Opakowanie, które zostaje u klienta na stałe (etui, kaseta): czy je rozliczam?

Przepisy nie rozstrzygają wprost, czy trwałe etui lub kasetę, które zostają u klienta, trzeba rozliczać jako opakowanie. Opakowaniem jest wyrób, w tym wyrób bezzwrotny, wykonany z jakiegokolwiek materiału, przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów (art. 3 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Z tego pojęcia wyłączony jest tylko wyrób, którego wszystkie elementy są przeznaczone do wspólnego użycia, spożycia lub usunięcia, który stanowi integralną część produktu i jest niezbędny do jego przechowywania, utrzymywania lub zabezpieczania w całym cyklu i okresie jego funkcjonowania (art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy). Przepis nie opisuje wprost Twojej sytuacji, dlatego przed zamknięciem sprawozdania warto sprawdzić z marszałkiem województwa, czy Twoje etui mieści się w tym wyłączeniu.

Stan prawny na: 2026-10-21

Firma sprzedaje produkt w etui, kasecie albo pudełku prezentowym, które klient zatrzymuje po rozpakowaniu. Opakowanie nie wraca do sprzedawcy i nie staje się odpadem po jego stronie, więc pojawia się pytanie, czy w ogóle wchodzi do rozliczeń BDO. Poniżej oddzielamy to, co mówią przepisy, od tego, czego z nich odczytać się nie da.

Co przepisy mówią o opakowaniu, które nie wraca do firmy?

Definicja z art. 3 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wprost obejmuje wyrób bezzwrotny. Nie zawiera warunku, że opakowanie ma wrócić do sprzedawcy albo trafić do kosza po jednym użyciu. Liczy się wykonanie z dowolnego materiału oraz przeznaczenie do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów.

Art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy dodaje wyłączenie, które ma kilka warunków naraz. Z pojęcia opakowania wyłączony jest wyrób, którego wszystkie elementy są przeznaczone do wspólnego użycia, spożycia lub usunięcia, który stanowi integralną część produktu oraz jest niezbędny do przechowywania, utrzymywania lub zabezpieczania produktu w całym cyklu i okresie jego funkcjonowania. Ten sam przepis uznaje za opakowanie także część składową opakowania i złączony z nim element pomocniczy, spełniające funkcje opakowania.

Z brzmienia art. 3 ust. 1 ustawy o opakowaniach nie wynika, by to, co klient zrobi z etui później, zmieniało odpowiedź na pytanie, czy wyrób jest opakowaniem.

Tabela zestawia przepisy, na których opiera się odpowiedź; żaden z nich nie nazywa wprost etui ani kasety.

Czego przepisy nie rozstrzygają?

Przepisy nie mówią, czy trwałe etui lub kaseta, które klient zatrzymuje, są integralną częścią produktu i niezbędnym do jego przechowywania elementem w całym cyklu jego funkcjonowania. To najbliższe przepisy, a nie rozstrzygnięcie Twojego przypadku, dlatego ocenę warto potwierdzić z marszałkiem województwa. Z definicji wynikają dwa odczytania i żadnego z nich nie warto traktować jako pewnego.

Tabela porządkuje odczytania wynikające z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi; nie jest rozstrzygnięciem żadnego organu.

Dla bezpieczeństwa zapisuj masę etui lub kasety osobno od reszty opakowań, bo wtedy da się ją łatwo wyłączyć albo uwzględnić, gdy ocena się zmieni.

Od kiedy etui liczy się do rozliczenia, jeśli jest opakowaniem?

Wprowadzenie do obrotu następuje w dniu wydania z magazynu lub przekazania osobie trzeciej przy produkcji krajowej, w dniu przywozu na terytorium kraju przy imporcie albo w dniu wystawienia faktury wewnątrzwspólnotowego nabycia. Liczy się najwcześniejszy z tych terminów, a ciężar dowodu co do daty spoczywa na przedsiębiorcy (art. 9 ust. 1-3 w zw. z art. 8 pkt 24 tej ustawy). Zobacz też wyjaśnienie, czym jest wprowadzenie do obrotu.

Rola firmy zależy od tego, co robi z etui. Wprowadzający opakowania (wytwarzający, importujący lub nabywający wewnątrzwspólnotowo puste opakowania) i wprowadzający produkty w opakowaniach (wprowadzający do obrotu produkt już zapakowany) to dwie odrębne role z osobnymi tytułami do wpisu do rejestru BDO (art. 8 pkt 22 i 23 tej ustawy). Jeden podmiot może pełnić obie role jednocześnie i wtedy podlega obowiązkom obu tytułów. Do wprowadzających produkty w opakowaniach należy między innymi przedsiębiorca wprowadzający je do obrotu pod własnym oznaczeniem, także gdy wytworzenie zlecił innemu, oraz pakujący produkty wytworzone przez innego przedsiębiorcę (art. 8 pkt 23 lit. a i b tej ustawy).

Jeżeli etui jest opakowaniem, wprowadzający produkty w opakowaniach zapewnia recykling odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak opakowania, w których wprowadził produkty (art. 17 ust. 1 tej ustawy). Warunkiem tego obowiązku jest roczna masa wprowadzonych opakowań powyżej 1 Mg. Przy masie nieprzekraczającej 1 Mg w roku kalendarzowym przedsiębiorca nie podlega m.in. wymaganym poziomom recyklingu i opłacie produktowej, pod warunkiem złożenia do 15 marca marszałkowi województwa za pośrednictwem BDO dokumentów o pomocy de minimis (art. 6 ust. 3 i art. 7 tej ustawy). To zwolnienie nie obejmuje wpisu do rejestru BDO (art. 10) ani rocznego sprawozdania poza częścią o środkach na kampanie edukacyjne.

Przykład

Firma sprzedaje zestaw kosmetyków w drewnianej kasecie, którą klient zatrzymuje. Kaseta nie jest częścią samych kosmetyków i nie jest niezbędna do ich przechowywania w całym cyklu ich funkcjonowania, więc firma nie opiera się na wyłączeniu z art. 3 ust. 2 pkt 1. Zapisuje masę kasety osobno, ujmuje ją w rozliczeniu w roku wysyłki i zachowuje dokument wydania towaru, który dowodzi daty wprowadzenia do obrotu. Gdyby kaseta była konstrukcyjnie nierozerwalną obudową samego produktu, firma opisałaby to i potwierdziła u marszałka województwa, zanim wyłączy ją z rozliczenia.

Co zrobić teraz?

1. Ustal, czy etui lub kaseta służy do ochrony albo prezentacji produktu, czy jest jego integralną częścią, bez której produkt nie funkcjonuje.

2. Zapisz masę etui lub kasety osobno i datę wydania towaru klientowi.

3. Przed zamknięciem rocznego sprawozdania warto sprawdzić z marszałkiem województwa, czy Twoje etui lub kaseta spełnia wszystkie warunki wyłączenia z art. 3 ust. 2 pkt 1.

4. Sprawdź, jak firma liczy inne opakowania, w artykule o tym, które opakowania zamówień trzeba rozliczać.

Pokrewne wyjaśnienia znajdziesz w dziale Odpady i opakowania oraz w dziale BDO.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619)
• Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328)

Najczęściej zadawane pytania

Czy to, że klient zatrzymuje etui, wyłącza je z ustawy o opakowaniach?

Z brzmienia definicji nie wynika taki warunek: opakowaniem jest wyrób, w tym wyrób bezzwrotny, wykonany z jakiegokolwiek materiału, przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów (art. 3 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Przepis nie wymaga, by opakowanie wróciło do sprzedawcy.

Kiedy etui lub kasetę można uznać za część produktu, a nie opakowanie?

Wyłączony z pojęcia opakowania jest wyrób, którego wszystkie elementy są przeznaczone do wspólnego użycia, spożycia lub usunięcia, który stanowi integralną część produktu i jest niezbędny do przechowywania, utrzymywania lub zabezpieczania produktu w całym cyklu i okresie jego funkcjonowania (art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Warunki muszą być spełnione łącznie, a ocenę swojego etui warto potwierdzić z marszałkiem województwa.