Czym jest definicja podmiotu korzystającego ze środowiska i na czym polega?

Definicja „podmiotu korzystającego ze środowiska” jest zapisana w art. 3 pkt 20 Prawa ochrony środowiska i polega na wskazaniu trzech grup: przedsiębiorców i rolników prowadzących działalność wytwórczą, jednostek organizacyjnych niebędących przedsiębiorcami oraz osób fizycznych, ale tylko gdy korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia. Jeśli powoduje emisje, składa roczny raport do Krajowej bazy (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.).

Czym jest definicja podmiotu korzystającego ze środowiska?

Art. 3 pkt 20 ustawy Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647) wymienia trzy grupy. Wystarczy należeć do jednej z nich:

Grupa	Kogo obejmuje (art. 3 pkt 20 POŚ)
lit. a	przedsiębiorca w rozumieniu Prawa przedsiębiorców, przedsiębiorca zagraniczny oraz osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie: w zakresie upraw rolnych, chowu lub hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego
lit. b	jednostka organizacyjna niebędąca przedsiębiorcą w rozumieniu Prawa przedsiębiorców
lit. c	osoba fizyczna niebędąca podmiotem z lit. a, korzystająca ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia

W praktyce oznacza to, że pojęcie jest szersze niż potoczne „firma”. Art. 3 pkt 20 lit. a POŚ obejmuje też rolników prowadzących działalność wytwórczą, a lit. b jednostki, które nie są przedsiębiorcami. Obecne brzmienie lit. a i b obowiązuje od 30 kwietnia 2018 r., a lit. c nie była zmieniana.

Czy osoba fizyczna jest podmiotem korzystającym ze środowiska?

Tylko w wąskim przypadku. Zgodnie z art. 3 pkt 20 lit. c POŚ osoba fizyczna, która nie jest podmiotem z lit. a, należy do tej definicji wyłącznie w zakresie, w jakim jej korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia. Poza tym zakresem osoba fizyczna nie jest „podmiotem korzystającym ze środowiska” w rozumieniu tej ustawy. Czy w konkretnym przypadku pozwolenie jest wymagane, trzeba ustalić na podstawie przepisów dotyczących danego rodzaju korzystania ze środowiska. Sama definicja tego nie rozstrzyga.

Jak definicja łączy się z obowiązkiem raportu do KOBiZE?

Art. 2 pkt 20 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 526) odsyła do art. 3 pkt 20 POŚ. Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy obowiązanym do rocznego raportu do Krajowej bazy jest podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje (art. 2 pkt 5) w danym roku kalendarzowym.

Obowiązek wywołuje sam fakt emitowania. Nie wynika on z wpisu do osobnego rejestru ani z wniosku. Ustawa nie wskazuje też w art. 1–7 odrębnego progu rejestracyjnego ani progu wielkości instalacji. Przed pierwszym raportem sprawdź aktualne brzmienie rozporządzeń wykonawczych do art. 7 ust. 4 i 7 tej ustawy, bo to one określają szczegóły raportowania. Szerzej o raportowaniu piszemy w dziale KOBiZE, a o samym statusie w artykule kto jest podmiotem korzystającym ze środowiska zobowiązanym do opłat.

Co zrobić, jeśli jestem takim podmiotem?

Kolejność kroków jest następująca:

1. Ustal, do której grupy z art. 3 pkt 20 POŚ należysz (lit. a, b lub c).

2. Sprawdź, czy Twoja działalność powoduje emisje w danym roku kalendarzowym (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.). Jeśli tak, musisz sam złożyć raport.

3. Raport składa się wyłącznie elektronicznie, przez portal krajowabaza.kobize.pl, za pośrednictwem konta podmiotu (rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 26 października 2022 r., Dz.U. 2022 poz. 2217, § 3–4, wydane na podstawie art. 7 ust. 7 ustawy z 2009 r.).

4. Konto zakłada się formularzem rejestracyjnym (przycisk „Zarejestruj podmiot”). Formularz składa się elektronicznie po uwierzytelnieniu przez węzeł krajowy identyfikacji elektronicznej, czyli login.gov.pl, profil zaufany lub e-dowód (§ 4 rozporządzenia).

5. Raport wypełnij etapami: dane podmiotu, miejsca korzystania ze środowiska, sprawozdania dla poszczególnych miejsc, sprawozdanie z eksploatacji urządzeń i raport zbiorczy, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia.

6. Zatwierdź wszystkie sprawozdania cząstkowe przyciskiem „Zatwierdź sprawozdanie”, a potem kliknij „Wyślij” w raporcie zbiorczym. System odrzuca wysyłkę, jeśli wykryje błędy. Po wysłaniu pobierzesz podgląd PDF i potwierdzenie wprowadzenia.

Sesja w systemie trwa 60 minut, a niezapisane dane po jej wygaśnięciu przepadają, więc zapisuj je na bieżąco. Wskazówki dotyczące sesji i przycisków pochodzą z oficjalnego poradnika KOBiZE, nie z przepisów.

Czy można poprawić wysłany raport?

System Krajowej bazy umożliwia to operacyjnie: przycisk „Pobierz do korekty” tworzy edytowalną kopię, a oryginał pozostaje. Po zmianach raport wysyła się tą samą ścieżką. Według oficjalnego poradnika KOBiZE to funkcja systemu. Ani ustawa, ani rozporządzenie nie nazywa jej odrębnym uprawnieniem podmiotu, dlatego ewentualny termin graniczny na taką korektę warto potwierdzić w KOBiZE. To coś innego niż korekta na żądanie Krajowego Ośrodka lub WIOŚ, którą reguluje art. 8 ustawy z 2009 r.

Stan prawny na: 2026-10-14

Podstawa prawna i źródła

Najczęściej zadawane pytania

Co dokładnie oznacza to pojęcie w przepisach?

To termin zdefiniowany w art. 3 pkt 20 Prawa ochrony środowiska w trzech częściach: przedsiębiorcy i rolnicy prowadzący działalność wytwórczą (lit. a), jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami (lit. b) oraz osoby fizyczne w zakresie, w jakim ich korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia (lit. c). Więcej o statusie w artykule kto jest podmiotem korzystającym ze środowiska zobowiązanym do opłat.

Kogo dotyczy obowiązek rocznego raportu do Krajowej bazy?

Art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r. o systemie zarządzania emisjami nakłada go na podmiot korzystający ze środowiska (art. 2 pkt 20 w zw. z art. 3 pkt 20 POŚ), którego działalność powoduje emisje w danym roku kalendarzowym. Wystarczy sam fakt emitowania, bez wpisu do rejestru i bez wniosku. Zobacz też dział KOBiZE.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

Główny przypadek brzegowy dotyczy osób fizycznych: wchodzą do definicji tylko w zakresie, w którym ich korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia (art. 3 pkt 20 lit. c POŚ). Rolnicy prowadzący działalność wytwórczą są objęci lit. a. Jeśli korzystasz ze środowiska i płacisz za to opłaty, zobacz co zawiera wykaz związany z opłatą za korzystanie ze środowiska. Przed pierwszym raportem sprawdź też aktualne brzmienie rozporządzeń wykonawczych do art. 7 ustawy z 2009 r.

Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują indywidualnej porady prawnej. Opracowanie oparte na obowiązujących przepisach i oficjalnych źródłach.