Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Co to jest ewidencja masy opakowań?
Ewidencja masy opakowań to ewidencja w postaci papierowej albo elektronicznej, którą wprowadzający produkty w opakowaniach prowadzi dla opakowań wprowadzonych do obrotu w danym roku i przechowuje 5 lat od końca roku, którego dotyczy (art. 22 ust. 1–2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Na jej podstawie ustala się masę opakowań (art. 22 ust. 1b).
Co obejmuje ewidencja masy opakowań?
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wprowadzający produkty w opakowaniach prowadzi ewidencję w postaci papierowej albo elektronicznej. Obejmuje ona informacje o masie opakowań, w których wprowadził produkty do obrotu w danym roku. Art. 22 ust. 2 tej ustawy nakazuje przechowywać informacje zawarte w ewidencji przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którego dotyczą.
Art. 22 ust. 1b tej samej ustawy stanowi, że masę opakowań wprowadzonych do obrotu wraz z produktami ustala się na podstawie ewidencji, o których mowa w ust. 1 i 1a.
Kogo dotyczy obowiązek prowadzenia ewidencji?
Obowiązek z art. 22 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi spoczywa na wprowadzającym produkty w opakowaniach. Jeśli Twoja firma wprowadza do obrotu produkty w opakowaniach, to ona prowadzi tę ewidencję. Osoba, która zetknęła się z tym terminem w wezwaniu, u księgowej lub w BDO, powinna więc najpierw ustalić, czy firma wprowadza produkty w opakowaniach.
Od kiedy opakowania liczą się jako wprowadzone do obrotu?
Ewidencja dotyczy opakowań wprowadzonych do obrotu w danym roku, więc ważna jest data wprowadzenia. Według art. 9 ust. 1–3 w zw. z art. 8 pkt 24 tej ustawy wprowadzenie do obrotu następuje:
- w dniu wydania z magazynu lub przekazania osobie trzeciej – przy produkcji krajowej,
- w dniu przywozu na terytorium kraju – przy imporcie,
- w dniu wystawienia faktury potwierdzającej WNT.
Gdy wchodzi w grę więcej niż jeden z tych terminów, liczy się najwcześniejszy. Ciężar dowodu co do daty (lub braku wprowadzenia) spoczywa na przedsiębiorcy (art. 9 ust. 1–3).
Co się dzieje, gdy ewidencji brakuje lub jest nierzetelna?
Brak ewidencji nie zwalnia z obowiązku. Na podstawie art. 22 ust. 1d–1e i art. 23 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi masę i rodzaj opakowań ustala wtedy marszałek województwa albo wojewódzki inspektor ochrony środowiska (WIOS), a w razie braku danych – szacunkowo. Organ ustala masę zastępczo, w praktyce zwykle na niekorzyść podmiotu. Brak własnej ewidencji nie zwalnia także z obowiązku recyklingu ani z opłaty produktowej. Nieprowadzenie ewidencji masy opakowań, w których wprowadzono do obrotu produkty, podlega ponadto karze pieniężnej od 10 000 do 500 000 zł (art. 56 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 57 pkt 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).
Czym ewidencja różni się od dokumentów DPR i EDPR?
Ewidencja z art. 22 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi dotyczy opakowań wprowadzonych do obrotu. Masę odpadów opakowaniowych poddanych recyklingowi dokumentują odrębne dokumenty (art. 23 ust. 3 i art. 24 ust. 1 tej ustawy). Dokumentów DPO i EDPO nie ma od 2022-01-01.
| Dokument | Czego dotyczy | Podstawa |
|---|---|---|
| Ewidencja masy opakowań | masa opakowań wprowadzonych do obrotu w danym roku | art. 22 ust. 1 i 1b |
| DPR | masa odpadów opakowaniowych poddanych recyklingowi i zastosowany proces odzysku | art. 23 ust. 3 |
| EDPR | eksport lub WDT odpadów opakowaniowych do recyklingu | art. 24 ust. 1 |
Art. 22 ust. 2 o 5-letnim przechowywaniu dotyczy informacji z ewidencji masy opakowań, a nie dokumentów DPR i EDPR.
Jaki jest związek ze sprawozdaniem rocznym?
Roczne sprawozdanie składane marszałkowi województwa obejmuje m.in. masę wprowadzonych opakowań, osiągnięte poziomy recyklingu wobec celów ustawowych oraz wysokość środków na kampanie edukacyjne (art. 45 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi w zw. z art. 73 i n. ustawy o odpadach). Szczegóły znajdziesz w artykule o odpadach i opakowaniach.
Jakie wyjątki dotyczą sprawozdania rocznego?
- Zlecenie sporządzenia sprawozdania organizacji odzysku nie zwalnia z własnego sprawozdania za produkty, o których wprowadzający jej nie poinformował (art. 45 ust. 5 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).
- Wprowadzający do 1 Mg opakowań rocznie nie składa części sprawozdania o środkach na kampanie edukacyjne (art. 6 ust. 3 pkt 2, warunki art. 7 tej ustawy); samo sprawozdanie roczne pozostaje.
Co zrobić w praktyce?
1. Ustal, czy Twoja firma wprowadza produkty w opakowaniach (art. 22 ust. 1).
2. Prowadź ewidencję masy opakowań wprowadzonych w danym roku w formie papierowej lub elektronicznej i przechowuj ją 5 lat od końca roku, którego dotyczy (art. 22 ust. 1–2).
3. Jeśli sprawozdanie zlecasz organizacji odzysku, sprawdź, czy zgłosiłeś jej wszystkie produkty (art. 45 ust. 5).
4. Sprawdź, jak wygląda rejestracja w BDO.
Nie mylić z ewidencją odpadów – ta ma osobne omówienie w artykule co to jest ewidencja odpadów.
Przed złożeniem sprawozdania sprawdź aktualne brzmienie przepisów w tekście jednolitym ustawy, Dz.U. 2026 poz. 619.
Stan prawny na: 2026-10-18
Podstawa prawna i źródła
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.