Odpady i opakowania · Pytania i odpowiedzi
Ile wynoszą stawki opłaty produktowej za opakowania?
Od 1 stycznia 2024 r. stawki opłaty produktowej za 1 kg opakowań wynoszą: tworzywa sztuczne 2,70 zł, aluminium 1,40 zł, metale żelazne 0,80 zł, papier i tektura 0,70 zł, szkło oraz drewno po 0,30 zł, wielomateriałowe 1,70 zł, po środkach niebezpiecznych 2,00 zł, pozostałe 1,00 zł (rozporządzenie MKiŚ z 9 grudnia 2023 r., t.j. Dz.U. 2025 poz. 988).
Stan prawny na: 2026-10-18
Jakie stawki obowiązują dla poszczególnych materiałów?
Stawki zostały określone w załączniku pkt 2 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 9 grudnia 2023 r. w sprawie stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań (t.j. Dz.U. 2025 poz. 988). Rozporządzenie wydano na podstawie delegacji z art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Stawki dotyczą opakowań jednostkowych, transportowych i zbiorczych oraz opłaty z tytułu niewykonania obowiązku recyklingu z art. 17 ust. 1 ustawy (a także obowiązku z art. 18 ust. 1). Opłatę wnosi się na rachunek marszałka województwa.
| Rodzaj opakowań | Stawka (zł za 1 kg) |
|---|---|
| z tworzyw sztucznych | 2,70 |
| z aluminium | 1,40 |
| z metali żelaznych | 0,80 |
| z papieru i tektury | 0,70 |
| ze szkła | 0,30 |
| z drewna | 0,30 |
| wielomateriałowe | 1,70 |
| po środkach niebezpiecznych | 2,00 |
| pozostałe | 1,00 |
W praktyce oznacza to, że ta sama masa opakowań z tworzywa sztucznego jest obciążona stawką dziewięciokrotnie wyższą niż opakowania ze szkła lub drewna (2,70 zł wobec 0,30 zł za 1 kg).
Od czego zależy kwota opłaty?
Stawka nie jest mnożona przez całą masę wprowadzonych opakowań. Zgodnie z załącznikiem nr 2 do ustawy stosuje się ją do niedoboru recyklingu, czyli różnicy między wymaganym a osiągniętym poziomem. Opłatę oblicza się na koniec roku kalendarzowego (art. 36 ust. 1 ustawy). Podstawą obliczenia jest masa w kilogramach opakowań danego rodzaju, w których produkty wprowadzono do obrotu (art. 34 ust. 3 ustawy). Sposób obliczania wskazuje załącznik nr 2 (art. 34 ust. 4 ustawy).
Ustawa wyznacza też górne granice stawek. Art. 35 ust. 1 ustawy ustala maksymalną stawkę opłaty produktowej dla opakowań na 4,50 zł za 1 kg. Art. 35 ust. 1a ustawy podnosi ją do 25 zł za 1 kg przy niewykonaniu obowiązku z art. 21a ust. 1 albo 2 (opakowania objęte systemem kaucyjnym). Są to pułapy ustawowe, a nie kwoty opłaty. Faktyczne stawki dla obowiązku z art. 17 ust. 1 podaje tabela powyżej.
Jak obliczyć opłatę dla jednego rodzaju opakowań?
Załącznik nr 2 ust. 1 do ustawy przewiduje dla rodzajów opakowań z poz. 2–8 załącznika nr 1 wzór: OP = M × (wymagany poziom recyklingu − osiągnięty poziom recyklingu) / 100% × SO. M oznacza masę w kg opakowań danego rodzaju, a SO stawkę w zł/kg z rozporządzenia wydanego na podstawie art. 35 ust. 2. Jeżeli różnica poziomów jest ujemna, jako należną opłatę wpisuje się 0.
Wymagane poziomy na lata 2022–2029 określa rozporządzenie MKiŚ z 19 grudnia 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 2375), wydane na podstawie art. 20 ust. 6 ustawy:
| Rodzaj opakowań | Poziom w 2025 r. | Poziom w 2026 r. |
|---|---|---|
| razem | 65% | 66% |
| tworzywa sztuczne | 50% | 51% |
| aluminium | 51% | 53% |
| metale żelazne | 70% | 72% |
| papier i tektura | 75% | 77% |
| szkło | 70% | 71% |
| drewno | 25% | 26% |
W praktyce oznacza to, że dla opakowań z tworzyw sztucznych wymagany poziom recyklingu w 2025 r. wynosi 50% (rozporządzenie z 19 grudnia 2021 r., Dz.U. 2021 poz. 2375), a stawką SO jest 2,70 zł/kg (rozporządzenie z 9 grudnia 2023 r., Dz.U. 2025 poz. 988). Jeżeli firma osiągnęła niższy poziom, różnicę w punktach procentowych podstawia do wzoru z załącznika nr 2 ust. 1 do ustawy razem z masą M. Gdy osiągnięty poziom jest równy wymaganemu lub wyższy, różnica jest ujemna albo zerowa, a według załącznika nr 2 ust. 1 do ustawy należna opłata to 0.
Dla wszystkich opakowań razem (poz. 1 załącznika nr 1) załącznik nr 2 ust. 3 do ustawy przewiduje odrębny wzór: OP = [(M1×SO1 + … + M8×SO8) / M całkowita] × (wymagany poziom recyklingu wyrażony ułamkiem × M całkowita − masa odpadów poddanych recyklingowi). Zawiera on średnią stawkę ważoną masą poszczególnych rodzajów. Tekst ust. 3 nie zawiera klauzuli o wartości ujemnej, którą mają wzory z ust. 1.
Od 1 stycznia 2022 r. opłaty nie liczy się od niedoboru odzysku, a wzór dla odzysku (załącznik nr 2 ust. 2 do ustawy) został uchylony.
Kto płaci opłatę i czy firma musi być w BDO?
Obowiązek recyklingu z art. 17 ust. 1 ustawy, a z nim opłata produktowa, dotyczy wprowadzającego produkty w opakowaniach oraz organizacji odzysku opakowań (art. 34 ust. 2 ustawy). Według art. 8 pkt 23 ustawy jest nim przedsiębiorca, który w szczególności wprowadza do obrotu produkty w opakowaniach pod własnym oznaczeniem, pakuje produkty wytworzone przez innego przedsiębiorcę albo prowadzi duże jednostki handlu detalicznego (powyżej 500 m² jednej jednostki lub 5000 m² łącznie) i sprzedaje w nich produkty pakowane w tych jednostkach. Zgodnie z art. 8 pkt 24 ustawy wprowadzeniem do obrotu jest też import i wewnątrzwspólnotowe nabycie na potrzeby działalności gospodarczej. Więcej o pojęciu wyjaśnia artykuł co to jest wprowadzenie do obrotu.
Ustawa rozróżnia dwie role. Wprowadzający opakowania (art. 8 pkt 22) wytwarza, importuje lub nabywa wewnątrzwspólnotowo puste opakowania. Wprowadzający produkty w opakowaniach (art. 8 pkt 23) wprowadza do obrotu produkt już zapakowany. Recykling, opłata produktowa i kampanie edukacyjne są przypisane tylko do drugiej roli. W praktyce dostawca samych pustych kartonów nie płaci z tego tytułu opłaty, ale może płacić ją jego klient, który w tych kartonach sprzedaje swój produkt. Jedna firma może pełnić obie role.
Obowiązek wpisu do rejestru BDO z tytułu bycia wprowadzającym produkty w opakowaniach wynika z art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. e–f ustawy o odpadach. Wniosek praktyczny: jeśli firma mieści się w definicji z art. 8 pkt 23, powinna sprawdzić swój wpis w BDO niezależnie od tego, czy w danym roku wyjdzie jej opłata. Więcej w artykule o rejestrze BDO. Granica dla dużego detalisty, który wyłącznie odsprzedaje towary zapakowane przez innego krajowego dostawcę, nie jest rozstrzygnięta w przepisach ani w orzecznictwie. Taka firma powinna zasięgnąć opinii prawnika albo wystąpić o interpretację indywidualną.
Kiedy opłata liczy się inaczej?
- Małe ilości. Przy niewielkiej rocznej masie opakowań mogą obowiązywać zwolnienia. Zasady opisuje artykuł o progach, poniżej których wprowadzający nie musi realizować obowiązków.
- Butelki jednorazowe i system kaucyjny. Mają odrębne stawki w pkt 1 i 3 załącznika do rozporządzenia z Dz.U. 2025 poz. 988 (art. 14a i art. 21a ustawy).
- Opakowania wielomateriałowe. Poziomy recyklingu wynikają z przepisów wydanych na podstawie art. 25 ust. 4 ustawy, a stawka opłaty według rozporządzenia z Dz.U. 2025 poz. 988 to 1,70 zł/kg.
- Środki niebezpieczne. Opakowania po nich objęte są odrębnym obowiązkiem z art. 18 ustawy. Rozporządzenie z Dz.U. 2025 poz. 988 ustala dla nich stawkę 2,00 zł/kg.
- Opakowania bezpośrednie produktów leczniczych. Są wyłączone z rocznych poziomów recyklingu (objaśnienie 1 do załącznika rozporządzenia z Dz.U. 2021 poz. 2375).
- Od 2030 r. Obowiązują poziomy z załącznika nr 1 do ustawy, a nie z rozporządzenia z 2021 r.
Kategorie rozporządzenia (dziewięć rodzajów) nie pokrywają się dokładnie z grupami M1–M8 w załączniku nr 2 ust. 3 do ustawy. Przy rozliczeniu „razem” trzeba je więc przyporządkować zgodnie z opisem tych grup.
Co zrobić teraz?
1. Ustal, czy jesteś wprowadzającym produkty w opakowaniach (art. 8 pkt 23 ustawy), i zbierz masy opakowań według rodzajów.
2. Sprawdź, czy w Twoim przypadku nie działa zwolnienie dla małych ilości opakowań (zob. artykuł o progach wyżej).
3. Porównaj osiągnięty poziom recyklingu z wymaganym na dany rok (tabela wyżej) i podstaw do wzoru stawkę SO.
4. Przed rozliczeniem sprawdź aktualne brzmienie rozporządzenia stawkowego w Dz.U. oraz, w razie wątpliwości, skonsultuj się z urzędem marszałkowskim.
Szerszy kontekst znajdziesz w dziale odpady i opakowania.
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Czy stawka opłaty produktowej jest naliczana od całej masy opakowań?
Nie. Zgodnie z załącznikiem nr 2 ust. 1 do ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi stawka SO jest mnożona przez masę M i różnicę między wymaganym a osiągniętym poziomem recyklingu, a przy różnicy ujemnej opłata wynosi 0. Rozporządzenie stawkowe (Dz.U. 2025 poz. 988) stosuje się więc do niedoboru recyklingu. Więcej o samej opłacie w artykule co to jest opłata produktowa.
Czy 4,50 zł za kilogram to stawka, którą zapłacę?
Zwykle nie. Art. 35 ust. 1 ustawy wyznacza tylko maksymalną stawkę opłaty produktowej, a konkretne stawki dla art. 17 ust. 1 podaje rozporządzenie z 9 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2025 poz. 988), wydane na podstawie delegacji z art. 35 ust. 2 ustawy. Pułap z art. 35 ust. 1a ustawy dotyczy niewykonania obowiązku z art. 21a ust. 1 albo 2. Nie myl opłaty produktowej z inną opłatą, o której pisze artykuł co to jest opłata producenta SUP.
Czy dostawca pustych opakowań płaci opłatę produktową za ich recykling?
Według art. 8 pkt 22 i 23 ustawy obowiązek recyklingu, a z nim opłata produktowa, jest przypisany wprowadzającemu produkty w opakowaniach, a nie samemu wprowadzającemu puste opakowania. Jeśli jednak ta sama firma także pakuje i sprzedaje własny produkt, podlega obowiązkom obu ról. Szczegóły o rejestrze znajdziesz w artykule o BDO.
Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.
