Kto odpowiada za zgodność produktu z ESPR: producent, importer czy dystrybutor?

Za zgodność produktu z ESPR w zakresie cyfrowego paszportu produktu (DPP) odpowiada przede wszystkim podmiot wprowadzający produkt na rynek UE: producent albo importer produktu z państwa trzeciego (art. 2 pkt 42–46 i art. 10 rozporządzenia (UE) 2024/1781). Dystrybutor udostępnia produkt na rynku (art. 2 pkt 45). Sam ESPR nie nakłada DPP na konkretny produkt: obowiązek powstaje dopiero z aktu delegowanego dla danej grupy, który wskazuje też, które grupy produktów i jakie dane obejmie paszport (art. 9).

Kto odpowiada za zgodność z ESPR: producent czy importer?

Główna odpowiedzialność za utworzenie DPP i dokładność jego danych spoczywa na podmiotach gospodarczych wprowadzających produkt na rynek UE. Art. 10 rozporządzenia (UE) 2024/1781 (EUR-Lex) łączy DPP z niepowtarzalnym identyfikatorem produktu. Nośnik danych (np. kod QR) umieszcza się na produkcie, opakowaniu lub w dokumentacji towarzyszącej, zależnie od aktu delegowanego.

W praktyce, gdy akt delegowany obejmie dany produkt, ciężar spoczywa na producencie, który wprowadza produkt do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym. Przy produktach z państw trzecich spoczywa na importerze, bo art. 2 pkt 44 definiuje go jako osobę z siedzibą w Unii, która wprowadza taki produkt na rynek Unii. To wniosek z definicji i z art. 10, a nie osobny przepis o odpowiedzialności importera.

Kim jest producent, importer i dystrybutor według ESPR?

Art. 2 pkt 42–46 rozporządzenia (UE) 2024/1781 (tekst w EUR-Lex) wyznacza role, według których przypisuje się odpowiedzialność.

Firma sprzedająca towar wyprodukowany przez kogoś innego pod własną marką mieści się w definicji producenta z art. 2 pkt 42, bo zleca wytworzenie produktu i wprowadza go do obrotu pod własnym znakiem towarowym. To wniosek z definicji, a nie odrębny przepis.

Co z tej odpowiedzialności spada na dystrybutora?

Dystrybutor nie wprowadza produktu na rynek w rozumieniu art. 2, tylko go udostępnia (art. 2 pkt 45). Art. 11 rozporządzenia (UE) 2024/1781 przewiduje zróżnicowany dostęp do informacji w DPP: różni użytkownicy po zeskanowaniu nośnika danych uzyskują dostęp do informacji dla nich przeznaczonych, według praw dostępu.

To, które grupy produktów i jakie dane obejmie DPP, ostatecznie rozstrzyga akt delegowany dla danej grupy (art. 9).

Czy sam ESPR nakłada obowiązki na konkretny produkt?

Nie. ESPR jest rozporządzeniem ramowym. Art. 9 rozporządzenia (UE) 2024/1781 stanowi, że obowiązek DPP dla danej grupy produktów powstaje dopiero na podstawie aktu delegowanego przyjętego dla tej grupy albo odrębnego aktu prawa UE. Grupa produktowa, termin i zakres danych powstają przez akty delegowane przyjmowane stopniowo w latach 2026–2030.

Art. 9 ust. 4 przewiduje też możliwość zwolnienia grupy produktowej z obowiązku DPP. Zanim uznasz, że obowiązek Cię dotyczy, warto sprawdzić w EUR-Lex, czy dla Twojej grupy produktów opublikowano akt delegowany do ESPR i jaka jest w nim data stosowania.

Od kiedy obowiązują wymogi ESPR?

Zgodnie z art. 80 rozporządzenia (UE) 2024/1781 weszło ono w życie dwudziestego dnia po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE, czyli 18 lipca 2024 r. Rozporządzenie nie ma jednej daty stosowania. Daty stosowania konkretnych obowiązków (np. DPP dla grupy produktów) wyznaczają odrębne przepisy i akty delegowane. Wejście ESPR w życie nie oznacza więc, że obowiązki wobec Twoich produktów już obowiązują. Warto sprawdzić w akcie delegowanym dla Twojej grupy produktów, od kiedy go stosować.

Co z wprowadzaniem produktu do UE i odprawą celną?

Art. 13 i art. 15 rozporządzenia (UE) 2024/1781 (EUR-Lex) dotyczą produktów objętych aktem delegowanym wymagającym DPP. Rejestr prowadzony przez Komisję ma działać od lipca 2026 r. Organy celne sprawdzają niepowtarzalny identyfikator rejestracyjny i podany kod towarowy, a docelowo mają robić to w formie zautomatyzowanych kontroli (art. 15). Rejestracja DPP może więc mieć znaczenie dla odprawy celnej i dopuszczenia do obrotu.

Przy produktach z państw trzecich ma to znaczenie praktyczne. Importer w rozumieniu art. 2 pkt 44 powinien ustalić z dostawcą spoza UE, kto utworzy DPP i dostarczy identyfikator. Zakres obowiązków dla danej grupy produktów określa akt delegowany (art. 9). Podobny problem opisujemy w artykule o dropshippingu od dostawcy spoza UE.

Więcej o wymogach z art. 10 znajdziesz w artykule ESPR art. 10 – wymogi dla Digital Product Passport.

Co zrobić teraz?

To wnioski praktyczne oparte na art. 2, 9, 10, 11, 13 i 15 rozporządzenia (UE) 2024/1781 (EUR-Lex):

1. Dla każdej linii produktów ustal rolę według art. 2 pkt 42–46: producent, importer, dystrybutor lub inna.

2. Sprawdź w EUR-Lex, czy dla Twojej grupy produktów przyjęto akt delegowany i jaką ma datę stosowania (art. 9). Zajrzyj też do przeglądu Zielonego Ładu.

3. W umowach z dostawcami zapisz, kto tworzy i aktualizuje dane zgodności oraz kto dostarcza identyfikator i nośnik danych, tak jak wskaże akt delegowany dla danej grupy (art. 9).

4. Jeśli jesteś dystrybutorem lub sprzedawcą (dealerem), ustal z podmiotem wprowadzającym produkt, do jakich danych DPP będziesz mieć dostęp według praw dostępu z aktu delegowanego (art. 11).

5. Przy imporcie spoza UE uzgodnij z dostawcą, kto zarejestruje DPP i poda identyfikator, bo organy celne sprawdzają go przy przywozie (art. 15).

6. W razie wątpliwości co do roli lub grupy produktowej skonsultuj się z prawnikiem lub specjalistą ds. zgodności produktowej.

Stan prawny na: 2026-10-20

Podstawa prawna i źródła

• Rozporządzenie (UE) 2024/1781

Najczęściej zadawane pytania

Czy paszport baterii wynika z ESPR?

Nie. Paszport baterii jest obowiązkowy od 18 lutego 2027 r. dla baterii EV, przemysłowych i lekkiego transportu o pojemności powyżej 2 kWh, ale na podstawie art. 77(1) rozporządzenia (UE) 2023/1542 o bateriach, a nie rozporządzenia ESPR (UE) 2024/1781. Dla pozostałych grup produktów obowiązek DPP wymaga aktu delegowanego do ESPR (art. 9).

Czy dostawca usług DPP jest podmiotem gospodarczym w rozumieniu ESPR?

Nie. Art. 2 pkt 46 rozporządzenia (UE) 2024/1781 wymienia jako podmioty gospodarcze producenta, upoważnionego przedstawiciela, importera, dystrybutora, sprzedawcę (dealera) i dostawcę usług realizacji zamówień. Termin „dostawca usług DPP” jest używany w art. 10, 11 i 72, ale nie ma własnej definicji w art. 2. Wymogi dla takiego podmiotu ma dopiero określić akt delegowany Komisji na podstawie art. 72; według harmonogramu Komisji ma to nastąpić w 2027 r., więc na dziś takiego aktu nie ma (art. 11).