to polimer w rozumieniu art. 3 pkt 5 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 (REACH). W praktyce, jeśli powłoka kubka jest polimerem, jest ona tworzywem sztucznym w rozumieniu ustawy. Nie czyni to jednak całego kubka plastikiem. Jeżeli papier i powłoka tworzą nierozdzielną całość spełniającą wszystkie kryteria z art. 8 pkt 10, kubek jako całość może być uznany za opakowanie wielomateriałowe, a nie za wyrób z samego papieru ani z samego tworzywa. Samo to, że powłoka jest polimerem, tego nie rozstrzyga.

Czy kubek w ogóle jest opakowaniem?

Tak, o ile służy do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów. Art. 3 ust. 1 ustawy stanowi, że opakowaniem jest wyrób, w tym wyrób bezzwrotny, wykonany z jakiegokolwiek materiału, przeznaczony do tych celów. Kubek na napój dostarczany klientowi spełnia tę definicję.

Art. 3 ust. 2 pkt 2 dodatkowo uznaje za opakowanie wyrób spełniający te funkcje, który został wytworzony i przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży. Dotyczy to także wyrobu jednorazowego użytku, który został sprzedany, wypełniony, wytworzony lub przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży. Każdy z tych przypadków wymaga spełnienia funkcji opakowania z art. 3 ust. 1.

Czy muszę oznaczać kubek jako wielomateriałowy?

Art. 15 ust. 1 ustawy stanowi, że przedsiębiorca wprowadzający produkty w opakowaniach, wytwarzający je, importujący albo dokonujący ich wewnątrzwspólnotowego nabycia może umieszczać na opakowaniach oznakowania. Mogą one wskazywać: rodzaj materiałów, z których wykonano opakowanie, możliwość wielokrotnego użycia (dla opakowań wielokrotnego użytku) oraz przydatność do recyklingu (dla opakowań do niej przydatnych). Przepis ma więc charakter uprawnienia („może umieszczać”), a nie nakazu.

W praktyce oznacza to, że jeśli firma zdecyduje się opisać materiał kubka, oznaczenie powinno odpowiadać jego rzeczywistej budowie, czyli papierowi z powłoką z tworzywa. Art. 15 ust. 1 pkt 1 mówi jedynie o oznakowaniu rodzaju materiałów, z których wykonano opakowanie; nie wskazuje, jak nazwać kubek z powłoką.

Czy kubek z powłoką dotyczy też opłat w ustawie SUP?

To osobna ustawa: ustawa z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433). Wymienia ona kubki w dwóch różnych mechanizmach. Pierwszy to opłata pobierana od konsumenta w punkcie sprzedaży (art. 3b i 3c w zw. z załącznikiem nr 6, który obejmuje wyłącznie kubki i pojemniki na żywność). Drugi to opłata roczna producenta lub importera, niepobierana od konsumenta (art. 3k w zw. z załącznikiem nr 9). Samo wymienienie kubków w załącznikach nie rozstrzyga jednak klasyfikacji materiałowej według ustawy o opakowaniach. Dlatego wniosek o wielomateriałowości warto traktować osobno od oceny obowiązków SUP. Więcej o tym mechanizmie w artykule Co to jest opłata producenta SUP?.

Co zrobić teraz?

1. Ustal budowę kubka. Warto zwrócić się do dostawcy o kartę techniczną i sprawdzić, z jakich warstw kubek się składa i czym jest powłoka.

2. Sprawdź, czy warstw nie da się ręcznie oddzielić oraz czy warstwa wewnętrzna i papierowa obudowa tworzą jedną całość. To kryteria z art. 8 pkt 10.

3. Jeśli kubek spełnia te warunki, traktuj go jako opakowanie wielomateriałowe. Jeśli oznaczasz opakowania, wskaż w opisie papier i tworzywo, zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 1.

4. Ogólne informacje o obowiązkach przedsiębiorców znajdziesz w serwisie o odpadach i opakowaniach oraz na stronie o rejestrze BDO.

Tekst ustawy w wersji urzędowej jest dostępny w Dzienniku Ustaw 2026 poz. 619.

Stan prawny na: 2026-10-21

Podstawa prawna i źródła

Najczęściej zadawane pytania

Czy kubek papierowy z powłoką to opakowanie według ustawy?

Tak, jeśli służy do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów. Art. 3 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi obejmuje wyrób wykonany z jakiegokolwiek materiału, także bezzwrotny. Zasady dotyczące opakowań omawiamy szerzej w dziale odpady i opakowania.

Jakie informacje mogę umieścić na opakowaniu?

Art. 15 ust. 1 ustawy pozwala przedsiębiorcy umieścić oznakowania wskazujące rodzaj materiałów, możliwość wielokrotnego użycia (opakowania wielokrotnego użytku) oraz przydatność do recyklingu (opakowania do niej przydatne). Dotyczy to wprowadzających produkty w opakowaniach, wytwórców, importerów i dokonujących nabycia wewnątrzwspólnotowego. Ogólne informacje o rejestrze znajdziesz w artykule o BDO.

Czy polimerowa powłoka to tworzywo sztuczne w rozumieniu ustawy?

Art. 8 pkt 15b ustawy określa tworzywo sztuczne jako polimer w rozumieniu art. 3 pkt 5 rozporządzenia REACH. W praktyce powłoka będąca polimerem mieści się w tej definicji. Odrębną kwestią są opłaty za kubki w ustawie SUP, opisane w artykule Co to jest opłata producenta SUP?.